Determinanty postępowania człowieka w kontekście "Zbrodni i Kary"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.11.2023 o 11:43

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.11.2023 o 17:45

Co może determinować ludzkie postępowanie? Omawiając to zagadnienie na podstawie powieści "Zbrodnia i Kara" Fiodora Dostojewskiego, nie sposób pominąć wybranego kontekstu – Rosji XIX wieku.

W życiu społecznym każdy człowiek podejmuje wiele decyzji, które kształtują jego postępowanie. Jednakże, czym jest człowiek, jeśli nie rezultatem swoich doświadczeń, trosk i najgłębszych pragnień? W "Zbrodni i Karze" Dostojewski ukazuje nam historię Rodiona Raskolnikowa, intelektualisty i studenta, który postanawia dokonać morderstwa. Przez całą powieść obserwujemy ewolucję jego postępowania i pytamy się, co skłania go do podjęcia tego haniebnego czynu.

Jednym z głównych determinantów postępowania Raskolnikowa jest jego stan psychiczny. Autor osadza swojego bohatera w przewrotnym i chaotycznym świecie, w którym ideały zderzają się z brutalną rzeczywistością. Raskolnikow jest nękany wewnętrznymi konfliktami i poczuciem winy, które stopniowo przeradzają się w obłąkanie. Jego umysł jest poddawany ciągłemu napięciu, co sprawia, że traci zdolność racjonalnego myślenia.

Z drugiej strony, determinację Raskolnikowa można przypisać również jego przekonaniom ideologicznym. Młody student jest przekonany, że niektóre jednostki są wyżej postawione od innych i mają prawo "nadchodzić ze szczytów na głowy" - słynna teoria "nadczłowieka". Twierdzi, że pewna grupa wybrańców, do której sam się zalicza, jest uprawniona do działania poza ramami moralności. Ta doktryna determinuje jego postępowanie i wyboru.

Kontekst społeczny epoki, w której osadzona jest powieść, również odgrywa istotną rolę w kształtowaniu postępowania Raskolnikowa. Rosja XIX wieku charakteryzowała się ogromnym nierównością społeczną, panującym nihilizmem i brakiem nadziei na zmianę. Również stan biedoty, w której znajdował się bohater, wpływa na jego decyzje. Pragnienie poprawy własnego losu i wszechogarniające poczucie beznadziejności skłaniają go do drastycznych działań w nadziei na znalezienie wyjścia z trudnej sytuacji.

Mimo że "Zbrodnia i Kara" przedstawia nam jednostkową historię, to jednak wydaje się nam, że determinanty postępowania Raskolnikowa są istotne dla każdego człowieka. Przez pryzmat tej powieści Dostojewski pokazuje, że stan psychiczny, przekonania ideologiczne oraz kontekst splotu wydarzeń mogą wpływać na postępowanie jednostki. Warto zastanowić się nad tym, jak nasze własne doświadczenia i przekonania wpływają na nasze decyzje i czy jesteśmy w stanie uniknąć konsekwencji, jakie to postępowanie ze sobą niesie.

Podsumowując, ludzkie postępowanie jest wielowymiarowe i determinuje je wiele czynników. W "Zbrodni i Karze" Dostojewski pokazuje, że zarówno stan psychiczny, przekonania ideologiczne, jak i kontekst społeczny mają wpływ na wybory, jakie człowiek podejmuje. Ta wielość determinantów skomplikowana zależność człowieka od otaczającego go świata, sprawia, że nasze postępowanie staje się indywidualnym wyborem, który niesie ze sobą zarówno konsekwencje jak i możliwość zmiany.