Francuscy encyklopedyści doby oświecenia - opracowanie tematu.

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 18.05.2024 o 20:02

Streszczenie:

Praca analizuje Wielką Encyklopedię Francuską z XVIII w., ukazując jej znaczenie, charakterystykę, twórców oraz wpływ na ówczesne społeczeństwo i kulturę. ?

Wstęp

W XVIII wieku Francja była centrum intelektualnego ruchu oświecenia, którego celem było promowanie rozumu, nauki i postępu społecznego. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera Wielka Encyklopedia Francuska, znana również jako "Słownik rozumowany nauk, sztuk i rzemiosł". To monumentalne dzieło miało na celu zebranie i usystematyzowanie całej ówczesnej wiedzy, co czyni je wyjątkowym w historii literatury. Naszym celem jest zrozumienie złożoności i znaczenia związanych z tym przedsięwzięciem zagadnień.

I. Nazwa i twórcy

Encyklopedia, pod oficjalnym tytułem "Słownik rozumowany nauk, sztuk i rzemiosł", była kierowana przez Denisa Diderota, przy współpracy z wieloma ówczesnymi myślicielami i ekspertami. Diderot, jako główny redaktor, miał kluczową rolę w doborze haseł oraz autorów. To on zadecydował o kształcie przedsięwzięcia, wybierając wybitnych specjalistów z różnych dziedzin, co znacząco wpłynęło na jakość i wiarygodność encyklopedii.

II. Popularność wydawnictw o charakterze słownikowym w dobie oświecenia

W XVIII wieku nastąpił wzrost popularności słowników i encyklopedii, takich jak prace Morieri, la Martinieri czy Piotra Bayle'a. Wielka Encyklopedia Francuska była odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie na całościowe kompendium wiedzy. Francuskie społeczeństwo oświeceniowe pragnęło posiadać informacje z różnych dziedzin nauki, sztuki i techniki w jednym miejscu, co podkreślało znaczenie encyklopedii jako narzędzia edukacyjnego i informacyjnego.

III. Cele przyświecające twórcom

Główną ideą, którą kierowali się twórcy encyklopedii, była zmiana pospolitego sposobu myślenia, co podkreślał sam Diderot. Zakres tematyczny encyklopedii obejmował osiągnięcia nauki, techniki i sztuki z ostatnich 50 lat, ale również podkreślał znaczenie odkryć geograficznych, spostrzeżeń przyrodoznawczych i wynalazków technicznych. Encyklopedia nie ograniczała się tylko do opisu rzeczywistości francuskiej; ukazywała także idealne społeczności, takie jak Anglia, Rosja czy Chiny, które były wtedy postrzegane jako wzory do naśladowania.

IV. Charakterystyka wydawniczo-edytorska

Społeczne zainteresowanie encyklopedią było ogromne, na co wskazuje fakt, że przed pierwszym wydaniem zgromadzono aż 4000 prenumerat. Cena jednego tomu wynosiła 1000 franków, co było bardzo wysoką sumą, odzwierciedlającą wartość tej publikacji. Cała encyklopedia składała się z 35 tomów: 17 tomów tekstu, 11 tomów plansz, 4 tomów suplementów, 2 tomów indeksów i jednego tomu dodatkowych plansz. Początkowo wydawana w drukarni Lebretona, później korzystała także z drukarni Briassona, Duranda i Davida. Jednak encyklopedia miała także przeciwników, którzy oskarżali jej twórców o materializm, burzenie religii, anarchizm i heretyzm, z jezuitami jako głównymi adwersarzami.

V. Drukarnie jako zbawienie?

Cenzura moralności dwukrotnie zawieszała wydanie encyklopedii. Po opublikowaniu dwóch pierwszych tomów, proces zatrzymano, ale dzięki wsparciu głównego cenzora, udało się kontynuować pracę. W 1757 roku, po wydaniu siódmego tomu, komisja ponownie wstrzymała publikację. Denis Diderot nie poddał się jednak, potajemnie wydając kolejne 15 tomów. Książki były konfiskowane i przechowywane dzięki wsparciu Malesherbesa, aż wreszcie w 1772 roku zakończono pracę nad encyklopedią.

VI. Autorzy encyklopedii

Wielką Encyklopedię Francuską tworzyło wielu wybitnych myślicieli, wśród nich Monteskiusz, Marmontel, Duclos, Alembert, Condillac, Condorcet, Quesnay, Tronchin, Rousseau, Buffon, Wolter i Holbach. Każdy z nich wniósł specjalistyczną wiedzę z różnych dziedzin, od rolnictwa przez medycynę, muzykę, przyrodoznawstwo, literaturę po chemię, co uczyniło encyklopedię kompleksowym źródłem informacji.

VII. Wartość stylistyczno-formalna Encyklopedii

Encyklopedia była innowacyjna nie tylko w treści, ale i w formie. Zamiast skrótowych haseł, zawierała długie, szczegółowe artykuły napisane prostym i zrozumiałym językiem, co pozwalało na dotarcie do szerokiego grona odbiorców. Była rewolucyjna również dlatego, że umożliwiała zdobywanie wiedzy bez konieczności specjalistycznych studiów, przełamując stereotypy i normy społeczne, co pozwalało na jej czytanie nawet przez kobiety. Dodatkowym atutem były ryciny, wspierające wizualnie tekst i ułatwiające zrozumienie treści.

VIII. Treści zawarte a rzeczywistość pozajęzykowa

Encyklopedia prezentowała holistyczne podejście do definiowania rzeczywistości, uwzględniając różne dziedziny nauki i sztuki. Denis Diderot osobiście angażował się w odwiedzanie zakładów rzemieślniczych oraz głębokie poznanie procesów i technologii, co wzbogacało treść encyklopedii. Wielość autorów i ich specjalistycznej wiedzy miała ogromny wpływ na kompleksowe ujęcie wiedzy, które oferowała.

IX. Recepcja społeczna

Wielka Encyklopedia Francuska miała olbrzymi wpływ na odnowę myślenia społecznego we Francji. Była jednym z czynników prowadzących do wybuchu rewolucji francuskiej, propagując wartości oświecenia. Stała się również inspiracją dla innych wydawnictw tego typu w całej Europie, w tym także w Polsce, gdzie Ignacy Krasicki stworzył podobne dzieło.

Zakończenie

Wielka Encyklopedia Francuska była nie tylko kompendium wiedzy, ale i katalizatorem zmian społecznych. Jej wpływ na rozwój intelektualny i społeczny ówczesnego świata trwa do dziś, stanowiąc inspirację dla przyszłych pokoleń i innych narodów. Była to wielka praca kolektywnego intelektu, której wartość i znaczenie są nie do przecenienia.

Napisz za mnie wypracowanie

Tagi:#francja #encyklopedyści #oświecenie