Czy człowiek jest istotą wolną? Odwołaj się do "Ferydurke" W. Gombrowicza, przywołaj inny tekst literacki, uwzględnij odpowiednie konteksty.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.11.2023 o 19:39

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 15.11.2023 o 17:05

Czy człowiek jest istotą wolną?

Wszyscy żyjemy w przekonaniu, że jesteśmy istotami wolnymi, którymi możemy dowolnie kierować swoim życiem i podejmować własne decyzje. Jednak czy jesteśmy naprawdę tak wolni, jak nam się wydaje? Zagadnienie to porusza wiele utworów literackich, w tym także "Ferdydurke" autorstwa Witolda Gombrowicza. Gombrowicz ukazuje w swojej powieści sprzeczności między dążeniem do wolności, a realnymi ograniczeniami, jakie spotykają człowieka.

W "Ferdydurke" bohater główny, Joasia, zostaje w trakcie wizyty u profesora Pimko zamieniony w nastolatka. Ten absurdalny wątek stanowi jednak pretekst do ukazania obyczajowego zniewolenia człowieka, a co za tym idzie – braku prawdziwej wolności. Joasia zostaje poddana w szkole reżimowi panującemu nie tylko wśród nauczycieli, ale także wśród innych uczniów. Ulega manipulacji i zniewoleniu ich nadmierną kontrolą. Gombrowicz w swoim utworze podkreśla, że wolność to nie tylko brak zewnętrznych ograniczeń, ale przede wszystkim autonomia w podejmowaniu decyzji.

Gombrowicz nie jest jedynym autorem, który porusza tę kwestię. Innym przykładem jest utwór "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Główny bohater książki, Rodion Raskolnikow, morduje staruszkę w przekonaniu, że ma prawo podjąć taką decyzję i sprostać tym samym teorii wyższości intelektualnej. Jednakże po dokonaniu zbrodni Raskolnikow zaczyna odczuwać wewnętrzne katusze sumienia, co jest jasnym wyrazem braku prawdziwej wolności. Choć człowiek może względnie realizować swoje pragnienia, to jednak musi brać pod uwagę konsekwencje swoich działań, zarówno te wynikające z obowiązującego prawa, jak i z etyki.

Ograniczenia wolności wynikają także z towarzyszących człowiekowi warunków życia. Na przykład w powieści "1984" George'a Orwella przedstawiona jest totalitarna wizja społeczeństwa, w którym każdy aspekt życia obywateli jest kontrolowany przez Wielki Brat. Postacie utworu poddane są ciągłej obserwacji, a nawet ich myśli są kontrolowane. Taka sytuacja prowadzi do zupełnego pozbawienia jednostki prawdziwej wolności.

W obliczu powyższych przykładów możemy wspomnieć również o innych czynnikach, które ograniczają wolność człowieka. Jednym z takich czynników jest wpływ grupy społecznej, do której należymy. Bohaterowie literaccy często reprezentują różne grupy społeczne i przez to są poddani wielu ograniczeniom. Franciszek Kłossowski, bohater powieści "Ferdydurke", jest przykładem takiej sytuacji. Jego zachowanie i możliwości są w dużej mierze określane przez to, w jakiej grupie społecznej się znajduje, jakie ma zadania do wykonania, jakie ma oczekiwania wobec siebie.

Podsumowując, temat wolności człowieka poruszany jest w wielu utworach literackich, które ukazują różne aspekty ograniczeń, z jakimi człowiek się spotyka. Zarówno "Ferdydurke" Gombrowicza, jak i inne przykłady literackie, pokazują, że człowiek dąży do wolności, ale nie zawsze jest w stanie jej osiągnąć. Wynika to zarówno z reżimu panującego wokół, jak i z wewnętrznych ograniczeń, takich jak sumienie czy wpływ grup społecznych. Czy człowiek jest istotą wolną? To pytanie pozostaje tematem otwartym, który wciąż inspiruje twórców i badaczy, mających na celu lepsze zrozumienie natury człowieka.