Definicja autyzmu. Przypisy.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 13.06.2024 o 9:04

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 11.06.2024 o 8:55

Autyzm jest kompleksowym zaburzeniem neurorozwojowym, które manifestuje się w różnorodnych objawach mających wpływ na rozwój społeczny, komunikacyjny i behawioralny osoby. W literaturze naukowej definicje autyzmu ewoluowały na przestrzeni lat, od pierwszych opisów Leo Kannera w latach 40. XX wieku, przez rozwój kryteriów diagnostycznych w Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) oraz Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD), aż po współczesne rozumienie jako spektrum zaburzeń autystycznych (ASD).

Leo Kanner był jednym z pierwszych badaczy, który opisał autyzm jako odrębne zaburzenie. W 1943 roku opublikował artykuł, w którym przedstawił charakterystykę 11 dzieci wykazujących znaczne trudności w interakcjach społecznych, komunikacji oraz skłonność do powtarzających się zachowań i rutyn. Kanner opisał autyzm jako „autoizolację” od rzeczywistości [1]. Podobne obserwacje poczynił Hans Asperger, który niezależnie od Kannera opisał grupę dzieci z podobnymi objawami, jednak z wyższymi umiejętnościami językowymi i intelektualnymi [2]. Te dwa opisane przez badaczy obrazy kliniczne stały się fundamentem dla dalszych prac badawczych i klinicznych dotyczących autyzmu.

DSM-III, opublikowane przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne w 1980 roku, po raz pierwszy formalnie wprowadziło kryteria diagnostyczne dla autyzmu dziecięcego. DSM-III zdefiniowało autyzm jako zaburzenie charakteryzujące się znacznymi trudnościami w interakcjach społecznych, ograniczonymi i powtarzającymi się wzorcami zachowań oraz deficytami w komunikacji [3]. Kolejne edycje DSM zawierały korekty i rozszerzenia tych kryteriów, co odzwierciedlało postęp wiedzy na temat spektrum autyzmu. DSM-5, opublikowane w 2013 roku, zrezygnowało z oddzielnej kategorii „Zespół Aspergera” i zdefiniowało autyzm jako spektrum zaburzeń autystycznych (ASD), obejmujące szeroki zakres objawów i stopnia ich nasilenia [4].

W DSM-5, ASD jest definiowane poprzez dwa główne kryteria: trwałe deficyty w interakcjach społecznych i komunikacji społecznej oraz ograniczone, repetetywne wzorce zachowań, zainteresowań lub aktywności. Pierwsze kryterium obejmuje trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu wzajemnych relacji, problemy z rozmową dwukierunkową, ograniczone wyrażanie niewerbalne (np. mimika, gestykulacja), oraz brak odpowiedniej reakcji emocjonalnej na interakcje społeczne. Drugie kryterium obejmuje powtarzające się ruchy ciała (np. machanie rękami), upór wobec zmian, silne przywiązanie do rutyn oraz intensywne, często nienaturalne zainteresowania [5].

Z kolei Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób (ICD-10), opracowana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), definiuje autyzm w kategorii zaburzeń całkowitego rozwoju (F84.). ICD-11, opublikowane w 2018 roku, przyjęło podobne podejście jak DSM-5, wprowadzając termin ASD. ICD-11 podkreśla zróżnicowanie objawów ASD, które mogą mieć różne stopnie nasilenia i formy manifestacji, co wymaga indywidualnego podejścia do diagnozy i terapii [6].

Również literatura badawcza na temat autyzmu wskazuje na złożoność tego zaburzenia. Odkrycia genetyczne i neurobiologiczne sugerują, że ASD jest wynikiem skomplikowanej interakcji genów i środowiska. Identyfikacja różnych biomarkerów i mechanizmów neurobiologicznych nadal jest przedmiotem intensywnych badań [7]. Ponadto, badania epidemiologiczne wskazują na wzrost liczby diagnozowanych przypadków ASD na całym świecie, co może być wynikiem lepszej świadomości społecznej oraz dokładniejszych kryteriów diagnostycznych [8].

Terapia autyzmu również ewoluowała wraz z rozumieniem tego zaburzenia. Interwencje behawioralne, takie jak Stosowana Analiza Zachowania (ABA), są jednymi z najczęściej stosowanych metod terapeutycznych, które mają na celu poprawę umiejętności społecznych, komunikacyjnych oraz behawioralnych dzieci z ASD [9]. Inne formy terapii, jak terapia mowy, terapia zajęciowa oraz wsparcie edukacyjne, również odgrywają istotną rolę w poprawie funkcjonowania osób z ASD [10].

Podsumowując, definicja autyzmu jest wynikiem długotrwałego procesu badawczego i klinicznego. Od pierwszych opisów Kannera i Aspergera, przez rozwój kryteriów diagnostycznych w DSM i ICD, aż po dzisiejsze rozumienie jako spektrum zaburzeń autystycznych, autyzm jest postrzegany jako złożone, wieloaspektowe zaburzenie. Obecne definicje DSM-5 i ICD-11 podkreślają rozpiętość objawów ASD oraz potrzebę indywidualnego podejścia zarówno w diagnozie, jak i terapii, co odzwierciedla coraz większe zrozumienie tego zaburzenia w literaturze naukowej.

Przypisy: 1. Kanner, L. (1943). Autistic Disturbances of Affective Contact. Nervous Child, 2, 217-250. 2. Asperger, H. (1944). Die autistischen Psychopathen im Kindesalter. Archiv für Psychiatrie und Nervenkrankheiten, 117, 76-136. 3. American Psychiatric Association. (198). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (3rd ed.). 4. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). 5. American Psychiatric Association. (2013). DSM-5: Autism Spectrum Disorder. 6. World Health Organization. (2018). International Classification of Diseases (11th ed.). 7. Betancur, C. (2011). Etiological heterogeneity in autism spectrum disorders: more than 100 genetic and genomic disorders and still counting. Brain Research, 138, 42-77. 8. Fombonne, E. (2009). Epidemiology of pervasive developmental disorders. Pediatric Research, 65(6), 591-598. 9. Lovaas, O. I. (1987). Behavioral treatment and normal educational and intellectual functioning in young autistic children. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 55(1), 3-9. 10. Schreibman, L. (2005). The science and fiction of autism. Harvard University Press.