Adam Mickiewicz: Konrad Wallenrod. Powieść poetycka z dziejów litewskich i pruskich. Opracowanie najważniejszych zagadnień dotyczących utworu.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.05.2024 o 10:02

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.05.2024 o 9:51

Adam Mickiewicz jest jednym z czołowych przedstawicieli polskiego romantyzmu, a jego utwory wciąż wywierają ogromny wpływ na literaturę i kulturę polską. Proces Filaretów w Wilnie w 1823 roku, zakończony zesłaniem Mickiewicza do Rosji, był kluczowym momentem w jego życiu. Przebywając w Rosji, Mickiewicz pracował w biurze gubernatora generała Golicyna. Kontekst społeczno-polityczny ówczesnej Polski, w której Polacy postrzegali Mickiewicza jako zdrajcę, wpłynął na jego twórczość. "Konrad Wallenrod" został napisany jako odpowiedź na te zarzuty, podkreślając narodowowyzwoleńcze ideały autora.

"Konrad Wallenrod" jest powieścią poetycką, której przesłanie to tematyka narodowowyzwoleńcza oraz zachęta do walki o ojczyznę. Mickiewicz zastosował historię Litwy jako aluzję do aktualnych problemów politycznych, by oszukać cenzurę i przemycić swoje przesłanie w sposób zrozumiały dla współczesnych mu czytelników.

Narracja osadzona w XIV wieku, mimo że teoretycznie odległa, jest praktycznie aktualna w kontekście historycznym i politycznym. Mickiewicz nie mógł pisać wprost o walce, więc zastosował podstęp, wykorzystując historię Litwy. Przesłanie narodowowyzwoleńcze jest w powieści ukryte pod płaszczem opowieści o średniowiecznych konfliktach.

Wpływ powstania dekabrystów był kolejnym elementem, który wpłynął na twórczość Mickiewicza. Przyjaciele autora, tacy jak Kondratij Rylejew i Aleksander Bestużew, brali udział w powstaniu i ich klęska zainspirowała Mickiewicza do zastosowania podstępu w walce.

Historia Konrada Wallenroda jest przeniesiona w fabule do XIV wieku. Tytułowy bohater, mistrz krzyżacki, pokonał Zakon podstępem. Postać Wallenroda jest literackim połączeniem postaci historycznych, takich jak Konrad Wallenrod i Walter von Stadion. Bohater literacki Mickiewicza walczy podstępem, łamiąc kodeks rycerski w imię dobra ojczyzny, co budzi pytania o moralność i honor.

Motywem przewodnim powieści jest walka o ojczyznę, a symbolika zawarta w utworze, np. motto z "Księcia" Machiavellego – "Macie bowiem wiedzieć, że są dwa sposoby walczenia... trzeba być lisem i lwem" – podkreśla temat granic moralności w walce.

Fabuła powieści rozpoczyna się przedmową autora, opisującą wydarzenia polityczne Litwy pod koniec XIV wieku. We wstępie przedstawiona jest sytuacja na granicach, zwłaszcza konfrontacja Litwy i Zakonu Krzyżackiego.

I rozdział, zatytułowany "Obiór", opisuje wybór nowego mistrza Zakonu – Konrada Wallenroda. Postać ta jest tajemnicza, a Halban ma znaczący wpływ na wydarzenia.

II rozdział opisuje proces wyboru nowego mistrza, w którym dużą rolę odgrywa pobożna niewiasta, Aldona. Narastające napięcie w Zakonie i niezadowolenie z działań Konrada są głównymi tematami rozdziału III.

IV rozdział, "Uczta", to kluczowy moment, w którym podczas uczty w Malborku recytowane są przełomowe pieśni – Wajdeloty i Konrada – oraz opowiadana jest historia Waltera Alfa i pieśń o Alpuharze.

Rozdział V, "Wojna", opisuje konflikt z Litwą, który kończy się klęską wojsk krzyżackich i zdradą Konrada. Ostateczne pożegnanie bohatera z Aldoną i ich śmierć przedstawione są w rozdziale VI.

Analizując zagadnienia moralne "Konrada Wallenroda", widzimy tragicznego bohatera, który przeżywa dylemat moralny: honorowa walka kontra zdradziecki podstęp. Konrad jest postacią tragiczną, która musi wybierać między lojalnością a skutecznością.

Struktura formalna utworu to powieść poetycka, cechująca się luźną fabułą, brakiem chronologii oraz synkretyzmem rodzajowym i gatunkowym. Bohater bajroniczny, jakim jest Konrad, jest porównywany do Giaura Byrona.

Wpływy literackie, takie jak twórczość Waltera Scotta, są widoczne w metaforze historycznej, elementach grozy i tragicznej miłości.

Elementy wersyfikacyjne, jak "Powieść Wajdeloty", wykorzystują heksametr przekształcony na układ akcentowy, co wprowadza nowatorskie podejście do poetyckiej narracji.

Podsumowując, znaczenie "Konrada Wallenroda" w kontekście historycznym jest ogromne. Utwór niesie przesłanie patriotyczne i moralne, istotne w czasach zaborów, zachęcając młode pokolenia do refleksji nad metodami walki z zaborcą. Dylematy moralne, ukazane przez Mickiewicza, pozostają aktualne w różnych epokach historycznych.

Wpływ "Konrada Wallenroda" na literaturę i historię jest nieoceniony. Dzieło znalazło swoje miejsce w literaturze romantycznej, inspirując młode pokolenia Polaków do walki o niepodległość. Postawa Mickiewicza jako poety i bojownika o wolność narodu, mimo kontrowersji związanych z jego biografią, pozostaje godna podziwu.