„Człowiek – istota pełna sprzeczności” - analiza lektur i kontekstów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.11.2023 o 10:47

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 7.11.2023 o 22:12

Człowiek od wieków zafascynowany był swoją naturą, o czym świadczy wpisana w dzieje literatury nieustanna refleksja na temat ludzkiej kondycji. Słabości, dylematy, pragnienia i cele, a przede wszystkim nieuchronna skłonność do wewnętrznych sprzeczności, stanowią o bogactwie ludzkiego charakteru. Owe sprzeczności doskonale odzwierciedlają postacie literackie z różnych epok, które stały się nie tylko obiektami badań, ale i lustrami ludzkich dusz.

Jednym z najbardziej znanych obrazów człowieka pełnego sprzeczności jest Hamlet. Tytułowy bohater dramatu Szekspira oscyluje między pragnieniem zemsty a moralnymi wątpliwościami, co czyni jego postać studium rozterki i niezdecydowania. Hamlet, będąc symbolem człowieka myślącego, stoi w obliczu decyzji, które nie mają jednoznacznie dobrych rozwiązań, co podkreśla ludzką niezdolność do osiągnięcia pewności w krajobrazie moralnym. Ta wewnętrzna walka między imperatywem działania, a paraliżem wobec skomplikowanej rzeczywistości jest przejawem wspomnianej sprzeczności.

Z kolei w "Dziadach" Adama Mickiewicza spotykamy dylematy młodego pokolenia, które wahające się między osobistym szczęściem, a odpowiedzialnością za losy narodu, staje u progu wielkich decyzji. Postaci niejednokrotnie stają przed wyborem między własnymi pragnieniami a oczekiwaniami społeczeństwa, co prowadzi do głębokich rozterek i konfliktów wewnętrznych. Doskonale obrazuje to Konrad w "Dziadach" cz. III, który borykając się z własnymi ograniczeniami i niepowodzeniami, pragnie zmieniać świat, a zarazem jest świadomy skali swojej bezradności.

Innymi znamiennymi przykładami ludzkich sprzeczności są chociażby Raskolnikow z "Zbrodni i kary" Dostojewskiego czy doktor Jekyll z powieści "Doktor Jekyll i pan Hyde" Roberta Louisa Stevensona. Raskolnikow żyje w przekonaniu, że może stanąć ponad moralnością i prawem, dokonując morderstwa w imię "wyższych celów". Jednak jego wewnętrzne rozterki i wyrzuty sumienia ukazują, że człowiek nie może w pełni odrzucić wpływu moralności na swoje działania. Z kolei postać doktora Jekylla eksploruje ideę ukrytych aspektów ludzkiej psychiki, prezentując dwie różne i skrajne strony jednej osoby – dobrodusznego naukowca i okrutnego pana Hyde'a.

Wszystkie te przykłady ukazują ludzi jako istoty skomplikowane, pełne wewnętrznych sprzeczności i ciągłego poszukiwania równowagi między różnymi aspektami swojej osobowości. Literatura, odzwierciedlając te dylematy, pełni rolę zwierciadła, w którym obserwujemy nie tylko fikcyjne postacie, ale odnajdujemy również siebie - ludzi, którzy mimo upływu wieków nadal zmagają się z nieodłącznymi sprzecznościami i próbują znaleźć swoje miejsce w świecie.