Poezja obywatelska wybrane przykłady – słowa skierowane do ludzi sprawujących władzę w narodzie.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.05.2024 o 10:20

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 23.05.2024 o 10:06

Poezja obywatelska to gatunek literacki, który w swej istocie zawiera głęboki komentarz społeczny, polityczny i moralny, skierowany często do osób stojących na czele władzy w danym narodzie. Zadanie poety obywatelskiego to nie tylko tworzenie piękna, ale również wyrażanie troski o dobro wspólne i przestrzeganie przed błędami władz. Wybitnym przedstawicielami tego nurtu w literaturze polskiej są Jan Kochanowski oraz Czesław Miłosz. Celem niniejszego wypracowania jest analiza twórczości tych dwóch poetów w kontekście ich refleksji na temat władzy oraz roli poezji w społeczeństwie.

Różnice historyczne, polityczne i społeczne pomiędzy epoką Jana Kochanowskiego a czasami Czesława Miłosza są ogromne. Kochanowski, żyjący w renesansie, tworzył w Polsce szesnastego wieku, kiedy to kraj przeżywał swój złoty wiek. Był to czas względnego pokoju, rozwoju kultury i nauki, a także silnych struktur feudalnych z monarchą na czele. Z kolei Miłosz żył i tworzył w burzliwym XX wieku, które było świadkiem dwóch wojen światowych, traumy Holokaustu, totalitarnych rządów i czasów socrealizmu. Te dramatyczne różnice wpłynęły zarówno na ich życie, jak i twórczość literacką.

Jan Kochanowski to postać niezwykle istotna dla literatury renesansowej. W swoich dziełach wielokrotnie podejmował temat odpowiedzialności władzy oraz moralności politycznej. Jego "Pieśń XIV" stanowi doskonały przykład poezji obywatelskiej, pełnej refleksji nad władzą królewską i odpowiedzialnością monarchy. Już w samym wstępie Kochanowski kieruje swoje słowa bezpośrednio do osób sprawujących władzę: "Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie". Poeta ostrzega przed nadużyciem władzy, wskazując, że "zła polityka może zgubić miasta". Emocjonalność i powaga tych słów podkreślają znaczenie moralności i sprawiedliwości w rządach, gdzie każde nadużycie może przynieść zgubne konsekwencje dla całego narodu.

Podobne ostrzeżenia i refleksje Kochanowski zawarł również w dramacie "Odprawa posłów greckich". W tym dziele, posługując się przykładem mitycznej Troi, autor przestrzega, że nieodpowiedzialność i złe decyzje władców mogą prowadzić do katastrofy. Analogiczne tematy pojawiają się zarówno w "Pieśni XIV", jak i w "Odprawie posłów greckich", co potwierdza, że niejednokrotnie starał się on wpływać na władzę poprzez swoje utwory.

Czesław Miłosz, jeden z najwybitniejszych poetów XX wieku, również w swojej twórczości podejmował temat władzy i odpowiedzialności polityków. Miłosz, żyjący w czasach II Wojny Światowej oraz okresu socrealizmu, często używał swojego talentu poetyckiego, aby komentować i krytykować realia swoich czasów. Jego wiersz "Do polityka" jest refleksją nad nowoczesną władzą parlamentarną i odpowiedzialnością członków parlamentu.

Podobnie jak Kochanowski, Miłosz kieruje swoje słowa bezpośrednio do osoby sprawującej władzę, używając apostrofy: "Trzykroć błogosławiony po trzykroć przeklęty". Kontrasty i dychotomie takie jak "zbrodniarz i bohater", "ocalasz albo gubisz" dodatkowo podkreślają dwuznaczność władzy i moralną odpowiedzialność, jaka na niej ciąży. Miłosz wprowadza w swoje wersy dużą dawkę ironii i emocjonalności, wyrażając swoją troskę i często jednak ironiczny komentarz wobec działań polityków.

Analizując twórczość Kochanowskiego i Miłosza, można zauważyć zarówno podobieństwa, jak i różnice w ich podejściu do tematu władzy. Kochanowski operuje w kontekście feudalnym, gdzie król absolutny ma pełnię władzy, i jego ostrzeżenia są skierowane głównie do monarchy. Miłosz natomiast, działający w kontekście nowoczesnej władzy parlamentarnej, kieruje swoje słowa do polityków, którzy muszą borykać się z bardziej zróżnicowanym systemem politycznym. Obu poetów łączy jednak pewna struktura utworów: użycie apostrofy, powaga tonu oraz skupienie się na odpowiedzialności, patriotyzmie i ostrzeżeniu przed złymi rządami.

Tematyka patriotyczno-moralna w poezji obywatelskiej jest niezmiernie ważna zarówno dla Kochanowskiego, jak i dla Miłosza. W swoich utworach podejmują oni refleksję nad obowiązkami moralnymi i patriotycznymi poety, którzy mają być strażnikami dobra, piękna i etyki w narodzie. Dla Kochanowskiego przykładami tego są "Pieśń V", w której nawołuje do działania w obliczu klęsk wojennych oraz "Pieśń o cnocie", mająca charakter moralno-dydaktyczny.

Podsumowując, poezja obywatelska w wykonaniu Jana Kochanowskiego i Czesława Miłosza to istotny element literatury polskiej, pełen głębokich refleksji nad władzą i odpowiedzialnością. Mimo różnic historycznych, politycznych i społecznych, obaj poeci wyrażali troskę o dobro wspólne oraz apelowali do osób sprawujących władzę o odpowiedzialność i mądrość w jej wykonywaniu. Ich utwory pozostają uniwersalnym i ponadczasowym źródłem refleksji, które nadal mają znaczenie w kontekście współczesnych problemów politycznych i społecznych. Poezja obywatelska, będąc sumieniem narodu, wciąż pełni ważną rolę jako moralny strażnik i komentator wydarzeń, inspirując kolejne pokolenia do stawiania pytań o etykę i moralność władzy.