Czy człowiek ma wpływ na własne życie i świadomie dokonuje wyborów, czy też odgrywa tylko w góry przypisaną mu rolę?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.05.2024 o 10:58

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 3.05.2024 o 21:48

Od wieków ludzkość zastanawia się, czy to my kształtujemy nasz los, czy jesteśmy jedynie marionetkami w rękach nieuchronnego przeznaczenia. Ta debata, która odnajduje swoje odzwierciedlenie w literaturze, pozwala na głębsze zrozumienie ludzkiej natury. Na wstępie warto przywołać kluczowy cytat z dramatu Williama Shakespeare’a "Makbet", który stanie się punktem wyjścia do dalszych rozważań: „Czyż możemy sterować naszym losem, czy nie jesteśmy zmuszeni podążać, żeby osiągnąć to, co nam jest pisane?”

Człowiek posiada wpływ na swoje życie i decyzje. Przykładem tego jest tytułowy bohater tragedii Shakespeare’a - Makbet. Postać ta, początkowo lojalny i szlachetny wojownik, po otrzymaniu przepowiedni od trzech czarownic, zaczyna dążyć do realizacji przewidywań o staniu się królem. Makbet aktywnie uczestniczy w kształtowaniu swojego losu, decydując się na zamordowanie króla Duncana. Jego wybór, choć podyktowany zewnętrznym wpływem, pozostaje świadomy i autonomiczny. W dalszych działaniach, strach przed utratą władzy prowadzi go do kolejnych zbrodni. Makbet, mimo trudnych okoliczności, jest przykładem osoby, która do ostatnich chwil stara się kontrolować bieg wydarzeń, co jednak prowadzi go do tragicznego końca.

Innym przykładem jest historia Edypa, opisana przez Sofoklesa w tragedii „Król Edyp”. Tutaj również główny bohater spotyka się z przepowiednią, mówiącą, że zabije własnego ojca i poślubi matkę. Mimo prób uniknięcia spełnienia się tego przewidywanego losu, Edyp bezwiednie staje się sprawcą wypełnienia tych przepowiedni. Analiza tej postaci pokazuje, że choć ludzkie decyzje mogą wydawać się suwerenne, w niektórych przypadkach są one z góry zdeterminowane przez siły, na które nie mamy wpływu.

Jan Kochanowski w swoich fraszkach, zwłaszcza w fraszce "O żywocie ludzkim", prezentuje nieco inny punkt widzenia. Literatura renesansu często podkreślała efemeryczność życia i role, jaką w ludzkim losie odgrywa fortuna. W jego dziele czytamy o człowieku, który jest zdany na łaskę losu, zdaje się być tylko wyrazem ironii losu, przekorna Fortuna steruje nim niczym marionetka. Kochanowski, mimo że przedstawia człowieka jako kreaturę bezsilną wobec przeznaczenia, to jednocześnie jego poezja skłania do refleksji nad ludzkim losem.

W literaturze odnajdujemy wiele różnych perspektyw na temat tego, w jakim stopniu człowiek jest w stanie wpłynąć na własne życie, co jest pokłosiem kultury i epoki, z której teksty się wywodzą. Choć z jednej strony historie takie jak Makbeta czy Edypa pokazują, jak postacie próbują (nawet jeśli nie zawsze skutecznie) kształcić własny los, to z drugiej fraszki Kochanowskiego przypominają o siłach wyższych, które mogą zdeterminować ludzkie życie.

Podsumowując, wydaje się, że literatura oferuje nam pełen wachlarz możliwości od aktywnego kształtowania własnego losu do całkowitego podporządkowania się przypisanym rolom. Choć niekiedy zewnętrzne okoliczności mogą wydawać się nie do pokonania, indywidualne działania i wybory wciąż odgrywają kluczową rolę. Nasze życie, choć czasami naznaczone działaniem niekontrolowanych sił, daje możliwość wykazywania inicjatywy i podejmowania decyzji, które mogą mieć istotny wpływ na naszą przyszłość.