"Nie znam bowiem innej wolności jak ćwiczenie duszy." Słowa A. de Saint - Exupery’ego uczyń mottem swojej pracy

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.07.2024 o 17:09

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 9.07.2024 o 16:15

---

Wstęp

Wolność jest pojęciem wieloaspektowym, które dla każdego człowieka może mieć inną definicję. Zgodnie ze słownikową interpretacją, wolność to swoboda działania, niezależność, możliwość decydowania o sobie bez zewnętrznych ograniczeń. Jednakże, dla różnych grup ludzi wolność może przejawiać się w odmienny sposób. Młodzież często pojmuje wolność jako możliwość opuszczenia rodzinnego domu i samodzielnego życia. Dla więźniów wolność to wyjście na wolność po odbyciu kary, a dla narodu okupowanego – odzyskanie niepodległości. Słowa Antoine’a de Saint-Exupery’ego "Nie znam bowiem innej wolności jak ćwiczenie duszy" skłaniają do zastanowienia się nad głębszym znaczeniem wolności, które odnosi się nie tylko do fizycznych ograniczeń, ale przede wszystkim do wolności duchowej i moralnej.

Interpretacja tych słów prowadzi do wniosku, że prawdziwa wolność to nie tylko brak krępujących więzów, ale także możliwość pełnego stanowienia o swoim życiu, zrozumienie przyczyn i skutków swoich działań oraz ponoszenie za nie odpowiedzialności. Można by zatem powiedzieć, że wolność jest w istocie zdolnością do podejmowania samodzielnych decyzji i wytrwania w nich pomimo przeciwności, co jest możliwe tylko wtedy, gdy potrafimy ćwiczyć naszą duszę i umysł.

Rozwinięcie

W literaturze odnajdujemy wiele postaci, które w różny sposób walczą o swoją wolność, zarówno fizyczną, jak i duchową. Jedną z takich postaci jest Lord Jim z powieści Josepha Conrada. Jim jest młodym oficerem, który w krytycznym momencie ucieka z tonącego okrętu, zostawiając pasażerów na pastwę losu. Ta decyzja staje się dla niego plamą na honorze, która nie daje mu spokoju. Jim, świadomy swojego błędu, staje przed sądem i przyjmuje odpowiedzialność za swoje czyny. Jednak prawdziwa walka o jego duszę zaczyna się po zakończeniu procesu. Jim postanawia żyć jako tułacz, próbując odkupić swoją winę poprzez podjęcie wielu trudnych decyzji, które prowadzą go do ostatecznego poświęcenia swojego życia w imię honoru. Śmierć Jima staje się dla niego aktem odkupienia, a dla czytelnika – przykładem na to, jak wolność duchowa może być zdobyta poprzez moralne wybory.

Podobne motywy znajdujemy u innych literackich bohaterów. Zenon Ziembiewicz z "Granicy" Zofii Nałkowskiej jest przykładem na to, jak brak odpowiedzialności za swoje czyny prowadzi do utraty wolności duchowej i moralności. Zenon, pragnąc uciec od wzorców ojca, podejmuje szereg decyzji, które ostatecznie doprowadzają go do katastrofy osobistej i moralnej. Jego życie staje się przykładem na to, jak fałszywe pojmowanie wolności może prowadzić do autodestrukcji.

W zupełnym kontrastem do postawy Zenona jest Antygona z tragedii Sofoklesa. Antygona wybiera śmierć, aby postępować zgodnie z boskimi prawami, przeciwstawiając się prawom ziemskim narzuconym przez króla Kreona. Jej decyzja jest świadoma i pełna determinacji, co czyni ją postacią niezłomną i wolną duchowo. Antygona pokazuje, że prawdziwa wolność jest związana z miłością do wyższych wartości i gotowością do ponoszenia konsekwencji swoich wyborów.

Innym przykładem jest Kostylew z "Innego świata" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Jego wewnętrzna wolność jest zdobywana poprzez cierpienie i opór wobec okupanta. Kostylew pokazuje, że mimo fizycznego zniewolenia, człowiek może zachować swoją duchową niezależność i moralność poprzez wytrwałość i wiarę w wyższe ideały.

Rodion Raskolnikow z "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego jest z kolei przykładem na to, jak fałszywe pojmowanie wolności jako braku skrupułów i moralnych ograniczeń prowadzi do tragedii. Raskolnikow, wierząc w swoją wyższość i prawo do stanowienia o losach innych, popełnia zbrodnię, która staje się źródłem jego wewnętrznego rozdarcia i cierpienia. Dopiero zrozumienie błędu i przyjęcie odpowiedzialności za swoje czyny prowadzi go do odkupienia i wewnętrznej wolności.

Filozofia również dostarcza nam narzędzi do zrozumienia pojęcia wolności. Immanuel Kant definiował wolność jako zdolność do działania zgodnie z moralnym prawem, które sami sobie narzucamy. Lord Jim jest postacią, która, pomimo swoich początkowych błędów, podejmuje próbę żyć w zgodzie z zasadami moralnymi, co czyni go moralnie wolnym. Z kolei Dostojewski ukazuje, że pokonywanie samego siebie jest prawdziwą sztuką wolności. Raskolnikow jest przykładem nieudanej walki z sobą, która prowadzi do autodestrukcji, ale także pokazuje, że prawdziwe odkupienie jest możliwe tylko poprzez moralne oczyszczenie.

Rekapitulacja

Różnorodne pojęcia wolności, które można odnaleźć w literaturze, ukazują nam, że wolność to nie tylko brak zewnętrznych ograniczeń, ale przede wszystkim zdolność do moralnego i odpowiedzialnego działania. Fałszywe pojmowanie wolności, czyli dążenie do swobody bez odpowiedzialności i moralnych zasad, prowadzi do tragedii i wewnętrznego rozdarcia. Z kolei prawdziwa wolność opiera się na zasadach moralnych, które nie są sprzeczne z dobrem innych ludzi, oraz na odpowiedzialności za własne czyny.

Konkluzja

Słowa A. de Saint-Exupery’ego "Nie znam bowiem innej wolności jak ćwiczenie duszy" znajdują doskonałe potwierdzenie w analizie literackich postaci i filozoficznych koncepcji. Wolność, jako proces ciągłego ćwiczenia i doskonalenia ducha, jest niezbędnym elementem ludzkiej egzystencji. Moralność, odpowiedzialność i wytrwałość w dążeniu do wyższych wartości są fundamentami prawdziwej swobody. Bez nich wolność staje się jedynie pustym sloganem, pozbawionym prawdziwego znaczenia. Wolność to nie tylko brak zewnętrznych ograniczeń, ale przede wszystkim zdolność do moralnego działania i odpowiedzialności za własne decyzje.

W dzisiejszym świecie, gdzie codziennie jesteśmy bombardowani różnorodnymi informacjami i pokusami, konieczność ćwiczenia duszy i dążenie do wewnętrznej wolności stają się szczególnie ważne. Tylko w ten sposób możemy osiągnąć spokój i porządek w naszym życiu oraz zagwarantować sobie i innym bezpieczeństwo osobiste i społeczne.