Scarlett O’Hara według teorii Ericssona

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: dzisiaj o 10:07

W literaturze postać Scarlett O’Hary z powieści Margaret Mitchell „Przeminęło z wiatrem” stała się symbolem determinacji, siły woli i adaptacyjności. Analizując charakter Scarlett przez pryzmat teorii Erika Eriksona, jednej z najważniejszych postaci w dziedzinie psychologii rozwoju, możemy lepiej zrozumieć jej niezwykle skomplikowaną osobowość. Erikson, znany z teorii ośmiu etapów rozwoju psychospołecznego, zakłada, że każdy etap życia człowieka wiąże się z kryzysem psychospołecznym, który musi zostać rozwiązany. Przyjrzyjmy się zatem, jak Scarlett radzi sobie z poszczególnymi etapami rozwoju według tej teorii.

Eriksonowego pierwszego etapu: „Podstawowa ufność kontra podstawowa nieufność” doświadczamy w niemowlęctwie. Scarlett, jako córka zamożnych plantatorów, z pewnością doświadczyła odpowiedniej opieki, co pozwoliło jej wykształcić podstawową ufność do świata. Mogła liczyć na miłość i wsparcie ze strony rodziców, szczególnie ojca Geralda, który darzył ją wyjątkowym uczuciem. To wczesne poczucie bezpieczeństwa mogło wpłynąć na późniejszą pewność siebie Scarlett i jej zdecydowanie w dążeniu do celów.

W drugim etapie: „Autonomia kontra wstyd i zwątpienie”, Scarlett, jako dziecko pełne energii i woli do samodzielności, prawdopodobnie rozwijała swoją autonomię. Pomimo konwencjonalnego wychowania charakterystycznego dla Południa USA w XIX wieku, Scarlett wykazuje silną niezależność, podejmując wyzwania i działając według własnych zasad. Jej determinacja w trudnych sytuacjach i umiejętność samodzielnego podejmowania decyzji świadczą o sukcesie w przezwyciężeniu tego kryzysu.

Trzeci etap: „Inicjatywa kontra poczucie winy”, odnoszący się do wczesnego dzieciństwa, widoczny jest w jej chęci podejmowania inicjatywy od najmłodszych lat. Scarlett nie boi się iść naprzód, podejmować nowe aktywności i wysuwać śmiałe propozycje. Jest ambitna, co widać zarówno w relacjach z innymi, jak i jej późniejszych działaniach związanych z prowadzeniem biznesu.

Kolejny etap to „Pracowitość kontra poczucie niższości”. Scarlett wkracza w dorosłość w czasach ogromnych przemian społecznych i gospodarczych spowodowanych wojną secesyjną. Zmuszona do przejęcia roli zarządzającej plantacją Tara, Scarlett pokazuje swoją pracowitość, umiejętność adaptacji oraz zdolność do przetrwania mimo niesprzyjających warunków. Jej dążenie do uratowania rodzinnej plantacji jest testamentem jej nieustępliwości oraz poczucia obowiązku.

„Tożsamość kontra zamieszanie ról”, to kryzys piątego etapu, który rozgrywa się w okresie dorastania. Scarlett, mimo wyzwań jakie stawia przed nią świat, zazwyczaj znajduje sposób na kształtowanie swojej tożsamości. Choć zmienia się z dziewczyny w kobietę i matkę, pozostaje niezależną i niepokorną osobowością, która nie zgadza się na tradycyjną rolę przypisaną jej przez społeczeństwo. Nie przyjmuje z góry ustalonej roli, ale dąży do samookreślenia, co niejednokrotnie stawia ją w opozycji do otoczenia.

Szósty etap „Intymność kontra izolacja” jest szczególnie trudny dla Scarlett. Jej obsesyjna miłość do Ashley Wilkesa oraz związek z Rhettem Butlerem odzwierciedlają jej trudności w nawiązywaniu prawdziwie intymnych i stabilnych relacji. Mimo że zawiera małżeństwo, jej relacje są naznaczone walką o władzę, manipulacją i brakiem pełnego zaufania. Scarlett często wybiera izolację emocjonalną, nie potrafiąc otworzyć się na prawdziwą bliskość.

„Generatywność kontra stagnacja”, siódmy etap, odnosi się do dojrzałości. Scarlett, mimo swoich licznych problemów uczuciowych, pokazuje silne zaangażowanie w sprawy rodzinne i gospodarcze. Jej pragnienie utrzymania i rozwinięcia dziedzictwa rodzinnego, a także troska o przyszłość rodzeństwa i dzieci, świadczą o jej chęci przekazywania wartości i osiągnięć następnym pokoleniom. Scarlett cechuje aktywność i dążenie do rozwoju, co pozwala jej unikać stagnacji.

Ostatni etap to „Integralność Ego kontra rozpacz” i jest często widoczny w podsumowaniu życia. Choć Scarlett jest młodą kobietą, ostatnie sceny powieści sugerują jej zbliżenie się ku refleksji nad dotychczasowym życiem. Jej końcowe słowa „pomyślę o tym jutro” sugerują jednak dążenie do dalszej walki i adaptacji, nie zaś do rozpaczy i poddania się.

Podsumowując, postać Scarlett O'Hary w świetle teorii Eriksonowskich etapów rozwoju psychospołecznego ukazuje jednostkę doświadczającą wielu kryzysów, które przekształcają jej osobowość. Scarlett jest postacią złożoną, której życie pełne jest dramatycznych zwrotów, trudnych wyborów i osobistej adaptacji do zmieniających się warunków, co czyni ją doskonałym przykładem do analizy w kontekście teorii Erika Eriksona.