Motyw domu w literaturze, omów na przykładzie utworów: „Pan Tadeusz” i „Ludzie bezdomni.”

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.09.2023 o 21:48

Motyw domu jest jednym z najważniejszych tematów w literaturze, ponieważ odzwierciedla ważne aspekty ludzkiego życia, takie jak tożsamość, bezpieczeństwo i przynależność. W poniższym wypracowaniu omówię motyw domu na przykładzie utworów "Pan Tadeusz" autorstwa Adama Mickiewicza oraz "Ludzie bezdomni" autorstwa Stefana Żeromskiego.

„Pan Tadeusz” to epopeja narodowa, opowiadająca o życiu szlacheckim na Litwie w okresie przed powstaniem listopadowym. Dom jest tu miejscem akcji większości wydarzeń – Soplicowo stało się symbolem straconego świata dawnej Rzeczypospolitej, idealnego wzorca życia wspólnotowego, gdzie panuje harmonia i wzajemne zrozumienie. Siedziba Sopliców, z jej gościnnością, tradycjami i zwyczajami, staje się obrazem utraconego raju, do którego bohaterowie i cała narodowość tęsknią. Mickiewicz podkreśla wagę przywiązania do ziemi ojczystej i domu, jako miejsca, które kształtuje naszą tożsamość i przynależność. To tu zbiera się szlachta, rozprawiając na temat obecnej sytuacji Rzeczypospolitej.

Z kolei „Ludzie bezdomni” to powieść z przełomu XIX i XX wieku, przedstawiająca losy doktora Tomasza Judyma, który z powodu swoich przekonań etycznych i społecznych, poświęca własne szczęście dla dobra społeczeństwa. Motyw domu w tym dziele jest przede wszystkim symbolem braku przynależności i osamotnienia, co jest szczególnie widoczne w losach głównego bohatera. Judym, w przeciwieństwie do bohaterów „Pana Tadeusza”, jest człowiekiem bezdomnym, który nie posiada własnego miejsca na ziemi, gdzie mógłby zapuścić korzenie. Jego wędrówka jest poszukiwaniem nie tyle fizycznego domu, ile miejsca, w którym mógłby realizować swoje ideały społeczne. Dla Judyma dom staje się być może projektem, który nigdy nie zostanie ukończony – utopijną wizją świata, w którym każdy miałby swoje miejsce i byłby akceptowany.

Porównując te dwa utwory, widać, że motyw domu pełni różne funkcje. W „Panu Tadeuszu” dom jest przestrzenią wspólnotową, która łączy ludzi przeszłością i tradycjami. Reprezentuje także stabilność i bezpieczeństwo. W „Ludziach bezdomnych” dom jest bardziej abstrakcyjnym pojęciem, odnoszącym się do przynależności społecznej oraz indywidualnej tożsamości. Za pomocą motywu domu Żeromski zdaje się pytać o możliwość stworzenia świata, w którym każdy mógłby znaleźć swoje miejsce.

Oba utwory, choć różniące się kontekstem historycznym i społecznym, pokazują, jak ważne i uniwersalne jest posiadanie miejsca, które możemy nazwać domem. Dom jako przestrzeń fizyczna i emocjonalna stanowi podstawę naszej tożsamości, bezpieczeństwa i poczucia przynależności.

Wnioskując, motyw domu pełni istotną rolę w literaturze i odzwierciedla różne aspekty ludzkiego życia. "Pan Tadeusz" i "Ludzie bezdomni" ukazują go w zupełnie różnych kontekstach, ale oba utwory podkreślają znaczenie domu dla bohaterów. Przez motyw domu autorzy oddają różne aspekty ludzkiej egzystencji, takie jak tożsamość, bezpieczeństwo i przynależność.