Bohater tragiczny w literaturze romantyzmu, modernizmu i współczesności. Przedstaw sylwetki postaci literackich, których życie jest naznaczone piętnem tragizmu.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.03.2024 o 18:09

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Bohater tragiczny, wywodzący się ze starożytności, wciąż kroczy przez karty literatury, przybierając nowe formy w zależności od zmian dokonujących się w świecie i świadomości społecznej. Jego losy, choć zróżnicowane, w każdej epoce literackiej noszą znamiona trudnych do rozwiązania konfliktów wewnętrznych, niezależnie od czasu i przestrzeni.

Era romantyzmu cechowała się silnym uwzniośleniem jednostki, która pełnią swoich uczuć i pasji stawała się bohaterem tragicznym, często rozerwanym pomiędzy ideałami a rzeczywistością. Idealnym przykładem takiej postaci jest Konrad Wallenrod - tytułowy bohater poematu Mickiewicza. Zakorzeniony w tle historycznym konfliktu polsko-krzyżackiego, Wallenrod, choć kierowany szczytnymi celami wyzwolenia ojczyzny, popada w pułapkę własnej taktyki podstępu i przebiegłości. Jego dramat polega na konieczności wyboru pomiędzy uczuciem a powinnością wobec narodu, co ostatecznie prowadzi go do samotności i samobójczej śmierci.

Gustaw-Konrad z "Dziadów" Mickiewicza również reprezentuje cechy charakterystyczne dla romantycznych bohaterów tragicznych. Jego bunt przeciw Bogu, wynikający z Wielkiej Improwizacji, i przejście od postaci kochanka do bojownika o wolność, ukazują głębokie dylematy moralne i społeczeństwo cierpiące pod zaborami. Tradycja i nieszczęśliwa miłość ostatecznie popychają Gustawa na drogę osobistego dramatu, jednocześnie wplatając go w szerszy kontekst narodowy.

W literaturze modernistycznej bohater tragiczny zyskuje nową głębię introspekcji, stając się postacią zagubioną w labiryncie własnych pragnień i rzeczywistości. Tomasz Judym z "Ludzi bezdomnych" Żeromskiego to prototyp tego rodzaju bohatera. Dokonując bolesnego wyboru między karierą lekarza a poświęceniem się dla ubogich, Judym pragnie reform społecznych, jednak koniec końców obraca się na samotność i rezygnację z uczuć dla wyższych celów. To konsekwencja dylematu moralnego, jaki jest udziałem wielu postaci z tego okresu.

Jacek Soplica z "Pana Tadeusza", choć postać o bardziej skomplikowanej kondycji, także życie swego kończy jako bohater tragiczny. Czyn morderstwa Horeszki i próba odkupienia win poprzez tajną działalność na rzecz narodu nie potrafią uchronić go przed dramatem wewnętrznym, który w decydującym momencie przynosi mu śmierć w wyniku wymierzonych sobie ran. Szlachetność idei nie może przesłonić osobistego tragedii, której istotą jest konflikt pomiędzy przeszłością a teraźniejszością.

Postać Stasi Bozowskiej z "Siłaczki" Żeromskiego oferuje portret bohaterki tragicznej, na którego sylwetkę składają się wysokie ideały i ich konfrontacja z brutalną rzeczywistością. Praca u podstaw niesie za sobą ogromne poświęcenie, które nieuchronnie prowadzi do moralnego zwycięstwa, jednak tego, które idzie w parze z fizycznym upadkiem. Jest ona przykładem bohatera, który swą osobą podsumowuje paradoks modernistycznej egzystencji – wielkość wewnętrzną, ale bezradność wobec realiów zewnętrznych.

Nowe oblicze bohatera tragicznego wyłania się w literaturze współczesnej, gdzie trudności historyczne i przemiany społeczne rysują tło dla jego dramatów. Cezary Baryka, bohater "Przedwiośnia" Żeromskiego, wędruje przez życie w poszukiwaniu własnej tożsamości pomiędzy ideałami a trudną polską rzeczywistością. Doświadczony przez rewolucję, zmaga się z wewnętrznymi konfliktami i poczuciem samotności, które w istocie definiują jego tragiczny los.

Nie sposób również pominąć literatury ukazującej wrzask II wojny światowej, w której całkowity upadek ludzkiej godności priorytetowo staje na straży fabuły. Postacie z "Medalionów" Nałkowskiej czy Dramatu "Kartoteka" Różewicza uosabiają niemożność odzyskania tożsamości i zmagania z powojennymi traumami.

Zakończenie niniejszej refleksji stoi pod znakiem syntezy doświadczeń bohaterów tragicznych z różnych epok i próby znalezienia odpowiedzi na pytania o ich uniwersalność. Zmagania z dylematami moralnymi, rozdarcie wewnętrzne i wpływ historii na indywidualne przeznaczenie widnieją w literaturze jak wołanie o zrozumienie i litość. W kontekście literatury i społeczeństwa tragedia bohaterów tragicznych uzmysławia nam, jak bardzo wybory jednostek mogą wpływać na losy całych narodów, i podkreśla, że ta dążność do poświęcenia jest zarówno źródłem wzlotów, jak i upadków ludzkiego ducha.