Porównanie ascezy świętego Franciszka z Asyżu i świętego Aleksego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: wczoraj o 15:07

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.01.2026 o 11:18

Święty Franciszek z Asyżu, założyciel zakonu franciszkanów, oraz święty Aleksy, znany z legendy „Żywot świętego Aleksego”, to postacie, które w historii chrześcijaństwa zasłynęły jako przykłady niezwykłej ascezy. Porównanie ich życia oraz form ascezy, jakie stosowali, pozwala dostrzec różnice i podobieństwa w ich duchowej drodze oraz w dziełach, które po sobie pozostawili.

Święty Franciszek z Asyżu (1181/1182-1226), właściwie Giovanni di Pietro di Bernardone, był włoskim duchownym, który wyrzekł się zamożnego życia na rzecz ubóstwa i służby innym. Jego asceza była przede wszystkim aktem wyraźnie publicznym, widocznym dla wielu ludzi. Przeszedł ze stanu syna bogatego kupca do żebraka żyjącego na ulicach Asyżu. Wzorował się na życiu Jezusa Chrystusa, postrzegając ubóstwo jako drogę do doskonałości duchowej. Franciszek propagował ideał życia w totalnym ubóstwie i skromności. Zakładając Zakon Braci Mniejszych (franciszkanów), zainspirował wielu do życia według tych zasad.

Punktem kulminacyjnym franciszkańskiej ascezy było doświadczenie stygmatów, czyli ran odpowiadających ranom ukrzyżowanego Chrystusa, które Franciszek zaczęł nosić na swoim ciele. Dla niego nie była to tylko estetyczna praktyka, ale akt głębokiej jedności z męką Chrystusa. Poza tym, święty Franciszek widział boską obecność nie tylko w ludziach, ale i w przyrodzie. Jego znana „Pieśń słoneczna” zawiera pochwałę całego stworzenia i jest wyrazem wdzięczności Bogu za piękno świata. Podejście do ascezy Franciszka było holistyczne — łączył życie kontemplacyjne z aktywną służbą innym i głęboką troską o przyrodę.

Święty Aleksy, postać legendy „Żywot świętego Aleksego” napisanej w średniowieczu, przedstawia inny typ ascezy, skupionej głównie na wyrzeczeniu się osobistego szczęścia i komfortu. Aleksy był synem rzymskiego patrycjusza, który odrzucił wygodne życie i małżeństwo, aby poświęcić się Bogu. Opuścił dom rodzinny w dniu swojego ślubu i udał się do Edessy. Żył tam w nieznanym dla siebie mieście jako żebrak, praktykując skrajną ascezę, której kulminacją było powrócenie w tajemnicy do własnego domu, gdzie przez 17 lat mieszkał pod schodami jako nieznany i niedoceniany sługa.

Aleksy praktykował ascetyczny styl życia w sposób bardziej tajemniczy i ukryty. Jego ofiary nie były widoczne dla innych ludzi. Wyrzekł się nie tylko majątku, ale również tożsamości i miłości swoich bliskich, oddając się całkowicie modlitwie i medytacji. Asceza Aleksego miała bardziej personalny wymiar, koncentrując się na wewnętrznej przemianie oraz boskiej miłości, osiąganej przez cierpienie i smutek.

Porównując te dwie postacie, widzimy, że chociaż zarówno Franciszek, jak i Aleksy wybrali drogę radykalnego ubóstwa, ich motywacje i działania były różne. Franciszek działał publicznie, jego asceza była formą świadectwa dla innych, której celem była nie tylko jego osobista przemiana, ale także inspirowanie szerokiej społeczności do naśladowania Chrystusa. Aleksy, z kolei, działał w skrytości, jego asceza była bardziej introspektywna, ukierunkowana na osobistą relację z Bogiem i wyrzeczenie się świata w bardzo dosłownym sensie. Można zaryzykować twierdzenie, że asceza Aleksego była bardziej egocentryczna, podczas gdy asceza Franciszka miała wymiar altruistyczny, skupiony również na służbie innym.

Oba przypadki jednak zasługują na uznanie i szacunek, gdyż stanowią różne odpowiedzi na to samo duchowe wezwanie. Każdy z nich w swoim czasie i miejscu dokonał głębokiej przemiany duchowej, która miała wpływ na ich otoczenie i na kolejne pokolenia. Współcześnie ich życie stanowi inspirację do poszukiwania duchowej głębi i zrozumienia wartości wyrzeczenia w imię wyższych ideałów.