W kontekście artykułów odzwierciedlających spór romantyków z klasykami, zinterpretuj balladę A. Mickiewicza „Romantyczność”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.06.2024 o 10:10

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.06.2024 o 9:56

W literaturze polskiej na przełomie XVIII i XIX wieku toczył się intensywny spór pomiędzy klasykami a romantykami. Był to okres wielkich zmian nie tylko w literaturze, ale także w sztuce, filozofii i myśleniu społecznym. Klasycyzm, który dominował wcześniej, ustępował miejsca nowym, bardziej emocjonalnym i indywidualistycznym koncepcjom romantycznym. Spór ten nie był jedynie debatą estetyczną — w jego tle kryły się głębokie różnice ideowe i światopoglądowe.

Adam Mickiewicz, jeden z najważniejszych polskich poetów romantycznych, stał na czele tego ruchu w Polsce. Jego twórczość, pełna wewnętrznego napięcia, mistycyzmu i narodowego ducha, stała w pełnym kontraście do chłodnej i racjonalnej sztuki klasyków. Mickiewicz zyskał poparcie m.in. Kazimierza Brodzińskiego, który w swoich pracach podkreślał, że romantyzm jest „krętą ścieżką w głąb poezji”, umożliwiającą poetom swobodne wyrażanie uczuć i emocji, inspirowanych pięknem natury, wyobraźnią, religią, historią oraz uczuciami narodowymi.

Z drugiej strony oponentem romantyzmu był Jan Śniadecki. Jego ideał to sztuka oparta na racjonalizmie, prostocie i naturalności, skoncentrowana na teraźniejszości i bieżących problemach narodu. Śniadecki krytykował romantyków za ich mistycyzm, synkretyzm i emocjonalizm, które uważał za zgubne dla sztuki i literatury.

W balladzie „Romantyczność” Mickiewicz wyraził swoje idee romantyczne, w kontraście do klasycznego racjonalizmu. Ballada rozpoczyna się mottem z Szekspira, które jest manifestem programowym romantyzmu. Motto to podkreśla, że świat jest odbierany poprzez wrażenia i uczucia, a nie za pomocą rygorystycznych naukowych metod. Główna bohaterka, Karusia, wciela w życie te założenia, będąc postacią uczuciową, melancholijną i zagubioną, typowo romantyczną. Historia jej nieszczęśliwej miłości do zmarłego Jasia przedstawiona jest w sposób liryczny i mocno emocjonalny.

W balladzie kontrastuje się myślenie klasyczne i romantyczne. Postać Mędrca, który przedstawia podejście racjonalistyczne, podważa przekonania Karusi. Jego „szkiełko i oko” symbolizują klasyczną metodę naukową i racjonalizm. Mickiewicz jednak jasno stawia się po stronie irracjonalizmu, podkreślając to słowami „Miej serce, i patrzaj w serce”, które jawnie przeciwstawiają się metodom racjonalistów.

Ludowe wierzenia odgrywają kluczową rolę w balladzie. Są integralnym elementem narracji i wpływają na postrzeganie świata przez Karusię. Ten aspekt podkreśla znaczenie emocji, intuicji i mistycyzmu w literaturze romantycznej, które były przeciwieństwem chłodnej i analitycznej sztuki klasyków.

Klasycy, tak jak Jan Śniadecki, mieli wiele zarzutów wobec romantyzmu. Uważali, że romantyzm jest zbyt prymitywny, irracjonalny i niezgodny z tradycyjnymi kanonami sztuki. Dodatkowo, niektórzy zwracali uwagę na fakt, że romantyzm miał swoje korzenie w Niemczech — kraju zaborczym — co dodatkowo wzbudzało niechęć.

Konflikt ten nie był jedynie estetyczny, ale głęboko ideowy. Racjonalizm klasyków, skoncentrowany na logice i naukowych metodach, przeciwstawiał się irracjonalnym, emocjonalnym i mistycznym tendencjom romantyków. Romantycy łamali tradycyjne zasady sztuki, dążąc do wyrażenia indywidualnych emocji i przeżyć, podczas gdy klasycy trzymali się ustalonych form i norm estetycznych.

Ballada „Romantyczność” jest więc nie tylko utworem literackim, ale także manifestem programowym romantyzmu. Dzięki niej Mickiewicz ugruntował swoją pozycję jednego z najważniejszych poetów polskiego romantyzmu i wpłynął na rozwój literatury polskiej. Spór romantyków z klasykami miał ogromne znaczenie dla kształtowania się literatury i ideologii tamtego okresu, a refleksje na temat racjonalizmu i irracjonalizmu pozostają aktualne do dziś. Współczesna literatura i kultura nadal czerpią z tych dwóch nurtów, czyniąc ten spór wciąż żywym i inspirującym.