Wyzwania i problemy współczesnej resocjalizacji

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.01.2025 o 11:12

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 14.01.2025 o 16:38

Wyzwania i problemy współczesnej resocjalizacji

Jednym z najbardziej palących problemów jest rosnąca liczba osób przebywających w zakładach karnych. Przepełnione więzienia stwarzają warunki niekorzystne dla skutecznej resocjalizacji, ograniczając dostęp do indywidualnych programów, które są kluczowe dla zmiany postaw i zachowań[1]. Brak odpowiednich zasobów i personelu powoduje, że w praktyce programy resocjalizacyjne często przybierają formę masową, tracąc na skuteczności. Ponadto, zbyt mała liczba wyspecjalizowanych terapeutów i pedagogów resocjalizacyjnych prowadzi do przemęczenia personelu i obniżenia jakości oferowanej pomocy.

Kolejnym istotnym wyzwaniem jest zróżnicowanie populacji więziennej pod względem narodowym, etnicznym i kulturowym. Proces globalizacji, migracje i związane z nimi zjawiska spowodowały, że w polskim systemie penitencjarnym spotykamy osoby o bardzo różnorodnym tle kulturowym, co dodatkowo komplikuje proces resocjalizacji[2]. Programy resocjalizacyjne muszą być zatem dostosowane do specyficznych potrzeb różnych grup, co wymaga od personelu zdolności do pracy w środowisku wielokulturowym, a także elastyczności w adaptacji metod.

Szczególną uwagę warto zwrócić na problem recydywy. Wysoki wskaźnik powrotu do przestępstwa jest symptomem niewystarczającej efektywności obecnych rozwiązań resocjalizacyjnych. Skuteczna resocjalizacja powinna wychodzić poza mury zakładów karnych, oferując wsparcie w postaci programów postpenitencjarnych, które wspomagają osoby zwalniane w reintegracji ze społeczeństwem[3]. Niestety, ograniczona ilość tego typu programów oraz braki w finansowaniu sprawiają, że wiele osób po opuszczeniu zakładu karnego ma ograniczone szanse na poprawę swojej sytuacji życiowej.

Do wyzwań współczesnej resocjalizacji zalicza się również ewolucja przestępczości. Nowoczesne technologie nie tylko stanowią nowe narzędzia dla sprawców przestępstw, ale też otwierają nowe pola dla działań przestępczych, takich jak cyberprzestępczość[4]. Resocjalizacja osób skazanych za przestępstwa technologiczne wymaga specyficznej wiedzy i umiejętności, które nie zawsze są dostępne w obecnym systemie penitencjarnym.

Nie bez znaczenia są także ograniczenia systemowe i instytucjonalne. Proces resocjalizacji często bywa zdominowany przez podejście represyjne, w którym kara nadal postrzegana jest jako główne narzędzie wymierzania sprawiedliwości[5]. Ta postawa przekłada się na mniejsze zaangażowanie w rozwój innowacyjnych i humanitarnych metod resocjalizacyjnych, które miałyby na celu faktyczną zmianę postawy skazanego.

Kolejny problem to stygmatyzacja i stereotypy dotyczące osób odbywających kary. Społeczne nastawienie do byłych więźniów pozostaje pełne uprzedzeń, co utrudnia im powrót do społeczeństwa i zdobycie pracy[6]. Brak akceptacji ze strony społeczeństwa jest jedną z najczęstszych barier na drodze do skutecznej reintegracji, co dodatkowo podnosi ryzyko ponownego wejścia na ścieżkę przestępczą.

Podsumowując, współczesna resocjalizacja stoi przed wieloma wyzwaniami i problemami, które wymagają nowoczesnych, zindywidualizowanych i zróżnicowanych strategii. Kluczowe znaczenie ma tu współpraca różnych sektorów – penitencjarnego, edukacyjnego, społecznego i gospodarczego – by tworzyć środowisko sprzyjające skutecznemu wdrożeniu programów resocjalizacyjnych[7]. Rozwój naukowy oraz innowacyjność w podejściu do resocjalizacji są niezbędne, aby sprostać rosnącym wymaganiom i skutecznie przeciwdziałać zjawisku przestępczości.

---

[1] Machel, H. (2013). "Problemy resocjalizacji penitencjarnej". Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego. [2] Wawrzyniak, J. (2016). "Wielość kulturowa w polskim więzieniu". Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. [3] Ciosek, M. (2009). "Psychologiczne aspekty resocjalizacji". Kraków: Wydawnictwo AWF. [4] Kuziora, R., & Jaworski, R. (2017). "Cyberprzestępczość – wyzwanie dla resocjalizacji". Przegląd więziennictwa polskiego, 94(5), 23-45. [5] Płatek, M. (201). "Teoria kary a resocjalizacja". Kraków: Zakamycze. [6] Stępniak, A. (2018). "Reintegracja społeczna a problem piętna". Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM. [7] Kowalczyk, K. (2014). "Systemowa resocjalizacja: wyzwania i strategie". Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.