Różnice w prawie małżeńskim pomiędzy Polską a Wielką Brytanią: analiza porównawcza.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.06.2024 o 11:47

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 9.06.2024 o 13:25

Porównanie prawa małżeńskiego w Polsce i Wielkiej Brytanii może dać nam wgląd w różnice kulturowe, społeczne i prawne między tymi dwoma krajami. Chociaż oba państwa należą do Unii Europejskiej, mają różne systemy prawne wpływające na instytucję małżeństwa. Polska, będąc krajem o głęboko zakorzenionej tradycji katolickiej, ma bardziej konserwatywne podejście do tego zagadnienia, podczas gdy Wielka Brytania, z długą tradycją prawa common law, ma bardziej liberalne przepisy w tej kwestii.

Pierwszą różnicą, która rzuca się w oczy, jest kwestia zawarcia małżeństwa przez osoby tej samej płci. W Polsce małżeństwa jednopłciowe nie są legalne, a Konstytucja RP definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny. Natomiast Wielka Brytania umożliwia zawieranie małżeństw jednopłciowych. W Anglii i Walii prawo do zawierania takich małżeństw wprowadzono w 2013 roku, w Szkocji w 2014, a w Irlandii Północnej w 202 roku. Różnica ta wynika nie tylko z odmiennych tradycji prawnych, ale także z różnej akceptacji społecznej dla związków jednopłciowych.

Kolejną istotną różnicą jest rola religii w zawieraniu małżeństw. W Polsce dominującą religią jest katolicyzm, co ma wpływ na wiele aspektów życia społecznego i prawnego, w tym małżeństwa. Polskie prawo przewiduje możliwość zawierania małżeństwa konkordatowego, które jest jednocześnie aktem religijnym i cywilnym. Taka forma zawarcia małżeństwa jest ważna zarówno w oczach państwa, jak i Kościoła. W Wielkiej Brytanii, choć Kościół Anglii ma status Kościoła państwowego, małżeństwa mają głównie charakter cywilny, a ceremonie religijne stanowią jedynie dodatek, na który para może się zdecydować, ale nie są one obligatoryjne do uznania małżeństwa przez państwo.

W Polskim systemie prawnym znane jest również instytucja intercyzy, czyli umowy majątkowej małżeńskiej. Może ona być zawarta przed ślubem bądź w trakcie trwania małżeństwa. Intercyza określa zasady zarządzania majątkiem w czasie trwania małżeństwa oraz w przypadku rozwodu. W Wielkiej Brytanii funkcjonuje niemal analogiczna instytucja "pre-nup" (prenuptial agreement), jednak jej znaczenie i siła prawna mogą się różnić między poszczególnymi krajinami wchodzącymi w skład Wielkiej Brytanii. Sąd brytyjski ma większą swobodę interpretacji takiej umowy w kontekście sprawiedliwości oraz interesu stron, zwłaszcza jeśli chodzi o dobro dzieci.

Rozwód jest kolejnym aspektem, który różni oba systemy prawne. W Polsce rozwód może być orzeczony tylko przez sąd, i to jedynie w sytuacji, gdy doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego. W procedurze rozwodowej sąd bada, czy istnieje możliwość pojednania małżonków oraz, jakie będą skutki rozwodu dla małoletnich dzieci. Dodatkowo możliwe jest orzeczenie rozwodu z orzekaniem o winie jednego z małżonków, co może mieć wpływ na zasądzenie alimentów czy podział majątku. W Wielkiej Brytanii proces rozwodowy bywa mniej skomplikowany. Małżeństwa mogą zakończyć się "no-fault divorce" (rozwód bez orzekania o winie), co oznacza, że nie jest konieczne udowadnianie winy drugiego małżonka. Oczywiście kwestie związane z podziałem majątku, opieką nad dziećmi i alimentami mogą być przedmiotem sporów, ale sam rozwód jest prostszy do uzyskania.

Kwestia alimentów w obu krajach również ma swoje różnice. W Polsce alimenty mogą być zasądzone na rzecz małżonka, który po rozwodzie znajdzie się w trudnej sytuacji finansowej, a także na dzieci. Wysokość alimentów zależy od potrzeb osoby uprawnionej oraz możliwości finansowych osoby zobowiązanej. W Wielkiej Brytanii system alimentacyjny jest bardziej złożony i obejmuje różne formy wsparcia finansowego. Oprócz alimentów na dzieci, które są obligatoryjne, możliwe jest także zasądzenie tzw. "spousal maintenance" (alimenty małżeńskie) na rzecz byłego małżonka.

Instytucja separacji jest jeszcze jednym aspektem prawa małżeńskiego, który różni oba kraje. W Polsce separacja sądowa może być orzeczona, gdy nastąpi zupełny rozkład pożycia, ale rozwód nie jest możliwy ze względu np. na względy religijne czy braku trwałości tego rozkładu. W separacji zbiegają się podobne skutki jak w rozwodzie, jednak małżonkowie formalnie pozostają w związku małżeńskim. W Wielkiej Brytanii separacja może być również formalnym krokiem, ale jest mniej uregulowana i nie wymaga tak wielu formalności jak w Polsce.

Podsumowując, prawo małżeńskie w Polsce i Wielkiej Brytanii posiada wiele różnic, które wynikają z odmiennych tradycji kulturowych, społecznych i prawnych. Polska, z racji swojej katolickiej tożsamości, ma bardziej konserwatywne podejście do instytucji małżeństwa, podczas gdy Wielka Brytania, ze swoim systemem common law, oferuje bardziej liberalne i elastyczne rozwiązania. Każdy z systemów ma swoje mocne i słabe strony, a zrozumienie tych różnic może pomóc w lepszym zrozumieniu, jak prawo kształtuje nasze społeczeństwa.