Trudne rozmowy, czyli o spotkaniach człowieka z Bogiem prezentacja na ustną maturę z języka polskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.06.2024 o 16:38

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.06.2024 o 16:28

Trudne rozmowy, czyli o spotkaniach człowieka z Bogiem

Kontekst Historyczno-Literacki

Biblia, a w tym Księga Hioba, to fundamenty literatury starożytnej i zarazem podstawa kultury chrześcijańskiej. Renesans reprezentowany przez Jana Kochanowskiego jest okresem odrodzenia klasycznych ideałów, ale też poszukiwań odpowiedzi na fundamentalne pytania o sens życia i istnienia w kontekście ludzkiego cierpienia. Modernizm, czas Jana Kasprowicza, to epoka społecznych i intelektualnych przemian, pełna pesymizmu i egzystencjalnych niepokojów, które znajdują odbicie w literaturze. Te trzy epoki, choć różnią się od siebie, łączą się w jednym aspekcie – relacji człowieka z Bogiem, której wyraz i forma zależały od zewnętrznych i wewnętrznych bodźców epok oraz osobistych przeżyć twórców.

Księga Hioba

Hiob był człowiekiem prawym, wiernym Bogu i uczciwym. Biblia przedstawia go jako osobę, która choć doświadczona skrajnymi cierpieniami, zachowała początkowo pokorę i akceptację wobec Boga. Strata rodziny, majątku i zdrowia nie zdołała jej od razu złamać – Hiob przyjmuje cierpienie z godnością, wypowiadając słowa: "Dał Pan i zabrał Pan. Niech będzie imię Pańskie błogosławione". Jednakże w miarę upływu czasu, ten święty człowiek nie potrafi odpowiedzieć sobie na pytanie o sens swojego cierpienia. Rozpoczyna dialog z Bogiem, pełen bólu i pytań, które kwestionują samą istotę sprawiedliwości Bożej. Bóg, odpowiadając na wołania Hioba, nie udziela bezpośrednich odpowiedzi, zamiast tego rzuca kolejne pytania, pokazując małość ludzkiego rozumu wobec wszechobejmującej mądrości Boga. Ostatecznie, Hiob uznaje swoją niewiedzę i uświadamia sobie, że Boskie plany są nieprzeniknione dla ludzkiego umysłu. Jego pokora i ostateczna akceptacja boskiej wszechwiedzy prowadzą do odzyskania łask. Hiob dostrzega sens w wierze, której nie można oprzeć na rozumowych wyjaśnieniach.

"Tren X" Jana Kochanowskiego

Treny Jana Kochanowskiego, to dzieło wyjątkowe w literaturze renesansu, powstałe na skutek osobistego dramatu poety – śmierci ukochanej córki Urszulki. W "Trenie X" Kochanowski nie ukrywa swojego pogubienia, zgryzoty i bólu. Jego rozmowa z Bogiem jest pełna zniechęcenia oraz zwątpienia. Poeta poszukuje odpowiedzi w różnych filozofiach i religiach, zadaje pytanie: "Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest". Hiobowe zwątpienie przyjmuje tu formę totalnego zagubienia – nie zna odpowiedzi i nie wierzy, by te odpowiedzi mogły nadejść. Brak odpowiedzi ze strony Boga powoduje, że poeta przeżywa kryzys wiary. Ostatecznie jednak, Kochanowski odnajduje duchowe ukojenie w snach, w których odwiedza go duch matki i córki. Te wizje przynoszą mu pewną formę wewnętrznego spokoju, pozwalają na pogodzenie się z utratą i przywracają wiarę w Boską sprawiedliwość i miłosierdzie.

"Dies irae" Jana Kasprowicza

Wizja Jana Kasprowicza jest pełna tragizmu i pesymizmu typowego dla epoki modernizmu. Kasprowicz, w przeciwieństwie do Kochanowskiego, nie szuka pocieszenia i akceptacji. Jego utwór "Dies irae" to bunt i bluźnierstwo przeciwko wszechwładnemu Bogu, Mistrzowi dnia ostatecznego. W "Dies irae" człowiek jest surowym oskarżycielem Boga; zarzuca Mu współodpowiedzialność za wszelkie zło na świecie. Kasprowicz krytykuje Boga za nieszczęścia, które dotykają ludzkość, a jednocześnie błaga o miłosierdzie. Postawa poety jest pełna wewnętrznych sprzeczności: z jednej strony obwinia Boga, z drugiej pragnie Jego łaski. Jest to rozmowa pełna gniewu, goryczy i rozczarowania, a także świadectwo intelektualnych zmagania z wiarą, które kończą się zanegowaniem tradycyjnych religijnych wartości.

Podsumowanie i Refleksje

Hiob, Kochanowski i Kasprowicz prezentują trzy różne podejścia do dialogu z Bogiem. Hiob przyjmuje postawę pokory i akceptacji boskich planów, Kochanowski przechodzi od zwątpienia do akceptacji, natomiast Kasprowicz reprezentuje bunt i bluźnierstwo. Wszystkie te postawy są odpowiedziami na osobiste doświadczenia i dramaty, które skłaniają do refleksji nad sensem życia, cierpienia i wiary. Trudne rozmowy z Bogiem, które znajdujemy w literaturze, ukazują różnorodność ludzkich reakcji na niesprawiedliwość i ból. Są one również odzwierciedleniem prawdziwego życia, w którym pytania o sens istnienia i boską sprawiedliwość są stale aktualne. Spotkania człowieka z Bogiem, pełne napięć i pytań, stanowią nie tylko ważny temat literacki, lecz przede wszystkim istotę rozważań nad ludzką egzystencją, moralnością i wiarą. Czy takie rozmowy mają jeszcze miejsce we współczesnym świecie pozostaje otwartą kwestią, jednak ich uniwersalność i ponadczasowość sprawiają, że zawsze będą aktualne i warte refleksji.