Porównaj reformy w Rosji, Prusach i Austrii w XVIII wieku.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.06.2024 o 11:31

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 8.06.2024 o 17:08

W XVIII wieku w Europie Zachodniej i Środkowej zaszły istotne zmiany polityczne, które miały ogromny wpływ na kształtowanie się nowoczesnych państw narodowych. Szczególną uwagę warto zwrócić na reformy przeprowadzone w trzech znaczących państwach: Rosji, Prusach i Austrii. Reformy te miały wspólny cel modernizacji państwa, lecz różniły się w podejściu, zakresie i efektach. Dzięki literaturze historycznej możemy przyjrzeć się, jakie kroki podjęły te kraje w celu unowocześnienia swoich struktur.

W Rosji kluczową postacią reformatorską był Piotr I Wielki, który rządził w latach 1682-1725. Jego reforma skupiała się na modernizacji wojska i administracji państwowej na wzór zachodni. Podczas Wielkiej Ambasady (1697-1698) Piotr I podróżował incognito po Europie Zachodniej, studiując różne modele administracyjne i technologiczne. Po powrocie do Rosji wprowadził wiele zmian, takich jak stworzenie nowoczesnej armii, budowa floty, rozwój przemysłu oraz założenie nowej stolicy - Petersburga. W 1721 roku ogłosił się cesarzem (imperatorem) całej Rosji, co symbolizowało nową, silną pozycję kraju na arenie międzynarodowej.

Z powieści historycznych, takich jak "Piotr I" autorstwa Aleksego Tołstoja, dowiadujemy się o trudach, z jakimi wiązały się reformy Piotra Wielkiego. Piotr I zmuszał szlachtę do zachodnich zwyczajów, wprowadzał edukację i technologię. Reformy te miały na celu wzmocnienie państwa i uczynienie go bardziej konkurencyjnym w stosunku do zachodnich monarchii. Chociaż niektóre zmiany spotykały się z oporem, długoterminowy wpływ Piotra I na rozwój Rosji jest niezaprzeczalny.

W Prusach kluczowym reformatorem był Fryderyk II Wielki, który panował w latach 174-1786. Jego reforma była bardziej zorientowana na centralizację władzy i unowocześnienie administracji oraz gospodarki. Pod rządami Fryderyka II prowadzono politykę merkantylistyczną, promowano przemysł i eksport, a także wprowadzano reformy rolnicze. Fryderyk stawiał na rozwój oświaty i tolerancję religijną, co miało przyciągnąć do Prus talent i kapitał. Wprowadzenie powszechnego szkolnictwa było jednym z kluczowych aspektów jego reform, co zwiększyło poziom wykształcenia społeczeństwa.

Reformy Fryderyka II były również wynikiem jego zainteresowania filozofią oświeceniową. Fryderyk korespondował z Voltaire'em i innymi luminarzami epoki, co miało wpływ na jego liberalne podejście do polityki wewnętrznej. Książki i eseje, jak Voltaire'owskie "Życie Fryderyka II", opisują nie tylko samą postać Fryderyka, ale i kontekst, w jakim działał, przedstawiając jego dążenie do uczynienia z Prus silnego i nowoczesnego państwa.

Austria, pod rządami Marii Teresy (174-178) i jej syna Józefa II (1765-179), również doświadczyła istotnych reform, które miały na celu modernizację państwa. Maria Teresa, władczyni o silnym charakterze, starała się centralizować władzę i usprawniać administrację. Reformy Marii Teresy obejmowały reorganizację podatków, promowanie edukacji oraz reformę służby zdrowia. Jednym z najbardziej znaczących osiągnięć była reforma systemu szkolnictwa, która wprowadziła obowiązek szkolny dla dzieci wieku szkolnego, co miało na celu podniesienie poziomu wykształcenia ludności.

Józef II, kontynuator spuścizny matki, wprowadzał jeszcze bardziej radykalne zmiany, określane jako "josefinizm". Były to reformy dotyczące kościoła, ograniczające wpływy duchowieństwa na rzecz świeckiej administracji, co miało na celu centralizację władzy. Józef II wprowadzał także reformy sądownicze i gospodarcze, zmierzające do wzmocnienia pozycji państwa. Jego liberalne podejście obejmowało zniesienie poddaństwa chłopów oraz wprowadzenie swobód religijnych.

Literatura opisująca te reformy, jak biografia Marii Teresy autorstwa Pauli Sutter Fichtner, ukazuje skomplikowany proces modernizacji w wieloetnicznym państwie Habsburgów. Reformy wprowadzone przez Marię Teresę i jej syna Józefa II były kluczowym elementem kształtowania się nowoczesnego państwa austriackiego, choć spotykały się z oporem różnych grup społecznych, w tym szlachty i duchowieństwa.

Chociaż reformy Rosji, Prus i Austrii w XVIII wieku różniły się w szczegółach, miały wspólny cel: modernizację państwa w celu umocnienia jego pozycji na arenie międzynarodowej. Dzięki literaturze historycznej możemy zrozumieć motywacje, metody i wyzwania, przed którymi stali władcy tych krajów. Reformy te miały długotrwały wpływ na rozwój polityczny, gospodarczy i społeczny Europy, kształtując jej przyszłość na wiele dziesięcioleci.