Różne wizerunki średniowiecznych rycerzy – na podstawie "Dziejów Tristana i Izoldy" oraz "Pieśni o Rolandzie"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.06.2024 o 20:41

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.06.2024 o 20:05

Średniowiecze, zwane również wiekami ciemnymi, było okresem, który obejmował czas od V do XV wieku. Była to epoka, w której dominowały chrześcijańskie wartości, a literatura kształtowała wzorce osobowe, takie jak idealny władca, święty, rycerz. Szczególną rolę odegrała tutaj epika rycerska, która przedstawiała rycerzy jako uosobienie męstwa, honoru, wiary i lojalności. Literatura średniowieczna, dzięki swej uniwersalności, dawała ludziom wzory do naśladowania, kształtując rycerskie postawy.

W naszej literaturze epickiej, "Pieśń o Rolandzie" stanowi jeden z najważniejszych tekstów dotyczących idealnego rycerza chrześcijańskiego. Jest to opowieść, która ukazuje nam postać Rolanda jako wzór męstwa i oddania, równocześnie podkreślając jego niezłomną lojalność wobec króla i Boga. Z kolei "Dzieje Tristana i Izoldy" przedstawiają bardziej skomplikowany obraz rycerza średniowiecznego, w którym uczucia romantyczne i lojalność wobec króla stają się źródłem wewnętrznego konfliktu i tragicznych wyborów.

Roland, bohater "Pieśni o Rolandzie", jest ukazany jako idealny rycerz chrześcijański. Jest to postać, która przez całą opowieść stara się wypełniać swój rycerski obowiązek, z pełną lojalnością i posłuszeństwem wobec swojego króla, Karola Wielkiego, oraz Boga. W tekście widzimy, że Roland jest odważny: walczy do ostatniej kropli krwi, nie wzywa pomocy mimo śmiertelnego niebezpieczeństwa. Jego lojalność wobec króla Karola jest niezłomna — zawsze jest gotów oddać życie za swego władcę oraz za swoją ojczyznę, którą przedstawia jako "słodką Francję".

Roland nie tylko jest lojalny, ale również dumny. Jest gotów stanąć do walki, niezależnie od siły przeciwnika, a jego dumę ilustruje wyraźnie odmowa wezwania pomocy mimo osaczenia przez wroga. Jednocześnie jest pobożny i wierny zasadom religijnym. Spowiada się przed śmiercią, modli się do Boga, prosząc o przebaczenie za swoje grzechy i pełniąc duchowe przygotowania do przejścia na tamten świat. Ten aspekt jego charakteru - pobożność i pokora wobec Boga - jest równie ważny, jak jego waleczność i lojalność wobec króla.

Zarówno czyny, jak i symbole przypisane Rolandowi mają ogromne znaczenie. Walczy on z Saracenami, symbolizując walkę dobra ze złem, chrześcijaństwa z pogaństwem. Jego miecz, Durendal, nie jest zwykłą bronią, ale relikwią, która zawiera w sobie święte relikwie i jest symbolem niezłomnego ducha chrześcijańskiego rycerza. Kiedy Roland zdaje sobie sprawę, że zginie, zawiera w sobie symboliczną myśl: łamie Durendal, aby nie wpadła w ręce wrogów, co staje się aktem ostatecznego poświęcenia.

W „Dziejach Tristana i Izoldy” mamy do czynienia z zupełnie innym wizerunkiem rycerza. Tristan jest rycerzem lojalnym wobec swojego króla, Marka, ale los sprawia, że zakochuje się w jego żonie, Izoldzie. Ta zakazana miłość stawia go w konflikcie z kodeksem rycerskim, zmuszając go do wyborów, które naruszają jego lojalność wobec króla i żądają od niego złamania wartości, które powinien chronić.

Tristan, podobnie jak Roland, jest odważnym i dzielnym wojownikiem. Jest nie tylko niezłomnym rycerzem na polu bitwy, ale także znakomitym myśliwym. Jednakże, jego uczucia do Izoldy prowadzą go na skraj tragedii, pokazując, że nawet najdzielniejsi nie są wolni od ludzkich słabości. Jego miłość do Izoldy, będąca jednocześnie piękna i tragiczna, pokazuje, że średniowieczny rycerz nie tylko walczy, ale także kocha, naraża się na ryzyko i cierpi.

Zakazana miłość Tristana do Izoldy narusza kodeks rycerski, który nakazuje lojalność wobec swego pana. Konflikt moralny, który z tego wynikł, jest jednym z głównych motywów „Dziejów Tristana i Izoldy”. Tristan jest poddany próbie, w której jego lojalność wobec króla Marka jest testowana przez uczucia do Izoldy. Musi wybierać między miłością a obowiązkiem, co prowadzi do tragicznych konsekwencji dla niego i Izoldy.

Stając naprzeciw przeznaczeniu, Tristan pokazuje, że rycerze, niezależnie od swoich intencji i czystości serca, mogą znaleźć się w sytuacjach, w których każde rozwiązanie prowadzi do tragedii. Jego zmagania z losem i wewnętrzne konflikty przypominają antyczny dramat i sprawiają, że jest postacią bardziej ludzką i zrozumiałą dla współczesnych czytelników.

Porównując postacie Rolanda i Tristana, widzimy wyraźny kontrast w odniesieniu do kodeksu rycerskiego. Roland jest przykładem doskonałego rycerza, lojalnego i posłusznego do końca, który nigdy nie odstępuje od zasad. Tristan natomiast, choć jest dzielnym wojownikiem, daje się ponieść uczuciom, co prowadzi go do zdrady kodeksu.

Roland swoim postępowaniem ukazuje pełne posłuszeństwo wobec kodeksu rycerskiego bez żadnych odstępstw. Jest ideałem, wzorem do naśladowania, zarówno w walce, jak i w pobożności. Tristan, z kolei, staje się niewolnikiem swoich uczuć, co sprawia, że łamie zasady, które powinien chronić. Jego dylemat moralny stawia go w konflikcie między lojalnością wobec króla a miłością do Izoldy.

Czytelnicy mogą różnie reagować na te postacie. Roland jest wzorem doskonałości, której trudno dorównać. Jest postacią heroiczną, niemal boską w swojej pobożności i niezłomności. Tristan natomiast jest postacią bliższą ludzkiemu sercu, bardziej skomplikowaną, zmagającą się z trudnymi wyborami. Jego historia porusza, bo jest bardziej prawdziwa i bliska ludzkim doświadczeniom.

Podsumowując postacie rycerzy, można zauważyć, że Roland jako symbol doskonałości i poświęcenia, jest uosobieniem ideału rycerskiego, podczas gdy Tristan ilustruje ludzkie trudności, miłość i tragedię. Obydwie postacie przedstawiają różne aspekty rycerskości, które są uniwersalne i aktualne, niezależnie od epoki. Fascynacja średniowiecznymi bohaterami utrzymuje się do dziś i wpływa na współczesną kulturę, literaturę i kinematografię, co świadczy o nieustającej atrakcyjności i uniwersalności tych wzorców.