Andrzej Kmicic- staropolski heros czy zabijaka. Charakterystyka głównego bohatera „Potopu” Henryka Sienkiewicza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.05.2024 o 17:26

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.05.2024 o 21:14

„Potop” Henryka Sienkiewicza to druga część „Trylogii”, monumentalnego dzieła literackiego autora, które ma na celu krzepić serca Polaków w trudnych czasach zaborów. Powieść, osadzona w połowie XVII wieku podczas szwedzkiego potopu, stanowi literacką odpowiedź na potrzeby XIX-wiecznej Polski, wynaradawianej przez zaborców. Sienkiewicz, wykorzystując literaturę pozytywizmu, chciał wzbudzać ducha patriotyzmu i nadziei wśród swoich rodaków. Powieść historyczna, taka jak „Potop”, pełniła funkcję budowania tożsamości narodowej i umacniania więzi społecznych. Choć różni się od literatury mającej bezpośrednią wartość dydaktyczną, jak na przykład „Faraon” Bolesława Prusa, jej celem było także dostarczanie wzorców moralnych i patriotycznych.

Andrzej Kmicic, główny bohater „Potopu”, pełni rolę chorążego orszańskiego. Jego postać jest kluczowa dla fabuły, ponieważ przechodzi dramatyczną przemianę, przeobrażając się z awanturnika i zabijaki w narodowego bohatera. Kmicic nie tylko reprezentuje fizyczną siłę i zdolność bojową, ale także staje się modelem patriotyzmu, odwagi i wewnętrznej transformacji, jaką Sienkiewicz pragnął ukazać swoim czytelnikom. Kmicic jako symbol narodowy miał inspirować do wiary w możliwość przemiany osobistej i narodowej.

Kmicic, jako staropolski heros, prezentuje quasi-mitologiczne cechy. Jest obdarzony niezrównaną siłą fizyczną, zręcznością i walecznością, które przejawiają się w licznych bohaterskich czynach. Na kartach powieści możemy podziwiać jego nadludzką sprawność w walkach, co nadaje mu niemal mityczny wymiar. Jego relacja z Oleńką Billewiczówną odgrywa również istotną rolę. Miłość do Oleńki stanowi motor napędowy dla jego przemian. Otacza ją boską czcią, co wskazuje na jego szlachetność, wiarę i idealizm.

Jedną z głównych wartości moralnych Kmicica jest jego zdolność do poświęcenia i wierność przysięgom. Mimo że początkowo jest porywczym zabijaką, Kmicic przechodzi kompleksową przemianę wewnętrzną. Przechodzi od bycia awanturnikiem do skromnego, pokornego obrońcy ojczyzny, co wskazuje na jego zdolność do refleksji i odpowiedzialności za swoje czyny.

Jednak początkowo Kmicic nie jawi się jako idealny bohater. Jest przedstawicielem awanturniczej szlachty barokowej, skłonnym do pijatyki i bójek. Jego słabości, takie jak zamiłowanie do bitki i wypitki oraz porywczość, stawiają go w litej negatywnym świetle. Niemniej jednak dramatyczne wydarzenia, geje nastają, przyjaźnie i relacje z innymi bohaterami, jak np. Wołodyjowski i Zagłoba, przyczyniają się do jego przemiany. Kluczowe momenty w jego życiu, takie jak rycerska przysięga lojalności wobec Radziwiłła i poczucie winy z powodu zdrady, stają się głównymi katalizatorami jego wewnętrznej metamorfozy.

Proces rehabilitacji Kmicica jest jednak długotrwały i skomplikowany. Pod przybranym nazwiskiem Babinicza bierze udział w obronie Częstochowy oraz w wielu innych bohaterskich czynach, takich jak wysadzenie szwedzkiego działa czy ratowanie przyjaciół. Jego ostateczne oczyszczenie imienia następuje w momencie, gdy zasługuje na uznanie w obronie króla oraz odzyskuje honor i miłość Oleńki.

Przemiana Kmicica jest ukazana jako heroiczny proces dojrzewania. Moment, w którym przeczytuje list i zmienia swoją postawę wobec zdrady Radziwiłła, jest kluczowy w jego wewnętrznej transformacji. Sienkiewicz przedstawia tę przemianę jako inspirację dla czytelnika, ukazując, że każdy ma w sobie siłę do przemiany i wspólna odpowiedzialność za dobro ojczyzny leży na każdej jednostce.

Porównując Kmicica do postaci Księdza Robaka z „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza, można zauważyć pewne podobieństwa w motywie odkupienia win młodości. Różnice jednak są znaczne – Kmicicowi udaje się odzyskać honor i miłość za życia, podczas gdy Ksiądz Robak poświęca swoje życie dla narodowej sprawy.

Rola Kmicica w literaturze polskiej jest ogromna. Jest on symbolem narodowego bohatera, wzorem do naśladowania. Ten mitologizowany bohater, pełen sprzeczności, ukazuje trudną drogę do odkupienia i przemiany. „Potop” ma dla współczesnych czytelników uniwersalne przesłanie o możliwości przemiany i konieczności walki za dobro narodu, podtrzymując narodową tożsamość i dumę z przeszłości.

Sienkiewicz, jako patron narodowej literatury, poprzez talent do budowania postaci, które niosą wartości patriotyczne, moralne i uniwersalne, zostaje nieodłączną częścią polskiej kultury literackiej. Za pomocą postaci Kmicica przekazuje czytelnikom jedną z najpiękniejszych historii narodowego odkupienia i przemiany, które mogą inspirować do dziś.