Pragnienie władzy jako źródło ludzkich tragedii: analiza na podstawie "Antygony" i "Makbeta".

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 4.05.2025 o 19:18

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 5.11.2023 o 18:04

Pragnienie władzy od zawsze stanowiło jeden z głównych motywów w literaturze, zarówno starożytnej, jak i nowożytnej. Dwa znakomite dzieła światowej literatury, "Antygona" Sofoklesa oraz "Makbet" Williama Szekspira, stanowią doskonałe przykłady tego, jak żądza władzy prowadzi do tragicznych wydarzeń i padających ofiar. Obie te tragedie, mimo że powstały w różnych epokach, ukazują uniwersalne prawdy na temat ludzkiej natury oraz konsekwencji związanych z bezwzględnym dążeniem do władzy.

"Antygona" to utwór starożytny, który koncentruje się na konflikcie pomiędzy prawem boskim a prawem ludzkim. Kreon, nowy król Teb, po objęciu tronu staje przed wyzwaniem związanym z pochówkiem Polinika, jednego z braci Antygony. Polinik uznany został za zdrajcę ojczyzny, dlatego Kreon zakazuje jego pochówku, co było sprzeczne z religijnymi przekonaniami i tradycjami. Decyzja Kreona, podjęta z pobudek politycznych, ignoruje więzi rodzinne i prawa moralne. Kreon, zaślepiony własną wizją absolutnej władzy, odrzuca wszystkie rady, które podważają jego decyzję. W jego postępowaniu widać, jak silna jest jego potrzeba umocnienia swojej pozycji jako władcy, co powoduje, że staje się nieczuły na argumenty innych. To właśnie ta żądza władzy prowadzi do tragedii - śmierci Antygony, która postanawia sprzeciwić się nieludzkiej decyzji króla. W efekcie dochodzi do kolejnych tragedii: samobójstwa Hajmona, syna Kreona i narzeczonego Antygony, a także śmierci Eurydyki, żony Kreona. Utrata syna i żony doprowadza władcę do całkowitego upadku i zrozumienia błędów, ale jest już za późno, by cokolwiek zmienić.

W "Makbecie" Szekspir przedstawia historię tytułowego bohatera, którego również zgubiła żądza władzy. Makbet, początkowo szanowany wojownik i wasal króla Dunkana, pod wpływem przepowiedni czarownic zaczyna marzyć o tronie. Przepowiednia, choć nie zapewniająca konkretnych środków, wzbudza w nim ambicje i niecierpliwość. Podburzany dodatkowo przez swoją żonę Lady Makbet, której żądza władzy i statusu jest równie wielka, postanawia zabić króla Dunkana, aby przyspieszyć realizację przepowiedzianych zdarzeń. Ten jeden akt morderstwa staje się początkiem serii tragicznych wydarzeń. Makbet, zasmakowawszy władzy, staje się paranoikiem, widząc zagrożenie w każdym potencjalnym rywalu. Kolejne morderstwa, które popełnia, by utrzymać pozycję, prowadzą do utraty szacunku i zaufania poddanych oraz bliskich. W końcu, opętany wizjami i poczuciem winy, Makbet traci wszelkie wyższe wartości moralne. Lady Makbet, choć na początku zdeterminowana i bezwzględna, ostatecznie nie wytrzymuje psychicznego ciężaru zbrodni i popada w obłęd, prowadzący ją do samobójstwa. Makbet, odizolowany i zdradzony przez dawnych przyjaciół, ginie na polu bitwy, przeżywając klęskę zarówno jako władca, jak i człowiek.

Oba te utwory ukazują, jak wielkie pragnienie władzy, które ignoruje wszelką moralność i etykę, nieuchronnie prowadzi do tragedii. Kreon i Makbet, mimo różnych motywacji i metod, zostają przytłoczeni konsekwencjami swoich decyzji. Obaj, dążąc do władzy, tracą to, co najważniejsze – rodzinę, szacunek i własną tożsamość. Oba utwory uczą nas, że żadna władza, zdobyta za wszelką cenę, nie przynosi spełnienia, lecz prowadzi do samotności i zniszczenia.

Podsumowując, zarówno "Antygona", jak i "Makbet" to dzieła, które ukazują, że pragnienie władzy, wykorzystywane w sposób destrukcyjny i nieetyczny, nieuchronnie prowadzi do tragedii. Żądza ta prowadzi do moralnego upadku bohaterów, ukazując uniwersalne przesłanie dotyczące destrukcyjnej mocy władzy i cenę, jaką trzeba za nią zapłacić.