Problematyka moralna i psychologiczna w powieściach XX wieku

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.05.2024 o 22:26

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 20.05.2024 o 22:03

Dwudziestolecie międzywojenne, czyli okres obejmujący lata 1918-1939, było okresem bujnego rozwoju różnorodnych dziedzin sztuki, w tym literatury. W literaturze tego okresu zaobserwować można było nowatorskie podejścia, oryginalność i przełomowość artystycznych projektów. Był to okres szczytowej formy modernizmu, który wyrósł na doświadczeniach awangardowych, jednocześnie kształtując literaturę nowoczesną i mając wpływ na jej rozwój do dnia dzisiejszego.

Jednym z najważniejszych gatunków, które zyskały na popularności w tym okresie, była proza psychologiczna. Cechy tej prozy obejmowały skupienie na wewnętrznym świecie postaci, analizie ich stanów i zachowań, oraz odejście od liryzmu i bezpośredniej ekspresji. Proza psychologiczna charakteryzowała się również niekonwencjonalnym operowaniem czasem narracji, które często współgrało z wewnętrznym stanem świadomości bohatera.

Jednym z najbardziej znaczących przykładów powieści psychologicznej i moralnej jest "Granica" autorstwa Zofii Nałkowskiej. W tej powieści Nałkowska analizuje metaforyczną granicę oddzielającą bogatych od biednych, przedstawiając różnice ekonomiczne, socjoekonomiczne i psychologiczne, które dzielą społeczeństwo. Hierarchiczne podziały społeczne wpływają na wewnętrzne postrzeganie samych siebie przez bohaterów, co staje się centralnym motywem refleksji i analizy.

W "Granicy" Nałkowska porusza skomplikowaną problematykę moralności swoich bohaterów, co najlepiej obrazuje Zenon Ziembiewicz. Postać Zenona jest przykładem złożonej moralności: jego pozytywne czyny, takie jak opieka nad Justyną i wsparcie dla ubogich, kontrastują z jego haniebnymi działaniami, w tym wykorzystaniem Justyny, przymuszeniem jej do aborcji oraz stosowaniem przemocy wobec robotników. Analiza postaw i refleksji bohaterów na temat granicy między dobrem a złem stanowi główny wątek powieści.

Dodatkowo, Nałkowska zastanawia się nad autentycznością wizerunku w społeczeństwie, nad tym, jacy jesteśmy w oczach innych i naszych własnych. Istotną rolę odgrywa tu miejsce wychowania i życie bohaterów, które kształtuje ich same. Nałkowska prowadzi czytelnika do konkluzji, że nie istnieje jedna uniwersalna prawda o człowieku, co jest głęboką refleksją nad ludzką kondycją.

Kolejnym znamiennym dziełem, które podejmuje tematykę moralną i psychologiczną, jest "Dżuma" autorstwa Alberta Camusa. Powieść ta, wydana w 1947 roku, symbolicznie przedstawia tytułową "dżumę", którą można interpretować jako chorobę, wojnę, totalitaryzm lub wewnętrzne zło człowieka. Bohaterowie powieści znajdują się w obliczu próby moralnej i psychologicznej, która wymusza na nich różnorodne reakcje i działania.

Jednym z kluczowych bohaterów "Dżumy" jest Bernard Rieux, lekarz-filantrop, który walczy z epidemią jak z wrogiem. Pomimo beznadziejnej sytuacji, jego zaangażowanie w pomoc potrzebującym jest niezłomne. Jean Tarrou, inny z bohaterów, odnajduje swoje powołanie, organizując ochotnicze oddziały sanitarne i poświęcając się walce z dżumą. Konkluzja powieści ukazuje skutki moralnych wyborów bohaterów: Tarrou umiera, a Rieux traci ukochaną żonę. Camus analizuje walkę dobra ze złem oraz konsekwencje podjętych działań, co prowadzi do głębokiej refleksji nad ludzką naturą i moralnością.

W "Lordzie Jimie" Josepha Conrada, innym znaczącym dziełem z tego okresu, proza psychologiczna zdobywa szczególne uznanie. Jim, osamotniony bohater, zmaga się z marzeniami i refleksjami na temat swojego życia. Konflikt między ideałami młodości a rzeczywistością jest centralnym motywem powieści. Jim staje przed kolejnymi moralnymi wyborami, przechodząc przez wewnętrzne rozterki. Dramaturgia zderzenia marzeń z rzeczywistością, a także ciągła walka bohatera ze swoimi moralnymi dylematami, stanowią głęboki wgląd w ludzką psychikę.

Znaczenie prozy psychologicznej XX wieku jest nie do przecenienia. Miała ona ogromny wpływ na rozwój literatury współczesnej, wnosząc wielką wartość w analizę ludzkiej psychiki i moralności. Dzieła omawiane, takie jak "Granica", "Dżuma" i "Lord Jim", pogłębiają refleksję na temat ludzkiej natury i wyborów moralnych, pozostając aktualnymi i inspirującymi dla współczesnych czytelników. Dzięki temu, literatura tego okresu przekazuje uniwersalne prawdy, które wciąż mają duże znaczenie w naszym życiu.