Dulszczyzna jest zjawiskiem historycznym czy stale aktualnym?
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.07.2024 o 9:59
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 18.07.2024 o 9:30
Streszczenie:
Epoka Młodej Polski to czas kontrastów i przełomu w literaturze - twórcy odrzucali pozytywizm na rzecz indywidualizmu. Pojęcie "dulszczyzny" z dramatu Zapolskiej krytykuje obłudę i zakłamanie społeczności. Aktualność i metody walki z tym zjawiskiem są istotne także współcześnie.
#
Epoka Młodej Polski (lata 1891-1918) była czasem przełomu i kontrastów w literaturze polskiej. Odrzucenie pozytywizmu, który dominował w drugiej połowie XIX wieku, polegało na zrywaniu ze sztywnymi realistycznymi formami oraz naciskiem na indywidualizm i subiektywizm. Twórcy Młodej Polski pragnęli wyrazić swoje wewnętrzne przeżycia, emocje i duchowe rozterki, co znajdowało odzwierciedlenie w literaturze, malarstwie i muzyce tamtego okresu. Był to czas, kiedy artyści często sięgali po tematy społeczno-polityczne, krytykowali obłudę i zakłamanie, starając się obnażyć głęboko ukryte wady ludzkiej natury.
Pojęcie "dulszczyzna" wywodzi się z dramatu Gabrieli Zapolskiej "Moralność pani Dulskiej". Termin ten od imienia głównej bohaterki dramatu, Anieli Dulskiej, stał się synonimem obłudy, zakłamania oraz fałszywej moralności. Aniela Dulska to postać, która uosabia cechy, jakie Zapolska chciała skrytykować – dwulicowość oraz materialistyczną i egoistyczną postawę życiową. Pani Dulska dba wyłącznie o pozory moralne, jednocześnie prowadząc zakłamane i nieszczere życie, pełne hipokryzji i obłudy. Jej postać stała się symbolem negatywnych cech, które autorka dostrzegała w mieszczaństwie tamtego okresu.
Rozwinięcie
Gabriela Zapolska była jedną z najbardziej znanych pisarek okresu Młodej Polski. Urodziła się w 1857 roku, a zmarła w 1921 roku. Jej twórczość obejmuje wiele dramatów, powieści i felietonów, które często poruszają tematy społeczne i moralne. Zapolska była także aktorką, co pozwoliło jej na głębsze zrozumienie ludzkiej psychiki i relacji międzyludzkich. Jej najsłynniejszy dramat "Moralność pani Dulskiej" zadebiutował w 1906 roku i stanowił bezlitosną krytykę mieszczańskiego stylu życia oraz fałszywej moralności panującej w ówczesnym społeczeństwie. Dramat ten cieszył się ogromnym zainteresowaniem i wywołał liczne kontrowersje.W "Moralności pani Dulskiej" Gabriela Zapolska ukazała postacie pełne sprzeczności. Aniela Dulska jest uosobieniem obłudy, dwulicowości i zakłamania. Dba wyłącznie o to, co myślą i mówią o niej inni, jednocześnie prowadząc niemoralne działania za zamkniętymi drzwiami. Jej dom jest miejscem, gdzie kryje się wszelka hipokryzja i zakłamanie. Aniela potępia innych za ich moralne uchybienia, jednocześnie sama postępując niemoralnie. Jest gotowa zrobić wszystko, aby nie stracić swojego wpływu i pozycji społecznej, nawet kosztem bliskich.
Charakterystyka dulszczyzny:
Obłuda: Pani Dulska to osoba, która na zewnątrz stara się prezentować jako wzór moralności i pobożności, ukrywając przed światem swoje prawdziwe intencje. Przykładem może być jej stosunek do własnej rodziny, którą tyranizuje i kontroluje, jednocześnie udając troskliwą matkę i żonę. Aniela Dulska krytykuje innych za ich zachowanie, jednocześnie sama postępując w sposób niemoralny.Dwulicowość: Charakteryzuje się niekonsekwencją pomiędzy deklarowanymi wartościami a rzeczywistymi działaniami. Pani Dulska potępia niemoralne zachowanie innych, sama jednak regularnie je popełnia. Dba o pozory moralności w oczach sąsiadów i znajomych, podczas gdy w rzeczywistości jej działania często są sprzeczne z wyznawanymi przez nią wartościami.
Zakłamanie: Aniela Dulska wykorzystuje pozory moralności dla własnych korzyści. Udaje, że jej działania wynikają z troski o dobro rodziny i społeczności, podczas gdy w rzeczywistości kieruje nią chęć zysku materialnego i utrzymania swojej pozycji społecznej. Jej zakłamanie widoczne jest w licznych sytuacjach rodzinnych, gdzie manipuluje domownikami i wykorzystuje ich dla swoich celów.
W dramacie Zapolskiej znajdziemy wiele przykładów ilustrujących te cechy Anieli Dulskiej. Na przykład, kiedy jej syn Zbyszko zaczyna romans z jedną ze służących, pani Dulska nie potępia samego romansu z moralnego punktu widzenia, ale obawia się skandalu, który mógłby zaszkodzić jej reputacji. Zamiast więc rozwiązać sytuację w sposób moralny i uczciwy, stara się ukryć całą sprawę przed innymi, dbając wyłącznie o własne dobre imię.
Historyczność dulszczyzny:
Społeczno-ekonomiczne tło: W okresie Młodej Polski mieszczaństwo było dominującą warstwą społeczną, zdominowaną przez konserwatywne wartości i tradycje. Mieszczaństwo miało na celu głównie zachowanie porządku społecznego i swojego uprzywilejowanego statusu. Styl życia tej warstwy charakteryzował się dążeniem do zysków materialnych, a także zachowaniem odpowiednich pozorów moralnych, które zapewniały akceptację społeczną.Przykłady z literatury i historii: W literaturze Młodej Polski znajdziemy wiele przykładów krytykowania podobnych zjawisk jak dulszczyzna. Twórcy, tacy jak Stefan Żeromski czy Stanisław Wyspiański, również poruszali temat obłudy i fałszywej moralności w swoich dziełach. Również w historii europejskiej i światowej znajdziemy liczne przykłady hipokryzji i dwulicowości w polityce oraz życiu społecznym. Przykłady to choćby hipokryzja w czasach rewolucji francuskiej czy w epokach późniejszych obejmująca działania autorytarnych przywódców i ich samozwańczych protektorów etyki i moralności.
Aktualność dulszczyzny we współczesności:
Zmiany w strukturze społecznej: Współcześnie struktura społeczna uległa znacznym zmianom. Tradycyjne mieszczaństwo, jakie istniało w czasach Zapolskiej, przestało być główną warstwą dominującą. Zamiast tego pojawiły się nowe grupy społeczne, takie jak biznesmeni, politycy czy celebryci, którzy również często uosabiają cechy dulszczyzny – obłudę, dwulicowość i zakłamanie.Przykłady współczesnych „dulszyców”: W XXI wieku nie brakuje afer gospodarczych, politycznych skandali oraz hipokryzji w życiu publicznym. Jednym z przykładów może być afera związana z manipulacjami w firmach finansowych, gdzie przedstawiciele korporacji otwierają się jako strażnicy etyki i uczciwości, podczas gdy w rzeczywistości ich działania są pełne oszustw i machlojek. Politycy również często stawiają na pierwszym miejscu wizerunek, udając zatroskanych o dobro społeczeństwa podczas gdy kierują nimi partykularne interesy.
Kontekst medialnych doniesień: Współczesne media odgrywają ważną rolę w demaskowaniu zjawisk dulszczyzny. Wielokrotnie nagłaśniają skandale i afery, unaoczniając społeczeństwu hipokryzję i zakłamanie znanych postaci. Mocne reflektory medialne wywołują skandale polityczne, choćby związane z ujawnieniem nielegalnych działań lub niewierności.
Metody walki z dulszczyzną:
Tradycyjne formy: Literatura oraz teatr od dawna służyły jako formy demaskowania hipokryzji. Zapolska, Żeromski, Wyspiański, a także wielu innych twórców, poprzez swoje dzieła stawiali lustro przed społeczeństwem, ukazując jego wady i słabości. Jednak ich zasięg i oddziaływanie były ograniczone do odbiorców literatury i teatru.Nowoczesne formy: Współcześnie media społecznościowe odgrywają kluczową rolę w walce z dulszczyzną. Informacje błyskawicznie rozchodzą się po całym świecie, a kampanie społeczne demaskujące hipokryzję i dwulicowość mają ogromny zasięg i oddziaływanie. Przykłady to chociażby kampanie społeczne przeciwko molestowaniu seksualnemu czy korupcji, które zyskują ogromne poparcie i uwrażliwiają opinię publiczną na te zjawiska.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.07.2024 o 9:59
O nauczycielu: Nauczyciel - Ewa B.
Od 7 lat pracuję w liceum i pomagam uczniom odkrywać satysfakcję z pisania. Pomagam w przygotowaniu do matury oraz w pracy nad czytaniem ze zrozumieniem przed egzaminem ósmoklasisty. Tworzę atmosferę, w której łatwo zadać pytanie i otrzymać jasną odpowiedź. Uczniowie podkreślają, że proste strategie i checklisty pozwalają im szybciej robić postępy.
Doskonałe wypracowanie, które wykazuje głęboką znajomość tematu oraz umiejętność analizy i wnioskowania.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się