Wskazania i przeciwwskazania do żywienia pozajelitowego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.11.2024 o 16:48

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 3.11.2024 o 17:54

Żywienie pozajelitowe jest jednym z najważniejszych osiągnięć współczesnej medycyny, umożliwiającym dostarczanie niezbędnych składników odżywczych pacjentom, którzy nie są w stanie przyjmować pokarmu drogą naturalną. Pomimo licznych korzyści, jakie niesie ze sobą ta metoda, wymaga ona starannej oceny wskazań i przeciwwskazań, aby uniknąć potencjalnych komplikacji. Żywienie pozajelitowe znalazło szerokie zastosowanie w różnych dziedzinach medycyny, szczególnie w onkologii, chirurgii, gastroenterologii oraz opiece paliatywnej.

Jednym z głównych wskazań do żywienia pozajelitowego jest sytuacja, w której przewód pokarmowy nie może być wykorzystany do podawania pokarmu przez ponad siedem dni. Dotyczy to między innymi pacjentów z niedrożnością jelit, ciężkim zapaleniem trzustki, zespołem krótkiego jelita czy poważnymi oparzeniami, które uniemożliwiają przyjmowanie pokarmu drogą doustną (Singer et al., 2019). W takich przypadkach żywienie pozajelitowe pozwala na utrzymanie odpowiedniego bilansu energetycznego i odżywczego, co ma istotne znaczenie dla procesu zdrowienia.

Dodatkowym wskazaniem są przypadki ciężkich zaburzeń wchłaniania, jak w chorobie Leśniowskiego-Crohna czy przetokach jelitowych, gdzie nawet przy obecności prawidłowej drożności jelit nie dochodzi do efektywnego przyswajania składników odżywczych (Pironi et al., 202). Żywienie pozajelitowe jest również stosowane u pacjentów w stanie krytycznym, u których wymagane jest szybkie wdrożenie interwencji żywieniowej, aby uniknąć niedożywienia i osłabienia organizmu.

Z drugiej strony, istnieją liczne przeciwwskazania do stosowania żywienia pozajelitowego, które muszą być dokładnie ocenione przed podjęciem decyzji o jego wdrożeniu. Jednym z najważniejszych przeciwwskazań jest możliwość odżywienia pacjenta w sposób enteralny, co zazwyczaj jest mniej inwazyjne i obarczone mniejszym ryzykiem powikłań. Metoda ta była przedmiotem wielu badań, które wskazują na jej korzyści w porównaniu do żywienia pozajelitowego, szczególnie w kontekście redukcji ryzyka zakażeń oraz atrofii jelitowej (Martindale et al., 202).

Wśród przeciwwskazań są również sytuacje, w których ryzyko związane z podawaniem żywienia pozajelitowego przewyższa potencjalne korzyści, np. u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami metabolicznymi, niekontrolowana cukrzycą czy sepsą, gdzie stabilizacja stanu klinicznego jest priorytetem (Bertolini et al., 2019). Ponadto, przeciwwskazaniem są ciężkie zaburzenia elektrolitowe, które mogą ulec pogorszeniu w wyniku stosowania tej metody.

Ostatnie publikacje zwracają również uwagę na problem nadużywania żywienia pozajelitowego, szczególnie w środowisku szpitalnym. Analizy epidemiologiczne wykazały, że w wielu przypadkach jest ono stosowane pomimo istnienia możliwości odżywienia drogą enteralną (Nasraway et al., 2019). Wskazuje to na znaczenie edukacji personelu medycznego oraz wdrażania wytycznych, które pomogą w prawidłowej identyfikacji pacjentów, którzy rzeczywiście wymagają tej formy żywienia.

Żywienie pozajelitowe, mimo że nieodzowne w wielu sytuacjach klinicznych, wiąże się również z ryzykiem powikłań, takich jak zakażenia związane z dostępem dożylnym, zaburzenia metaboliczne, w tym hiper- lub hipoglikemia, oraz powikłania hepatologiczne. Dlatego jego stosowanie wymaga ścisłej kontroli, regularnego monitorowania parametrów biochemicznych oraz przeszkolenia personelu odpowiedzialnego za jego realizację.

Podsumowując, żywienie pozajelitowe jest niezastąpionym narzędziem w leczeniu pacjentów z niemożnością przyjmowania pokarmu drogą doustną. Jego skuteczność i bezpieczeństwo zależą jednak od prawidłowej oceny wskazań i przeciwwskazań oraz monitorowania potencjalnych skutków ubocznych. Proces decyzyjny powinien być oparty na aktualnej wiedzy medycznej oraz interdyscyplinarnym podejściu, zapewniającym optymalny efekt terapeutyczny dla pacjenta.

Bibliografia: 1. Singer, P., et al. (2019). ESPEN guideline on clinical nutrition in the intensive care unit. *Clinical Nutrition*, 38(1), 48-79. 2. Pironi, L., et al. (202). ESPEN guideline on home parenteral nutrition. *Clinical Nutrition*, 39(6), 1645-1666. 3. Martindale, R. G., et al. (202). The role of parenteral nutrition following major gastrointestinal surgery. *Nutrition in Clinical Practice*, 35(1), 29-39. 4. Bertolini, C., et al. (2019). Nutrition therapy in the patient with diabetes and functional bowel disorders. *European Journal of Internal Medicine*, 67, 1-6. 5. Nasraway, S. A., et al. (2019). A randomized trial of diagnostic techniques and therapies for ICU-acquired paresis in critically ill patients. *American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine*, 199(2), 188-196.