Co to jest SRM - Mechanizm Jednolitego Rozwiązywania Kryzysów?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: wczoraj o 15:43

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 17.01.2026 o 15:04

Single Resolution Mechanism (SRM), czyli Jednolity Mechanizm Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji, jest kluczowym elementem systemu zarządzania kryzysowego w ramach Unii Europejskiej, wchodzącym w skład tzw. unii bankowej. Celem SRM jest zapewnienie, że banki w trudnej sytuacji finansowej mogą być uporządkowanie upadłe w sposób, który minimalizuje wpływ na gospodarkę realną i finanse publiczne. Ważnym aspektem jest również ochrona podatników i uniknięcie konieczności stosowania szeroko pojętej pomocy publicznej.

SRM działa na kilku poziomach i opiera się na współpracy różnych instytucji europejskich. Kluczowym organem w tym mechanizmie jest Jednolita Rada ds. Restrukturyzacji (Single Resolution Board - SRB), która ma siedzibę w Brukseli. SRB jest odpowiedzialna za planowanie i koordynację restrukturyzacji dla wszystkich banków objętych jej kompetencjami, to jest dużych instytucji finansowych oraz tych znajdujących się w krajach uczestniczących w unii bankowej.

Jednym z najważniejszych elementów SRM jest fundusz na restrukturyzację i uporządkowaną likwidację (Single Resolution Fund - SRF). Fundusz ten jest finansowany przez same banki, co zapewnia, że koszty restrukturyzacji nie będą obciążać budżetów krajowych państw członkowskich ani też nie będą pokrywane przez podatników. SRF ma na celu pokrycie kosztów związanych z restrukturyzacją banków, takich jak przejęcia, sprzedaż aktywów lub likwidacja części działalności.

SRB, działając jako centralny organ koordynujący, współpracuje z krajowymi organami restrukturyzacji oraz z Europejskim Bankiem Centralnym (EBC), który pełni funkcje nadzoru nad europejskim systemem bankowym. SRB ocenia, czy bank znajduje się na progu niewypłacalności, a jeśli tak, to przygotowuje plan restrukturyzacyjny lub likwidacyjny. Zasady działania SRM zakładają, że restrukturyzacja banku powinna być możliwie najszybsza i efektywna, aby zminimalizować ryzyko dla systemu finansowego.

SRM powstał jako odpowiedź na kryzys finansowy z 2008 roku i późniejsze zawirowania w europejskim sektorze bankowym, które uwydatniły potrzebę stworzenia bardziej skutecznego i zintegrowanego systemu zarządzania kryzysowego. Kryzysy bankowe w kilku krajach europejskich pokazały, jak dużym wyzwaniem jest uporządkowana likwidacja dużych instytucji finansowych w sposób, który nie zagraża stabilności gospodarczej całych państw.

Koordynacja na poziomie unijnym ma kluczowe znaczenie w kontekście wspólnego rynku finansowego, gdzie banki często działają w wielu krajach jednocześnie. Międzynarodowy charakter działalności wielu banków oznacza, że decyzje podejmowane w jednym kraju mogą mieć znaczący wpływ na inne krajów. Dlatego SRM działa na zasadzie współpracy i wspólnegodecydowania, co obejmuje również wymianę informacji pomiędzy krajowymi organami nadzoru oraz centralne zarządzanie w sytuacjach kryzysowych.

Ważnym aspektem działania SRM jest również zasada bail-in, czyli restrukturyzacja zadłużenia banku przez użycie własnych środków finansowych banku oraz różnego rodzaju wierzytelności. Oznacza to, że w sytuacjach kryzysowych również akcjonariusze i wierzyciele danego banku ponoszą część kosztów związanych z jego restrukturyzacją, zanim koszt ten zostanie przeniesiony na SRF. Zasada bail-in została zaprojektowana, aby zminimalizować potrzebę wsparcia finansowego ze strony sektora publicznego, jednocześnie zwiększając odpowiedzialność prywatnych inwestorów za swoje decyzje inwestycyjne.

Implementacja SRM stanowi ważny krok w kierunku zwiększenia stabilności finansowej w Europie, wzmacniając zarówno instytucjonalny, jak i regulacyjny krajobraz unii bankowej. W dłuższej perspektywie SRM ma na celu zwiększenie zaufania do sektora bankowego poprzez zapewnienie, że banki będą mogły być skutecznie restrukturyzowane lub likwidowane bez niekontrolowanego wpływu na realną gospodarkę i bez systemowego ryzyka dla całego regionu.

Podsumowując, Single Resolution Mechanism to złożony system narzędzi i procedur zaprojektowany do radzenia sobie z niewypłacalnością banków w sposób uporządkowany i skoordynowany na poziomie europejskim. Jego wdrożenie jest kluczowe dla zapewnienia długoterminowej stabilności systemu bankowego, redukcji ryzyka systemowego i ochrony interesów podatników w państwach Unii Europejskiej.