Ekspresjonizm i impresjonizm- dwa sposoby budowania nastroju w dziełach literackich.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.05.2024 o 15:01

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 10.05.2024 o 12:10

Impresjonizm i ekspresjonizm to dwa nurtujące kierunki sztuki, które znacząco wpłynęły na rozwój literatury na przełomie XIX i XX wieku. Analiza tych ruchów umożliwia zrozumienie, jak różne techniki mogą być używane do budowania nastroju oraz przekazywania wewnętrznych doświadczeń i obserwacji świata zewnętrznego.

Impresjonizm w literaturze skupia się na subiektywnym odbiorze rzeczywistości, wykorzystując momentalne, szczegółowe opisy wrażeń zmysłowych, co pozwala czytelnikowi na pełne zanurzenie w atmosferze utworu. Na przykład, w wierszu Adama Zagajewskiego "Nad morzem", poeta oddaje ulotność chwili, skupiając się na detalu i zmysłowym doświadczeniu obserwacji natury. Takie podejście pozwala odbiorcy dostrzec piękno w codziennych, pozornie błahych momentach. Podobnie Leopold Staff w "Deszczu jesiennym" maluje obraz deszczowego dnia, używając delikatnych słów i rytmu, który imituje padające krople, subtelnie budując melancholijny, ale i kojący nastrój.

Z kolei ekspresjonizm literacki wyraża wewnętrzne konflikty i emocje przez przekształcenie i deformację rzeczywistości. To podejście jest bardziej bezpośrednie, często groteskowe czy wręcz przerażające, jak w "Mieście kanibali" Ewy Sonnenberg, gdzie brutalna rzeczywistość wewnętrznych lęków autorki manifestuje się w posępnym obrazie miasta. Józef Wittlin w "Hymnie o łyżce zupy" skupia się na dramatyzacji i intensyfikacji codziennej czynności, która staje się aktem desperacji i walki o przetrwanie, podnosząc tym samym świadomość emocjonalną i społeczną czytelnika. Jan Kasprowicz w poemacie "Dies irae" używa ekspresjonistycznych technik do przekazania apokaliptycznego wizjonerstwa i głębokiej osobistej rozpaczy, co sprawia, że utwór ten jest niezwykle poruszający.

Porównując impresjonizm i ekspresjonizm, można zauważyć, że oba kierunki mają wspólne korzenie w sztuce modernistycznej, jednak różnią się sposobem przedstawiania rzeczywistości. Impresjonizm skupia się na subtelności i delikatności, podczas gdy ekspresjonizm wybiera intensywność i dramatyzację. Mimo to, oba kierunki poszukują prawdy o ludzkiej kondycji, choć czynią to przez różne pryzmaty – impresjonizm przez chwilę, a ekspresjonizm przez wewnętrzne przeżycia.

Podsumowując, impresjonizm i ekspresjonizm w literaturze, mimo że wydają się być na różnych biegunach w sposobie budowania nastroju, w rzeczywistości mogą być postrzegane jako techniki komplementarne. Obydwa kierunki pozwalają odkryć złożoność ludzkich emocji i doświadczeń, prezentując różne aspekty ludzkiego życia. Poznając te dwa kierunki, czytelnik zdobywa głębsze zrozumienie zarówno nieuchwytności chwil, jak i głębokiego wpływu wewnętrznych przeżyć na percepcję świata. W kontekście literatury, impresjonizm i ekspresjonizm są odległe w swoich metodach, ale bliskie dzięki wspólnej zdolności do intensyfikacji ludzkiego doświadczenia i budowania nastroju. Wartość tych kierunków polega więc na ich zdolności do pokazania szerokiego spektrum ludzkich emocji, sprawiając, że literatura staje się bardziej wszechstronna i bogata w swoich wyrazach.