Wzmacniająca rola trudnych doświadczeń w życiu człowieka - analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 10.04.2024 o 15:28

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 10.04.2024 o 8:14

Trudne doświadczenia w życiu człowieka mogą grać dwojaką rolę – z jednej strony są w stanie zniszczyć psychikę i zahamować rozwój osobisty, z drugiej zaś strony zdają się wzmacniać, ucząc odporności, determinacji oraz ukazując nieznane dotychczas pokłady wewnętrznej siły. W literaturze nie brakuje przykładów, które ilustrują obie te tezy. W tej pracy, aby wyraziście odpowiedzieć na pytanie, czy trudne doświadczenia niszczą, czy wzmacniają, posłużę się analizą "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego oraz "Cierpień młodego Wertera" Johanna Wolfganga Goethego.

"Zbrodnia i kara" Dostojewskiego przedstawia historię młodego studenta Rodiona Raskolnikowa, który w wyniku swoich przemyśleń filozoficznych o prawa silnych i słabych oraz wynikających z nich moralnych uprawnień, decyduje się na popełnienie zbrodni - zabija starą lichwiarkę. Konsekwencje tego czynu stanowią główną oś fabularną utworu. Raskolnikow przekonuje się, że popełnienie zbrodni, które początkowo wydawało się potwierdzeniem jego teorii o "nadczłowieku," w rzeczywistości pogrąża go w morzu cierpienia, wyrzutów sumienia i paranoi. Zmagając się z własną psychiką, stopniowo dochodzi do wniosku, że człowiek nie jest w stanie unieść ciężaru takiej zbrodni. W jego przypadku, trudne doświadczenia - mimo że początkowo wydawało się, że będą miały niszczycielski wpływ - ostatecznie prowadzą do oczyszczenia, nawrócenia i akceptacji kary. Tutaj trudne doświadczenia wzmacniają, gdyż Raskolnikow w wyniku tych przeżyć odnajduje drogę do naprawy i lepszego zrozumienia ludzkiej natury.

Z kolei "Cierpienia młodego Wertera" Goethego pokazują odmienną perspektywę. Tytułowy bohater, Werter, jest młodym, nadwrażliwym mężczyzną, który za wszelką cenę poszukuje autentyczności w uczuciach. Zakochuje się w Lottcie, jednak jego miłość jest nieszczęśliwa i niespełniona. Werter nie jest w stanie poradzić sobie z odrzuceniem i swoją pasją, wskutek czego popada w głęboką depresję. Dla niego trudne doświadczenie niespełnionej miłości działa wyłącznie destrukcyjnie, prowadząc w końcu do samobójstwa. Tutaj cierpienie nie tylko nie wzmacnia Wertera, ale wręcz przeciwnie - prowadzi do jego całkowitej autodestrukcji.

Porównując obie postacie, można zauważyć, że trudne doświadczenia działają na ludzi w różny sposób, zależnie od ich osobowości, wartości i indywidualnego podejścia do życiowych problemów. Raskolnikow, mimo popełnionej zbrodni, jest w stanie przeanalizować swe życie i wyciągnąć z trudnych doświadczeń wnioski, które prowadzą go do lepszego, choć wymagającego pokuty, życia. Werter, przeciwnie, nie jest w stanie znaleźć w sobie siły, by zmierzyć się z bólem i ostatecznie ulega swoim słabościom.

Odpowiedź na pytanie, czy trudne doświadczenia niszczą, czy wzmacniają, jest zatem zależna od wielu czynników. Ważna jest jednak refleksja, że choć trudne doświadczenia mogą być bolesne i skomplikowane, mają one również potencjał do uczenia i wzmacniania ludzkiej psychiki, ale tylko wtedy, gdy jesteśmy w stanie stawić im czoła i przekuć je w lekcje na przyszłość.