Prawo zamówień publicznych jako narzędzie wsparcia polityki państwa i strategicznych priorytetów kraju

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.01.2026 o 16:54

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 4.03.2025 o 20:39

Prawo zamówień publicznych w Polsce pełni kluczową rolę nie tylko w kontekście zarządzania finansami publicznymi, ale także jako narzędzie realizacji polityki państwowej, mające na celu wspieranie priorytetów strategicznych kraju. Ustawa Prawo zamówień publicznych z 2004 roku oraz jej kolejno wprowadzane nowelizacje stanowią fundament dla działań, dzięki którym możliwe jest wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Mechanizmy takie jak uproszczone procedury i ograniczenie wymagań formalnych zdecydowanie przyczyniają się do wzrostu konkurencyjności MŚP oraz ich udziału w rynku zamówień publicznych.

Jednym z głównych elementów wspierania MŚP poprzez prawo zamówień publicznych jest stosowanie tzw. uproszczonych procedur, które zmniejszają barierę wejścia dla mniejszych firm. Zgodnie z ustawą z 2004 roku, zamówienia na dostawy i usługi o wartości poniżej określonych progów unijnych mogą być realizowane w trybach ułatwionych, co zmniejsza obciążenia biurokratyczne ciążące na MŚP. Na przykład, wprowadzenie nowelizacji ustawy w 2021 roku umożliwiło zastosowanie trybu zapytania ofertowego jako uproszczonej formy pozyskiwania ofert od dostawców.

Polska aktywnie korzysta z rozwiązań wspierających innowacyjność w ramach zamówień publicznych. Jednym z narzędzi jest tzw. partnerstwo innowacyjne, tworzące przestrzeń do współpracy między sektorem publicznym a prywatnym w celu opracowywania nowych, innowacyjnych rozwiązań technologicznych. Rząd Polski, czerpiąc z doświadczeń innych krajów Unii Europejskiej, integruje te rozwiązania w swoich strategiach, co jest zgodne ze Strategią na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (SOR). Celem tej strategii jest m.in. wzmocnienie innowacyjności polskiej gospodarki, co wymaga efektywnego wykorzystania zamówień publicznych do kreacji i wdrażania nowych technologii.

Warto również podkreślić istotną rolę zamówień publicznych w promowaniu zrównoważonego rozwoju. Polityka państwa, w kontekście walki z kryzysem klimatycznym, akcentuje znaczenie tzw. "zielonych zamówień", które kładą nacisk na ekologiczne aspekty oferowanych dóbr i usług. Dzięki temu możliwa jest realizacja projektów o wysokiej wartości dodanej dla społeczeństwa i gospodarki, jednocześnie promując firmy, które inwestują w technologie przyjazne środowisku.

Jednakże, mimo licznych korzyści istniejących regulacji, system zamówień publicznych w Polsce napotyka również na wyzwania, które niewątpliwie uwypukliła afera związana z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych (RARS). Afera ta zwróciła uwagę na problem nieefektywnego zarządzania środkami publicznymi oraz braku odpowiednich mechanizmów kontrolnych, co podważa zaufanie do całego systemu zamówień. Dochodzenia medialne oraz raporty Najwyższej Izby Kontroli wykazały, że w czasie pandemii COVID-19 agencja ta dokonywała zakupu towarów i usług bez przejrzystych procedur przetargowych, co rodziło podejrzenia o nadużycia i niegospodarność.

Aby przeciwdziałać takim sytuacjom, rząd wprowadził dodatkowe regulacje mające na celu poprawę nadzoru nad realizacją projektów publicznych. W ramach reakcji na tę aferę inicjowane są działania, które mają na celu cyfryzację i automatyzację procesów zamówień, co zwiększy ich transparentność oraz ułatwi dostępność dla MŚP.

Podsumowując, prawo zamówień publicznych odgrywa nieocenioną rolę w realizacji polityki państwa, przyczyniając się do wspierania małych i średnich przedsiębiorstw oraz innowacyjności w gospodarce. Dalsze reformy i adaptacja do zmieniających się potrzeb rynku są kluczowe, aby w pełni wykorzystać potencjał tego narzędzia w służbie strategicznym priorytetom kraju.

Bibliografia:

1. Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2004 Nr 19 poz. 177 z późn. zm.). 2. Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (SOR), Ministerstwo Rozwoju, 2017. 3. Raport Najwyższej Izby Kontroli dotyczący działalności Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, 2021. 4. Krzemiński, M. (2021). Zarządzanie innowacjami w polskim systemie zamówień publicznych. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach.