Różne ujęcia „domu” w literaturze.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.04.2024 o 12:17

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

W literaturze pojęcie domu jest wielowymiarowe i pełne symboliki. Dom, rozumiany zarówno w sensie materialnym, jak i emocjonalnym, jest osią, wokół której toczy się życie jednostki i zbiorowości. Zbigniew Herbert, zwracając uwagę na niezbędność posiadania "miejsca na ziemi" nadaje mu głębokie znaczenie egzystencjalne. W różnych epokach i kulturach, literatura przybliża nas do różnorodnych ujęć domu, ukazując jego znaczenie dla jednostki i społeczności. Cel niniejszego wypracowania polega na analizie tych różnorakich perspektyw.

Na początku warto wspomnieć o "Odysei" Homera, gdzie dom jest metaforą tęsknoty i wierności. Odyseusz, walcząc o powrót do Itaki, gdzie czeka na niego Penelopa, ukazuje, jak wielką wartość ma dla niego dom jako miejsce pełne miłości i bliskości. Penelopa, przez lata czekając na męża, wierzy w jego powrót, co manifestuje siłę miłości i wierności, które przetrwały próbę czasu.

W "Powrocie posła" Juliusza Ursyna Niemcewicza obserwujemy, jak dom staje się źródłem patriotyzmu i rodzinnych wartości. Postaci Podkomorzyny i Podkomorzego stanowią wzorce cnót, a wychowanie młodego Walerego podkreśla znaczenie przekazu rodzinnych wartości dla budowania poczucia tożsamości narodowej.

Eliza Orzeszkowa w "Nad Niemnem" przedstawia różnorodność modeli rodziny i domu. Dom Bohatyrowiczów, pełen ciepła i bliskości, kontrastuje z domem Korczyńskich, gdzie brak harmonii i spory zatruwają atmosferę. Ukazuje to, jak różnorodnie można postrzegać pojęcie domu.

W kontekście rodzin poróżnionych przez konflikty i wyobcowanie, ważne jest przytoczenie "Cudzoziemki" Marii Kuncewiczowej. Róża, czując się obco w swoim domu, doświadcza alienacji i psychicznego udręczenia. Dom staje się tu miejscem negatywnych emocji, a relacje między postaciami ukazują złożoność i trudności w budowaniu domowej przestrzeni.

Władysław Reymont w "Chłopach" przedstawia ziemię jako źródło rozterek i konfliktów. Rodzina Borynów żyje w cieniu rozpadu ładu rodzinnego, co podkreśla znaczenie domu nie tylko jako miejsca fizycznego, ale i emocjonalnego centrum życia.

"Nie-Boska komedia" Zygmunta Krasińskiego oraz "Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej rzucają światło na degradację związków małżeńskich i domu jako obrazu hipokryzji i konformizmu. W obu dziełach dom jest miejscem, gdzie utrata wartości moralnych i zanik uczuć stają się widoczne.

Podsumowując, literatura dostarcza nam obszernego materiału do refleksji nad pojęciem domu. Od domu jako miejsca pełnego miłości i bliskości, przez konflikty i wyobcowanie, po degradację związków i wypaczenie domowych wartości – literackie ujęcia domu są różnorodne i zmienne, w zależności od kontekstu historycznego, kulturowego oraz osobistych przeżyć autorów. Analizując przedstawione dzieła, możemy lepiej zrozumieć, jak głęboko zakorzenione w ludzkiej naturze jest poszukiwanie domu – przestrzeni, która jest nie tylko świadectwem przynależności, ale i ośrodkiem emocjonalnym, w którym kształtują się nasze najgłębsze wartości i przekonania. Literatura, jako wierna kronikarka ludzkich doświadczeń, pozwala nam na głębsze zrozumienie i docenienie złożoności i uniwersalności pojęcia domu.