Rodzaje miłości ukazane w literaturze baroku. Przykłady miłości metafizycznej i miłości flirtującej w oparciu o poetów i twórców barokowych

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.06.2024 o 14:46

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 11.06.2024 o 14:41

Miłość w literaturze barokowej zajmuje szczególne miejsce, urastając do wysokiej rangi w dziełach wielu twórców tego okresu. Po epoce średniowiecza, w której miłość była często marginalizowana, nadchodzi renesans, a następnie barok, gdzie temat ten staje się centralnym punktem rozważań artystów. Barok, trwający od końca XVI wieku do lat 30-tych XVIII wieku, jest szczególną epoką w historii sztuki i literatury, wyróżniającą się dynamizmem, kontrastowaniem, teatralnością oraz skomplikowanym dualizmem zmysłowości i duchowości.

Pochodzenie nazwy 'barok' wywodzi się z portugalskiego słowa "barocca", które oznaczało perłę o nieregularnym kształcie. Barok przejęty został z historii sztuki, co podkreśla jego niezwykłość i kunsztowność. Twórczość barokowych poetów często oddaje te cechy poprzez wykorzystanie skomplikowanych form literackich, kontrastów i paradoksów. Miłość w tej epoce jest różnorodnie postrzegana i przedstawiana, a jej dualizm manifestuje się w dwóch głównych nurtach - miłości metafizycznej i flirtującej.

Jednym z czołowych poetów tego okresu jest Mikołaj Sęp Szarzyński, autor przełomu renesansu i baroku. Urodzony w 1550 roku, zmarł młodo, mając zaledwie 31 lat. Jego twórczość oscyluje pomiędzy zainteresowaniem człowiekiem (charakterystycznym dla renesansu), a głębokimi problemami egzystencjalnymi i filozoficznymi (charakterystycznymi dla baroku). W swoich dziełach Szarzyński porusza kwestie dualizmu natury ludzkiej, rozdwojenia pomiędzy wartościami duchowymi a cielesnymi pragnieniami.

W utworze "O nietrwałej miłości rzeczy świata tego", Szarzyński przedstawia dwa rodzaje miłości: nietrwałą miłość do ziemskich wartości oraz trwałą miłość do Boga. Dla niego prawdziwa miłość jest duchową, transcendentną relacją z Bogiem, która jest ponadczasowa i niezmienna. Z kolei w wierszu "O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem", Szarzyński ukazuje zmagania człowieka z pokusami i dwoistością swojej natury. Miłość metafizyczna w jego twórczości to przede wszystkim walka między dobrem a złem, w której jedynym ratunkiem dla człowieka jest powierzenie się Bogu.

Drugim znanym poetą baroku, którego twórczość niemal w całości poświęcona jest tematowi miłości, jest Jan Andrzej Morsztyn. Jego poezja cechuje się zmysłowością, niezwykłością i kunsztownością. W utworze "Cuda miłości", Morsztyn wykorzystuje pytania retoryczne i paradoksy oraz symbole ognia i łez jako metafory uczuć. Z kolei w wierszu "Do trupa", zestawia on podobieństwa i różnice między trupem a zakochanym, kontrastując miłość z życiem i śmiercią. Miłość w jego poezji jest zmysłowa i chwilowa, bardziej flirtująca i ziemska niż duchowa.

Hieronim Morsztyn, kuzyn Jana Andrzeja, także poświęcił wiele miejsca w swoich utworach na temat miłości. Jego wiersze pełne są zmysłowych i szczegółowych opisów, które oddają przelotność cielesnych przyjemności. Utwór "Przyjaciółka" jest przykładem miłości flirtującej, gdzie miłość jest postrzegana jako zabawa, żarty i chwilowa radość. W innych wierszach, takich jak "Śnieg nie jest tak biały...", Morsztyn opisuje piękno zewnętrzne, podkreślając przemijalność zewnętrznych cech w kontraście do trwałości uczuć.

Miłość metafizyczna, uosabiana przez twórczość Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, ma głęboko duchowe i egzystencjalne odniesienia, reflektując nad życiem, śmiercią, Bogiem oraz dualizmem ludzkiej natury. Miłość flirtująca, przedstawiana w poezji Jana Andrzeja i Hieronima Morsztynów, skupia się na zmysłowości, lekkości i ziemskich przyjemnościach.

Podsumowując, barokowe ujęcie miłości wykracza poza jednoznaczną interpretację, łącząc głęboko duchowe przeżycia z przyziemnymi, chwilowymi radościami. Epoka baroku, dzięki swojemu dualizmowi, wyrazistości i kontrastom, stała się płodnym materiałem dla różnorodnych przedstawień miłości. Temat miłości w literaturze barokowej ukazuje jej uniwersalność i trwałość, równocześnie pozostawiając refleksję nad przemijalnością i wiecznością uczuć w kontekście ludzkiej egzystencji.