jest cenniejsze - droga czy cel?"- analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 10.05.2024 o 10:24

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 9.05.2024 o 23:18

W literaturze światowej zarówno droga, jak i cel odgrywają znaczące role, kształtując rozwój postaci oraz konstrukcję fabuły dzieła. Analizując "Biblię", "Makbeta" Williama Shakespeare'a oraz "Antygonę" Sofoklesa, możliwe jest rozważenie, które z tych aspektów - droga czy cel - okazuje się być cenniejsze.

Począwszy od "Biblii", droga moralna i duchowa, którą przemierzają bohaterowie biblijni jest zdecydowanie kluczowym elementem przesłania wielu jej ksiąg. Przykładem może być tutaj historia Mojżesza, który prowadzi Izraelitów przez pustynię do Ziemi Obiecanej. Choć cel jest jasny i stanowi ostateczne dążenie narodu, to właśnie droga pełna trudów, pokus i nauk moralnych ma decydujące znaczenie dla umocnienia wiary ludzi oraz ich rozwoju duchowego. Mojżesz, który nigdy nie wejdzie do Ziemi Obiecanej, zdobywa mądrość i przekazuje kluczowe wartości prawne, co potwierdza wyższość procesu stawania się nad samym rezultatem.

Podobne zmagania z wyborem pomiędzy drogą a celem można zauważyć w tragedii Shakespeare’a "Makbet". Tytułowy bohater, kierując się pragnieniem władzy, zmaga się z moralnymi dylematami, które towarzyszą mu na ścieżce do realizacji celu, jakim jest królestwo. Chociaż początkowo jego działania są podyktowane pragnieniem poprawy sytuacji wewnętrznej kraju, to stopniowa degradacja jego moralności wskazuje na otchłań, w jaką wprowadza go obsesja na punkcie celu. Tutaj cel, którym jest zdobycie korony, okazuje się być mniej wartościowy niż spokój ducha, który Makbet traci w trakcie swojej krwawej podróży. Zagubienie moralne i ostateczna klęska Makbeta ukazują, że to droga, a nie cel, powinna być głównym kryterium oceny.

Zupełnie inaczej kwestię celu versus drogę przedstawia Sofokles w swojej tragedii "Antygona". Antygona, stawiając cześć dla nieboszczyka wyżej niż obowiązek wobec państwa, decyduje się na pogrzebanie brata, mimo zakazu króla Kreona. Faktyczny cel Antygony, czyli oddanie honoru bratu, zdaje się dominować nad sposobem, w jaki do tego celu podchodzi – stanowczo i nieugięcie. Choć droga, którą wybrała, prowadzi do tragicznego końca, można argumentować, że w tym przypadku cel jest ważniejszy z perspektywy głównego postulatu moralnego, który Antygona wyznaje. Jej postawa, chociaż niepraktyczna i szkodliwa z punktu widzenia państwa, jest cenna w kontekście indywidualnego sumienia i wartości.

Rozważając te trzy przykłady, można dojść do wniosku, że zarówno droga, jak i cel mają swoje niezastąpione wartości w zależności od kontekstu i perspektywy. W przypadku duchowych i moralnych rozważań, jak w "Biblii" oraz "Makbecie", proces stawania się, zmagań wewnętrznych i rozwój postaci zdają się być cenniejsze niż sam cel, który bywa niewielki w porównaniu do kosztów moralnych i ludzkich. Natomiast w "Antygonie" sfera moralna celu jest elementem wyższym niż narzędzia jego realizacji, co potwierdza różnorodność tego dylematu. W konsekwencji, wartość drogi i celu pozostaje względna i zależna od indywidualnych wartości oraz konkretnego kontekstu danego utworu.