Motyw podróży w literaturze oraz konteksty z epok

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 31.05.2024 o 7:09

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 31.05.2024 o 6:51

Podróż to motyw, który ma niezwykle silne miejsce w literaturze, niezależnie od epoki, w której powstało dzieło. Jest ona często przedstawiana nie tylko jako przemieszczanie się z miejsca na miejsce, ale także jako proces rozwijania i odkrywania samego siebie. To doświadczenie, które zmienia perspektywę bohaterów, ich postrzeganie świata i własnego życia. W literaturze często wiąże się z nauką, samopoznaniem i duchowym rozwojem, stanowiąc źródło przemyśleń i okazję do konfrontacji z nowymi wartościami i przekonaniami. Przez kolejne etapy analizowania różnych dzieł literackich, gdzie motyw podróży odgrywa kluczową rolę, możemy dostrzec, jak różne epoki literackie interpretowały i adaptowały ten wspólny, uniwersalny temat.

W "Małym Księciu" Antoine’a de Saint-Exupéry’ego podróż odgrywa centralną rolę. Mały Książę opuszcza swoją planetę, by poszukiwać odpowiedzi na fundamentalne pytania o miłość, życie i przyjaźń. Jako młody chłopiec opiekujący się swoją różą, zadaje sobie jednak pytania o swoje uczucia i poświęcenie. Jego wędrówki po różnych planetach ukazują spotkania z dorosłymi skoncentrowanymi na sobie, którzy poprzez swoje zachowania i wartości kontrastują z niewinnością i ciekawością dziecka. Mały Książę stopniowo zdobywa mądrość i zrozumienie, których kluczowym momentem stają się jego doświadczenia na Ziemi. Spotkanie z pilotem zmusza go do refleksji nad samotnością, natomiast rozmowy z Lisem uczą go o prawdziwym znaczeniu przyjaźni i miłości. Lekcje wyniesione z podróży, choć nierzadko bolesne, przekształcają Małego Księcia, dając mu dojrzałość, której początkowo nie posiadał. Jego historie pokazują, jak podróż może wpływać na rozwój emocjonalny i duchowy.

W "Kordianie" Juliusza Słowackiego podróż pełni funkcję głębokiego procesu samopoznania dla głównego bohatera. Kordian to młody romantyk, przepełniony idealizmem i emocjami. Po trudnych przeżyciach, w tym odrzuceniu przez ukochaną, podejmuje dramatyczną próbę samobójczą, która symbolizuje jego głęboki kryzys psychiczny i emocjonalny. Decyzja o podróży po Europie ma w kontekście jego życia kluczowe znaczenie. Wizyty w różnych krajach, takich jak Francja, Anglia i Włochy, ukazują zderzenie jego romantycznych ideałów z realiami życia. W szczególności monolog na szczycie Mont Blanc jest momentem kulminacyjnym tej podróży, gdzie Kordian z egzaltowanego młodzieńca przekształca się w dojrzałego wieszcza i duchowego przywódcę. Ta wewnętrzna przemiana, napędzana doświadczeniami z podróży, pozwala mu stać się symbolem narodowych dążeń i walki o wolność.

Bolesław Prus w "Lalce" ukazuje podróż jako element rozwoju społecznego i intelektualnego głównego bohatera, Stanisława Wokulskiego. Wokulski, jako człowiek wielu talentów, posiada różnorodne zainteresowania, które prowadzą go w różne zakątki świata. Wygnanie na Syberię oraz późniejsze podróże handlowe są częścią jego złożonej biografii. Szczególnie istotne są jego wizyty w Paryżu, które stają się momentem refleksji nad miejscem Wokulskiego w świecie. Kontrast między Paryżem a Warszawą podkreśla różnice w poziomie intelektualnym i społecznym, zmuszając bohatera do głębokiej refleksji nad swoją pozycją i celami życiowymi. Spotkanie z profesorem Geistem pozwala mu odkryć na nowo pasję do wynalazczości, ale również ukazuje bariery narodowe jako ograniczenia mentalne. Wokulski dostrzega, że choć granice fizyczne można przekroczyć, to różnice mentalności i realia życia wciąż stanowią wyzwanie.

Podróże mają swoje odzwierciedlenie również w klasykach literatury. W "Odysei" Homera podróże Odyseusza symbolizują nieustanne próby powrotu do domu, w trakcie których bohater doświadcza zarówno przygód, jak i głębokich nauk. "Boska Komedia" Dantego to z kolei podróż przez Piekło, Czyściec i Raj, będąca symboliczną wędrówką duszy ku oświeceniu duchowemu. "Faust" Goethego pokazuje podróż jako poszukiwanie absolutu i sensu życia, podczas gdy "W 80 dni dookoła świata" Julesa Verne’a to przede wszystkim intelektualne i przygodowe wyzwanie dla Phileasa Fogga.

Podsumowując, motyw podróży w literaturze jest niezwykle bogaty w znaczenia i konteksty, które różnią się w zależności od epoki, w której powstały dzieła. Podróże są nie tylko sposobem na odkrywanie nowych miejsc, ale także głęboką metaforą samopoznania, rozwoju osobistego, konfrontacji z rzeczywistością i duchowego wzrostu. Od "Małego Księcia" przez "Kordiana" po "Lalkę", można dostrzec, że podróże są niezwykle ważnym elementem narracji, wpływającym na przemianę bohaterów i ich spojrzenie na świat. Ich uniwersalność sprawia, że motyw ten jest wciąż aktualny, inspirując pisarzy i czytelników do odrywania nieznanego, zarówno w świecie zewnętrznym, jak i w swoim wnętrzu.