Dwie koncepcje bohatera romantycznego w utworach Juliusza Słowackiego i Adama Mickiewicza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.03.2024 o 11:21

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Romantyzm to okres, w którym literatura zatapiała się w świat uczuć, namiętności i śmiałych idei. Centralną postacią romantycznej narracji stał się bohater romantyczny - indywiduum, które wyróżnia się na tle swego czasu, odcinając się od powszechnej rutyny i konwenansów. Bohaterowie Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego to wyraziste przykłady indywidualności romantycznej, choć ich kreacje - chociaż pozornie podobne - wykazują zasadnicze różnice w sposób, w jaki podchodzą do życia i podjętych przez siebie działań.

Konrad, bohater "Dziadów" cz. III Adama Mickiewicza, to postać przejmująca niedokończone życie Gustawa z wcześniejszych części utworu. Jego przemiana to symboliczne "zmartwychwstanie" do roli mesjanistycznej. Samotność i oddanie się narodowemu posłannictwu stanowią o jego wielkości. Widać to szczególnie w "Wielkiej Improwizacji", gdzie Konrad niemalże staje w opozycji do Boga, kwestionując Jego decyzje i porządek świata. Ta śmiała konfrontacja świadczy o jego przekonaniu o własnej wyjątkowości i misji, która przewyższa pospolitość codziennego życia oraz buntuje się przeciw społeczeństwu, które uznaje za upadłe.

Z kolei Kordian, bohater dramatu Juliusza Słowackiego noszącego to samo imię, też przeżywa rozterki młodzieńcze. Jego miłość do kobiety, którą nazywa Laura, zapoczątkowuje serię zmagań z własnymi słabościami i ideałem rycerza niepodległościowej walki. Jednak jego podejście do działania politycznego i narodowego jest znacznie inaczej ukazane niż u Mickiewicza. Powstanie warszawskie, do którego przystępuje Kordian, kończy się klęską. Bohater nie tylko zmaga się z własnymi wewnętrznymi demonami, ale też staje przed cynizmem społeczeństwa, nieprzygotowanego na wielkie poświęcenie i zmiany. Postać Prezesa, która w dramacie staje w kontrapunkcie do Kordiana, podsumowuje te zmagania, prezentując bardziej realistyczny i praktyczny obraz walki.

O dotknięcie romantycznej idei bohatera próbowali się wielu twórców. W ogromnym zbiorze literackim tej epoki te dwie postaci wyraźnie się jednak rysują. Wspólne dla Konrada i Kordiana jest poczucie wyobcowania z otaczającej ich rzeczywistości, jak również gotowość do poświęceń na ołtarzu ojczyzny. Jednakże gdy spojrzymy na ich role, różnice w konstrukcji postaci są widoczne – Konrad widzi siebie jako mesjasza, który jest powołany do odrodzenia narodu, podczas gdy Kordian, mimo iż z początku ulega pokusie mesjanistycznego czynu, z czasem uświadamia sobie realia i konieczność innego podejścia.

Charakterystyczny dla analizy bohaterów romantycznych jest sposób, w jaki artykułują swoje myśli. Konrad w "Wielkiej Improwizacji" bezpośrednio wyraża swoją odmienność, pragnienia i oczekiwania wobec świata, kładąc nacisk na sferę duchową, mistyczną i nadludzką. Kordian, nękany wątpliwościami, w kluczowych momentach dramatu często mierzy się z dojmującym poczuciem niemocy i sceptycyzmem wobec idei walki o wolność.

Koncepcje bohatera romantycznego u Mickiewicza i Słowackiego miały znaczący wpływ na polską myśl narodowowyzwoleńczą. Odegrały one rolę w poszukiwaniu polskiej tożsamości, a także w pragnieniu wyzwolenia narodu z opresji. Porównując obie te postacie, współczesny odbiorca może odkryć w nich zarówno coś archaicznego, jak i nadal aktualnego – pytania o miejsce jednostki w świecie i społeczności.

Podsumowując, zarówno Konrad Mickiewicza, jak i Kordian Słowackiego, reprezentują dwie odmienne ścieżki bohatera romantycznego, które wciąż inspirują i prowokują do zadawania pytań o ludzką naturę i naszą historię. Nie sposób ostatecznie ocenić, które z nich jest bliższe dzisiejszemu człowiekowi, gdyż obie noszą w sobie germ romantycznego dążenia do niemożliwego, które wywierało i wciąż wywiera wpływ na rzeczywistość społeczną i kulturalną.