J. A. Rimbaud -„Statek pijany” – manifest wolności.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.05.2024 o 20:00

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 26.05.2024 o 19:40

Jean Arthur Rimbaud był jednym z najbardziej wpływowych poetów francuskiego symbolizmu, którego twórczość wywarła ogromny wpływ na literaturę XIX i XX wieku. Jego dzieła, mimo iż powstały w młodym wieku, przesiąknięte są nie tylko nowatorstwem formalnym, ale także głęboką refleksją nad ludzką kondycją i sensem istnienia. Jednym z najwybitniejszych utworów Rimbauda jest „Statek pijany” (fr. „Le Bateau ivre”), który często jest interpretowany jako manifest wolności i niezależności. W mojej pracy postaram się przeanalizować, w jaki sposób ten utwór wyraża ideę wolności poprzez jego symbolikę i osobiste odniesienia autora do przedstawionych w nim doświadczeń.

„Statek pijany” to narracja podmiotu lirycznego, który utożsamiany jest z postacią statku. Statek w poezji Rimbauda staje się metaforą poszukiwacza prawdy, odkrywcy nowych światów, a zarazem buntownika wykraczającego poza utarte ramy rzeczywistości. Symbolizm tej wizji jest zgodny z duchem epoki, w której żył Rimbaud – końca XIX wieku, charakteryzującej się buntem przeciwko konwencjonalnym normom społecznym, poszukiwaniem nowych form wyrazu oraz ekscytacją odkrywaniem nieznanych obszarów, zarówno w sensie dosłownym, jak i metaforycznym.

Poeta opisuje podróż statku, który zrywa się z cum i wyrusza na nieznane wody. Zawarty w tekście fragment „Oto ja, łódź ginąca” wskazuje na silne utożsamienie podmiotu lirycznego z samym Rimbaudem, który, jako młody poeta, również odczuwał pragnienie uwolnienia się od ograniczeń społeczeństwa i konwenansów literackich. Jego bunt i potrzeba wolności znajdują odzwierciedlenie w symbolice statku, który płynie w nieznane, przez „równe mi oraz...”

Samotna żegluga, na którą decyduje się statek, jest jednocześnie metaforą wolności oraz wyzwolenia od społecznych więzów. Podróż przez niespokojne, nieznane wody staje się symbolem poszukiwania niezależności, która nie wymaga towarzystwa innych. Wiersz pełen jest opisów dramatycznych przygód i trudności, które statek musi pokonać, co symbolizuje indywidualne doświadczenia i wyzwania stojące przed jednostką dążącą do prawdziwej wolności. Jest to również sugestia, że wolność wiąże się z koniecznością samodzielnego radzenia sobie z przeciwnościami losu.

Rimbaud używa szeregu środków stylistycznych, które umożliwiają czytelnikowi zanurzenie się w świecie jego poezji. Metafory, epitety i porównania odgrywają kluczową rolę w oddaniu niezwykłej atmosfery utworu. Świat przedstawiony przez poetę jest pełen tajemnic, piękna i niespodzianek. Odkrywając „florydy bajeczne” i podróżując przez „rzek spienione wełny,” podmiot liryczny doświadcza świata w sposób intensywny, przenikający wszystkie zmysły, co jest typowe dla symbolistycznej synestezji.

Wolność staje się dla bohatera nadrzędną wartością. Podróż przez nieskończony ocean przynosi mu radość i poczucie prawdziwej swobody, o czym świadczą fragmenty takie jak „z holownikami skończyły się hałasy.” Rimbaud przedstawia wolność jako stan transcendentalny, który wyzwala w człowieku najgłębsze emocje i otwiera przed nim nowe horyzonty, zarówno w sensie duchowym, jak i fizycznym.

Jednak pod koniec utworu pojawia się paradoksalny zwrot. Po długiej podróży, obfitującej w niezwykłe przeżycia, statek odczuwa tęsknotę za „wybrzeżami odwiecznych Europy.” To nagłe pragnienie powrotu do ojczyzny ukazuje głębię emocji bohatera, co potwierdza fragment „Lecz zbyt wiele płakałem! Jutrznie są bolesne, srogie - wszystkie księżyce, gorzkie - wszystkie zorze”. To uczucie tęsknoty za miejscem, z którego się wywodzi, jest silne i nieodłączną częścią ludzkiej natury, nawet dla tych, którzy najbardziej pragną niezależności.

Podobny motyw możemy dostrzec w sonetu „Pielgrzym” Adama Mickiewicza. Podobnie jak statek Rimbauda, podmiot liryczny w sonetach krymskich odczuwa zachwyt nad pięknem przyrody, jednocześnie doświadczając głębokiej tęsknoty za ojczyzną. Pomimo odmiennych kontekstów kulturowych i literackich, oba utwory łączy fascynacja światem zewnętrznym oraz wewnętrzna potrzeba powrotu do korzeni. Mickiewicz, podróżując po Krymie, również kreśli obrazy egzotycznych krajobrazów, przy jednoczesnym smutku wynikającym z oddalenia od domu.

Wnioski, które możemy wyciągnąć z analizy „Statku pijanego,” podkreślają rolę wolności w ludzkim życiu jako niezbędnej do pełnego poznania siebie oraz świata. Niemniej jednak, nawet najbardziej niezależne jednostki, odkrywają w sobie tęsknotę za miejscem, z którego pochodzą. Rimbaud, podobnie jak wielu innych artystów, poprzez swoją twórczość przekazuje uniwersalną prawdę o ludzkiej naturze – potrzebę równowagi między wolnością a przynależnością do korzeni.

Przemyślenia Rimbauda zawarte w „Statku pijanym” są wciąż aktualne w dzisiejszym świecie. W epoce globalizacji i powszechnej możliwości podróży, wiele osób doświadcza podobnych dylematów związanych z poszukiwaniem tożsamości i wolności. Symbolika statku i oceanu wciąż stanowi uniwersalny sposób na wyrażenie ludzkich doświadczeń, związanych z odkrywaniem siebie oraz potrzebą powrotu do miejsca, które daje poczucie bezpieczeństwa.

Zachęcam do dalszej lektury twórczości Rimbauda oraz innych poetów symbolizmu, aby móc głębiej zanurzyć się w ich refleksjach nad wolnością, podróżą oraz przynależnością do miejsca. Równocześnie warto zadać sobie pytanie o osobiste doświadczenia wolności i przynależności, które wciąż są aktualne w naszym codziennym życiu.