Mit arkadyjski występujący w twórczości Jana Kochanowskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.03.2024 o 16:41

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Mit arkadyjski, mający swe korzenie w starożytnej literaturze greckiej, doczekał się swoich odmian i interpretacji w różnych okresach historycznych, fascynując twórców marzeniami o sielankowym, harmonijnym życiu w zgodzie z przyrodą. Arkadia stała się synonimem utopijnego miejsca, w którym człowiek żyje w stanie poczucia szczęścia i bezczasu, wolny od trosk i obaw dnia codziennego. Definicja Arkadii, jaką przedstawił leksykograf Władysław Kopaliński, mówi o niej jako o krainie zbawienia, radości oraz pokoju. To właśnie ten mit, przeniesiony na grunt renesansowej twórczości, znalazł swoje szczególne odzwierciedlenie w dziełach Jana Kochanowskiego, polskiego poety epoki.

Kochanowski, choć tworzył w epoce renesansu - kiedy to człowiek odkrywał świat i siebie na nowo - to jednak nie stronił od inspiracji literaturą antyczną. W jego poezji, poszukującej równowagi między rozumem a uczuciem, życiem publicznym a prywatnym, doskonale odnalazł się mit arkadyjski. Jego Pieśń XII z "Pieśni świętojańskiej o Sobótce" jest jednym z przykładów, gdzie możemy dostrzec wyidealizowany obraz życia wiejskiego. Kochanowski opisuje w niej piękno natury, harmonię, jaką może ona oferować człowiekowi, podkreślając jednocześnie wartość prostoty i beztroski. W jego arkadyjskim pejzażu człowiek, żyjąc blisko ziemi i pracując na niej, osiąga szczęście, które nie jest dane ludziom zagubionym w zgiełku miejskiej egzystencji.

Dla Kochanowskiego, który sam wybrał życie na wsi, odchodząc od mieszczanina do roli ziemianina, Arkadia była czymś więcej niż tylko poetyckim motywem. Ideały życia w zgodzie z naturą, prosta egzystencja i samowystarczalność stawały się dla niego sposobem na życie. W jego własnej egzystencji, w dworku w Czarnolesie, poeta mógł realizować arkadyjskie ideały, pracując na roli i żyjąc w harmonii z naturą, co wydaje się być jednym z najistotniejszych wyborów jego życiowych.

Literackie dopełnienie tych idei znajdujemy w licznych utworach, gdzie materialne i duchowe dobrobyt są przedstawione jako składowe szczęścia. Praca na ziemi staje się nie tylko sposobem na egzystencję, lecz także źródłem spokoju i ukojenia. W pieśniach i fraszkach poeta roztrząsa również sielankowy charakter relacji społecznych, podkreślając rolę wartości rodzinnych i miłości do najbliższych, co uzupełnia obraz arkadyjskiego szczęścia.

Nieodłącznym elementem dzieła Kochanowskiego jest także świadomość przemijania, przełamywana twórczością poety. Słowa "EXEGI MONUMENTUM AERE PERENNIUS", wzięte od Horacego, zdają się oddawać dążenie poety do osiągnięcia nieśmiertelności poprzez swoje dzieło. W Pieśni XXIV / księgi wtóre, Kochanowski odnosi się do owych słów Horacego, zapowiadając, iż "NON OMNIS MORIAR" – nie wszystek umrę. W ten sposób zarysowuje swoją koncepcję twórczości jako czegoś trwalszego niż materialne byty, co przetrwa samą śmierć autora.

Podsumowując, rola mitu arkadyjskiego w twórczości Jana Kochanowskiego jest nie do przecenienia. Przez jego dzieła przemawia tęsknota za uproszczonym, pięknym życiem, wolnym od kompleksów i zmartwień ówczesności. Arkadyjska utopia, choć nieosiągalna w realnym świecie, była wyrazem dorobku kulturowego renesansu, inspirując twórców także w późniejszych wiekach.

Twórczość poety ma znaczący wpływ na kulturę polską, a wartości arkadyjskie, jakie zawarł w swojej literaturze, stanowią nieodzowną część jego dziedzictwa. Zamykając obraz mitu arkadyjskiego w szerokim kontekście, nie sposób nie dostrzec jego głębokiej uniwersalności, mówiącej o ludzkich pragnieniach szczęścia, które można odnaleźć w prostych, ale prawdziwych elementach egzystencji.