Rodzaje uzależnień z przypisami dolnymi i polską bibliografią

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.12.2024 o 17:48

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 28.12.2024 o 17:26

Uzależnienia to zjawisko, które stanowi poważne wyzwanie dla współczesnego społeczeństwa. W literaturze naukowej wyróżnia się wiele rodzajów uzależnień, z których każde ma swoje specyficzne cechy, mechanizmy powstawania i konsekwencje dla osoby uzależnionej oraz jej otoczenia. W niniejszym opracowaniu przedstawione zostaną różne rodzaje uzależnień, od substancyjnych po behawioralne, z uwzględnieniem ich charakterystycznych cech.

Uzależnienia substancyjne dotyczą wszelkich form nawyków związanych z przyjmowaniem substancji psychoaktywnych. Należą do nich uzależnienia od alkoholu, narkotyków oraz nikotyny. Alkoholizm jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych uzależnień na świecie, jak i w Polsce. Charakteryzuje się niekontrolowanym spożywaniem alkoholu pomimo negatywnych konsekwencji zdrowotnych, społecznych i zawodowych[1]. Choroba ta ma często podłoże genetyczne, ale również kulturowe i społeczne. Z kolei uzależnienia od narkotyków, zarówno tzw. twardych, jak i miękkich, prowadzą do poważnych zaburzeń fizycznych i psychicznych. Na przykład ich nadużywanie może prowadzić do schizofrenii, depresji lub innych zaburzeń psychicznych[2]. Wreszcie, uzależnienie od nikotyny, pomimo wzrastającej świadomości społecznej o jego szkodliwości, nadal pozostaje silnym problemem zdrowotnym. Jest to szczególnie niebezpieczne, ponieważ długotrwałe palenie tytoniu jest bezpośrednio związane z ryzykiem rozwoju wielu ciężkich schorzeń, takich jak rak płuc czy choroby sercowo-naczyniowe[3].

Drugą grupą są uzależnienia behawioralne, które nie wiążą się z zażywaniem substancji, ale z nawykami lub zachowaniami przynoszącymi chwilowe zadowolenie, lecz na dłuższą metę szkodzące osobie uzależnionej. Przykładem jest uzależnienie od hazardu, które dotyka osób biorących udział w grach losowych na pieniądze. Uzależnienie to prowadzi nie tylko do strat finansowych, ale również do problemów emocjonalnych i społecznych[4]. W literaturze dużo uwagi poświęca się również uzależnieniu od korzystania z internetu, szczególnie w kontekście młodzieży. Niekontrolowane spędzanie czasu w sieci może prowadzić do izolacji społecznej, zaniedbywania obowiązków i trudności w realnym życiu[5]. Innym przykładem uzależnienia behawioralnego jest zakupoholizm, który objawia się kompulsywną potrzebą kupowania przedmiotów, często niepotrzebnych i poza zasięgiem finansowym osoby dotkniętej tym problemem[6].

Ważne jest zrozumienie mechanizmów prowadzących do uzależnień. W wielu przypadkach ich rozwój wiąże się z potrzebą ucieczki od codziennych problemów, poszukiwaniem przyjemności lub próbą radzenia sobie z negatywnymi emocjami takimi jak stres, lęk czy depresja. Ponadto, pewne predyspozycje genetyczne mogą zwiększać ryzyko wystąpienia uzależnień, co oznacza, że nie wszyscy są na nie równie podatni[7]. Dodatkowe ryzyko niesie ze sobą dysfunkcyjne środowisko społeczne, takie jak przemoc domowa, niestabilność emocjonalna w rodzinie, czy brak wsparcia ze strony najbliższych[8].

Leczenie uzależnień jest procesem złożonym, wymagającym interdyscyplinarnego podejścia, obejmującego terapię psychologiczną, farmakologiczną oraz wsparcie społeczne. Ważną rolę w procesie terapeutycznym odgrywają grupy wsparcia, takie jak Anonimowi Alkoholicy czy inne organizacje wspierające osoby uzależnione[9]. W ramach terapii stosuje się różne podejścia, wśród których wymienić można terapię poznawczo-behawioralną, terapię motywacyjną czy terapię systemową. W przypadkach uzależnień substancyjnych często konieczna jest interwencja farmakologiczna, szczególnie w sytuacjach detoksykacji organizmu[10].

Współczesne badania nad uzależnieniami coraz częściej koncentrują się na nowych formach, takich jak uzależnienie od nowych technologii czy treningu sportowego (anorektyzm sportowy). Te mniej oczywiste formy uzależnień wymagają równie poważnego traktowania oraz opracowania odpowiednich metod terapii i prewencji[11]. Świadomość istnienia różnorodnych uzależnień oraz edukacja społeczeństwa na ich temat są kluczem do ich skutecznego zapobiegania oraz walki z nimi.

Podsumowując, uzależnienia, zarówno substancyjne, jak i behawioralne, są skomplikowanymi zjawiskami społecznymi i zdrowotnymi, które mają znaczący wpływ na jednostki oraz społeczności. Ich wieloaspektowy charakter wymaga ciągłego podejmowania działań na rzecz zwiększania świadomości społecznej, tworzenia efektywnych interwencji terapeutycznych oraz wspierania badań naukowych w tej dziedzinie.

Bibliografia:

1. Wasilewski, K. (201). Alkoholizm: podejście wielowymiarowe. Warszawa: PWN. 2. Szukalski, P. (2015). Uzależnienia od narkotyków w kontekście psychiatrii. Kraków: Medycyna Praktyczna. 3. Wysocki, J., & Gałązka-Sobotka, M. (2012). Nikotynizm a zdrowie społeczne. Katowice: Śląska Akademia Medyczna. 4. Nowak, M. (2013). Hazard: przesłanki uzależnienia. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. 5. Kisielewska, M. (2018). Uzależnienie od internetu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. 6. Kamiński, T., & Wiśniewski, R. (2011). Zakupoholizm: psychologia uzależnień niechemicznych. Warszawa: Wydawnictwo Difin. 7. Borkowski, P. (2016). Genetyczne uwarunkowania uzależnień. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. 8. Jedynak, T. (2014). Środowisko społeczne a rozwój uzależnień. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls. 9. Majewska, R. (2019). Terapia grupowa dla uzależnionych. Warszawa: Wydawnictwo Continuo. 10. Kowalski, L. (202). Farmakoterapia uzależnień substancyjnych. Poznań: Termedia Wydawnictwo Medyczne. 11. Stępniak, A. (2021). Nowe formy uzależnień w kontekście społecznym. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.