Diagnoza i zasady pracy z dzieckiem z ASD w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.05.2024 o 10:17

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.05.2024 o 8:35

Diagnoza i terapia dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD) w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym stanowi kluczowy obszar współczesnej pedagogiki oraz psychologii rozwojowej. Dzieci z ASD wykazują specyficzne trudności w zakresie komunikacji, interakcji społecznych oraz zachowań. Diagnoza i zasady pracy z takimi dziećmi wymagają precyzyjnego podejścia oraz zastosowania sprawdzonych metod terapeutycznych.

Diagnoza ASD jest skomplikowanym procesem, który zwykle odbywa się na kilku etapach. W Polsce standardową procedurą jest ocena rozwoju dziecka przez specjalistów, takich jak psycholog, pedagog specjalny, neurolog oraz logopeda. Kluczowym narzędziem diagnostycznym jest wywiad rozwojowy oraz obserwacja dziecka w różnych sytuacjach społecznych i edukacyjnych. W diagnostyce wykorzystuje się także standaryzowane testy, takie jak ADOS-2 (Autism Diagnostic Observation Schedule) oraz ADI-R (Autism Diagnostic Interview–Revised). Te narzędzia mają na celu ocenę poziomu funkcjonowania dziecka w kluczowych obszarach, takich jak komunikacja, interakcje społeczne oraz zachowania powtarzalne i stereotypowe.

Podstawowe zasady pracy z dziećmi z ASD obejmują podejście indywidualne oraz długofalowe strategię wsparcia edukacyjnego i terapeutycznego. Indywidualizacja jest kluczowa, gdyż każde dziecko z ASD jest inne i ma specyficzne potrzeby oraz potencjał. Jedną z najczęściej stosowanych metod jest Terapia Behawioralna, szczególnie technika Applied Behavior Analysis (ABA), która polega na systematycznym wzmocnieniu pożądanych zachowań oraz redukcji zachowań niepożądanych. Badania wskazują, że ABA może znacznie poprawić funkcjonowanie dzieci z ASD w zakresie umiejętności społecznych, komunikacyjnych oraz akademickich (Baer, Wolf, & Risley, 1968).

Kolejnym istotnym podejściem jest Terapia Ośrodków Interwencji wczesnoszkolnej (Early Intensive Behavioral Intervention - EIBI). EIBI jest intensywną formą ABA przeznaczoną dla młodszych dzieci (poniżej 5 lat) i ma na celu maksymalizację ich potencjału rozwojowego. Badania przeprowadzone przez Lovaasa (1987) wykazały, że dzieci, które przeszły EIBI, wykazują znaczące postępy w zakresie IQ oraz zdolności adaptacyjnych.

W przedszkolu oraz wczesnych klasach szkolnych stosuje się także podejście TEACCH (Treatment and Education of Autistic and Related Communication Handicapped Children). TEACCH koncentruje się na strukturze oraz wizualizacji jako narzędziach wspomagających proces uczenia się. Dzieci uczą się poprzez schematy i rutyny, a ich otoczenie jest odpowiednio dostosowane w celu stworzenia przewidywalnego i uporządkowanego środowiska (Schopler, Mesibov, & Hearsey, 1995).

Komunikacja alternatywna i wspomagająca (Augmentative and Alternative Communication - AAC) jest także istotnym elementem pracy z dziećmi z ASD, które mają trudności w komunikacji werbalnej. Narzędzia AAC, takie jak Picture Exchange Communication System (PECS) oraz różne aplikacje komunikacyjne, pozwalają dzieciom na wyrażanie swoich potrzeb i uczuć, co jest kluczowe dla ich integracji społecznej i edukacyjnej (Bondy & Frost, 1994).

Pedagogika specjalna i inkluzyjna odgrywa istotną rolę w integracji dzieci z ASD w systemie oświaty. Współpraca nauczycieli, specjalistów oraz rodziców jest niezbędna dla stworzenia środowiska edukacyjnego, które wspiera rozwój dziecka na różnych płaszczyznach. Nauczyciele powinni być szkoleni w zakresie strategii dydaktycznych dostosowanych do potrzeb dzieci z ASD, takich jak metody wizualne, struktura zajęć oraz wsparcie emocjonalne.

Literatura na temat diagnozy i terapii dzieci z ASD jest obszerna. Kluczowe publikacje to m.in.:

1. Baer, D. M., Wolf, M. M., & Risley, T. R. (1968). "Some current dimensions of applied behavior analysis". Journal of Applied Behavior Analysis, 1(1), 91-97. 2. Lovaas, O. I. (1987). "Behavioral treatment and normal educational and intellectual functioning in young autistic children". Journal of Consulting and Clinical Psychology, 55(1), 3-9. 3. Schopler, E., Mesibov, G. B., & Hearsey, K. (1995). "Structured Teaching in the TEACCH system". In E. Schopler & G. B. Mesibov (Eds.), Learning and cognition in autism (pp. 243-268). Springer. 4. Bondy, A., & Frost, L. (1994). "The Picture Exchange Communication System". Focus on Autistic Behavior, 9(3), 1-19.

Skuteczna diagnoza oraz zastosowanie odpowiednich metod terapeutycznych mogą znacząco wpłynąć na rozwój dzieci z ASD, umożliwiając im pełniejszą integrację społeczną oraz osiągnięcie swoich indywidualnych potencjałów rozwojowych.