Skąd pochodzi bajkoterapia ?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.07.2024 o 9:35

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 26.07.2024 o 12:59

Bajkoterapia, jako metoda terapeutyczna wykorzystująca opowieści i bajki, zaczęła zyskiwać na znaczeniu w XX wieku, kiedy to psychologia i pedagogika zaczęły podkreślać wartości narracyjne i symboliczne opowieści w procesie rozwoju dziecka. Warto jednak zauważyć, że korzenie bajkoterapii sięgają znacznie głębiej i mają swoje źródło w tradycji oralnej oraz literackiej. Już od starożytnych czasów, ludzie opowiadali sobie historie nie tylko dla rozrywki, ale także po to, aby przekazać wiedzę, uczyć moralności oraz leczyć duszę.

Starożytne kultury, takie jak kultury grecka, rzymska, egipska czy hinduska, były bogate w mitologie i legendy. Te opowieści, pełne symboli i archetypów, spełniały wiele funkcji, w tym także terapeutycznych. Na przykład mit o Herkulesie, który przechodzi przez dwanaście trudnych zadań, aby osiągnąć boskość, może być interpretowany jako metafora ludzkiej walki z przeciwnościami losu. Podobnie, mitologia hinduska pełna jest opowieści, które ilustrują moralne i duchowe lekcje, takie jak epos "Mahabharata" czy "Ramajana".

W kulturze europejskiej, w średniowieczu i później, bajki i opowieści były przekazywane ustnie z pokolenia na pokolenie. Jednym z najsłynniejszych zbiorów tego typu jest „Baśnie” braci Grimm, które mimo iż spisane zostały dopiero w XIX wieku, miały swoje korzenie w dużo starszych, ludowych opowieściach. Bracia Grimm zdawali sobie sprawę, że te historie mogą mieć wpływ na rozwój moralny i emocjonalny młodych czytelników.

Jednak prawdziwą cezurą dla rozwoju bajkoterapii były prace psychologów i pedagogów XX wieku. Jednym z pionierów był Bruno Bettelheim, który w swoim dziele "Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni" (The Uses of Enchantment, 1976) analizował terapeutyczne aspekty baśni. Jego zdaniem, baśnie dostarczają dzieciom narzędzi do radzenia sobie z wewnętrznymi konfliktami i lękami. Bettelheim uważał, że baśnie, dzięki swoim symbolicznym treściom, pomagają dzieciom zrozumieć i przetwarzać trudne emocje, ucząc jednocześnie podstawowych wartości społecznych i moralnych.

W latach 80. i 90. XX wieku bajkoterapia zaczęła być formalnie rozwijana jako część terapii psychologicznej oraz edukacji. Marie-Louise von Franz, bliska współpracowniczka Carla Junga, także wnosiła w ten obszar swoje refleksje. Napisała szereg prac na temat symboliki bajek, twierdząc, że są one projekcjami ludzkiej psychiki i mogą służyć jako narzędzie do głębszego zrozumienia siebie.

W Polsce bajkoterapia zyskała popularność dzięki pracom takich badaczy, jak Maria Molicka, pionierka bajkoterapii w naszym kraju. W swojej książce „Bajkoterapia. O lękach dzieci i nowej metodzie terapii” (2002), Molicka wskazuje na znaczenie opowieści w radzeniu sobie z dziecięcymi lękami. Jej metodyka oparta jest na założeniu, że bajki mogą być używane do pracy z dziećmi, by pomóc im zrozumieć i oswoić swoje emocje w sposób, który jest dla nich przystępny.

Bajkoterapia jest stosowana w różnorodnych kontekstach: od edukacyjnych, przez psychoterapeutyczne, po medyczne. Może być używana w pracy z dziećmi z trudnościami emocjonalnymi, zachowawczymi, a także z dziećmi hospitalizowanymi, które doświadczają stresu związanego z chorobą. Bajki, dzięki swojej strukturze i treści, pozwalają na bezpieczne zewnętrzne wyrażenie wewnętrznych obaw i trosk. Dzięki metaforycznemu językowi opowieści dziecko może przepracować swoje problemy, identyfikując się z bohaterami i ich przygodami.

Współczesna bajkoterapia korzysta z różnych gatunków opowieści, w tym klasycznych baśni, autorskich bajek terapeutycznych, a nawet nowoczesnych form narracyjnych, takich jak bajki multimedialne. Bajkoterapeuci tworzą opowieści specjalnie dostosowane do potrzeby danego dziecka lub grupy, uwzględniając ich specyficzne problemy i sytuacje życiowe.

Podsumowując, bajkoterapia to metoda, która ma głębokie korzenie w ludzkiej kulturze i literaturze. Jej współczesne, sformalizowane formy są wynikiem wielowiekowej ewolucji sposobów, w jakie ludzie wykorzystywali opowieści do celów edukacyjnych, moralnych i terapeutycznych. Dzięki pracy wielu badaczy i praktyków, bajkoterapia stała się ważnym narzędziem w pracy z dziećmi, pomagając im w radzeniu sobie z emocjami i rozwijaniu umiejętności społecznych.