Wszystko o języku migowym.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.07.2024 o 11:23

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 22.07.2024 o 9:11

Język jest fundamentalnym narzędziem komunikacji pomiędzy ludźmi, umożliwiającym przekazywanie myśli, uczuć i informacji. Jednakże, dla osób niesłyszących lub niedosłyszących, tradycyjny język mówiony może stanowić istotną barierę. W odpowiedzi na tę potrzebę powstał język migowy, unikalny system wizualno-przestrzenny, który pozwala na pełnoprawną i skuteczną komunikację. Język migowy nie jest jednorodnym zbiorem znaków, ale pełnoprawnym językiem z własną historią, zasadami funkcjonowania oraz gramatyką. W niniejszym wypracowaniu przyjrzymy się historii języka migowego, zasadom jego funkcjonowania oraz alfabetom i gramatyce, które stanowią jego podstawę.

2. Język migowy

2.1 Historia języka migowego

Historia języka migowego sięga starożytności, choć brak jest jednoznacznych dowodów pisanych dotyczących jego wczesnych form. Najwcześniejsze znane wzmianki o komunikacji niewerbalnej pochodzą z dzieł starożytnych filozofów greckich i rzymskich. Platon, w swoim dziele „Kratylos”, odnosił się do możliwości istnienia form komunikacji innych niż mowa. W starożytnym Rzymie Quintus Pedius, który zmarł w 13 r. n.e., był malarzem i jednym z pierwszych znanych głuchoniemych, którzy komunikowali się za pomocą niewerbalnych metod.

Punktem zwrotnym w rozwoju języka migowego była jednak XVIII-wieczna Europa. W roku 1755 francuski pedagog, ksiądz Charles-Michel de l'Épée założył w Paryżu pierwszą szkołę dla głuchoniemych, w której uczniowie posługiwali się francuskim językiem migowym (Langue des Signes Française, LSF). L'Épée zrewidował i usystematyzował lokalne metody znaków manualnych, tworząc podstawy spójnego systemu, który później ewoluował w LSF.

W Irlandii, hrabia Percy postanowił stworzyć szkołę, która miałaby nauczać metodą znakową, po tym jak usłyszał o sukcesach L'Épée. W taki sposób wiele lokalnych form komunikacji zaczęło przekształcać się w bardziej zorganizowane systemy znakowe.

Kolejnym kluczowym wydarzeniem w historii języka migowego było powstanie Amerykańskiego Języka Migowego (American Sign Language, ASL), który rozwijał się dzięki pracy Thomasa Hopkinsa Gallaudeta oraz Laurenta Clerc'a, niesłyszącego nauczyciela z Francji. Gallaudet i Clerc założyli w 1817 roku pierwszą szkołę dla niesłyszących w Stanach Zjednoczonych, w Hartford, Connecticut. ASL szybko rozprzestrzenił się na całym kontynencie amerykańskim, stając się jednym z najpowszechniejszych języków migowych na świecie.

2.2 Zasady funkcjonowania języka migowego

Język migowy opiera się na wizualno-przestrzennej komunikacji, w której podstawowym środkiem przekazu są ruchy rąk i palców, wyraz twarzy oraz ułożenie ciała. W odróżnieniu od języków mówionych, język migowy operuje w trójwymiarowej przestrzeni, co pozwala na jednoczesne wyrażanie różnych elementów komunikacyjnych.

Proces komunikacji w języku migowym składa się z kilku kluczowych elementów:

1. Kształt dłoni (handshape): Różne ustawienia palców i dłoni tworzą podstawowe znaki w języku migowym. Kształt dłoni może wpływać na znaczenie znaku – np. zaciśnięta pięść, otwarta dłoń czy ułożenie palców w specyficzny sposób.

2. Miejsce artykulacji (location): Określone miejsce na ciele, gdzie wykonywany jest znak – np. na twarzy, tułowiu, w przestrzeni przed ciałem. Lokalizacja może zmieniać znaczenie znaku; znak może różnić się w zależności od tego, czy wykonywany jest na głowie czy w okolicy ramienia.

3. Ruch (movement): Znak może zawierać różne rodzaje ruchów dłoni – np. przesunięcie, obroty, dotknięcie. Ruch może wpływać na czasownik, zmieniając jego aspekt, np. wskazywać na kontynuację czy zakończenie akcji.

4. Orientacja dłoni (orientation): Znak może mieć różne orientacje dłoni, np. wewnętrzna lub zewnętrzna strona dłoni skierowana do rozmówcy. Zmiana orientacji dłoni może całkowicie zmienić znaczenie znaku.

5. Wyraz twarzy i inne ruchy ciała: Mimika, ruchy oczu i inne elementy niewerbalne są integralną częścią komunikatu, niosąc informacje dodatkowe, takie jak ton, nastrój czy pytania. Wyraz twarzy może wskazywać na pytanie, negację, złość czy radość.

Język migowy, mimo wizualno-przestrzennej natury, posiada również swoją gramatykę, która może różnić się znacząco od gramatyki języków mówionych.

2.3 Alfabety i gramatyka

Jednym z pierwszych elementów nauki języka migowego są manualne alfabety, które umożliwiają literowanie nazw własnych, słów lub pojęć, które nie mają własnych znaków. Litery manualne, takie jak w angielskim "fingerspelling", używane są do literowania imion, nazw miejscowości i innych specyficznych pojęć, które nie mają własnych znaków w słowniku dres.

Gramatyka języka migowego jest równie złożona jak gramatyka języków mówionych, chociaż różni się w wielu aspektach:

1. Składnia (syntax): W językach migowych, takich jak ASL, typowy szyk zdania może różnić się od języków mówionych. Na przykład zdanie "Kot goni psa" w ASL może być zamigane z użyciem szyku obiekt-temat-verb: "Psa kot goni", z odpowiednią mimiką sugerującą akcję. Takie zmiany składniowe zwiększają elastyczność wypowiedzi w przestrzeni migowej.

2. Morfologia: Język migowy stosuje specyficzne morfemy, które mogą być dodane do podstawowych znaków, aby tworzyć różne znaczenia. Na przykład zmiana ruchu znaku może oznaczać zmianę czasu czy liczby. Niektóre morfemy mogą zmieniać aspekt czasownika lub tworzyć formy liczby mnogiej.

3. Przestrzeń: Języki migowe wykorzystują przestrzeń wokół miga: różne rozmieszczenie znaków w przestrzeni może zmieniać kontekst wypowiedzi, np. lokalizacja osoby lub przedmiotu. Przestrzeń może służyć do oznaczania relacji przestrzennych, ruchu czy lokalizacji.

4. Znaczniki niewerbalne (nonmanual markers): Język migowy używa sygnałów niewerbalnych, takich jak wyraz twarzy, aby zmieniać znaczenie wyrazów lub całych zdań. Mimika może np. zmieniać sens zdania z oznajmującego na pytające lub wprowadzać elementy emocjonalne.

Podsumowując, język migowy jest pełnoprawnym systemem komunikacyjnym, o bogatej historii, złożonej gramatyce oraz różnorodnych alfabetach manualnych. Jest to narzędzie nie tylko do komunikacji, ale także do kulturowego wyrażania tożsamości społeczności osób niesłyszących na całym świecie. Studiowanie i zrozumienie języka migowego jest kluczowe dla tworzenia inkluzywnego społeczeństwa, w którym wszyscy mogą swobodnie komunikować się i współdziałać, niezależnie od różnic w sposobie przekazywania informacji.