Literaccy antagoniści „Iliada” Homera i „Pan Tadeusz” spowiedź Jacka Soplicy Adama Mickiewicza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.06.2024 o 20:27

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 15.06.2024 o 20:13

W codziennym życiu ludzie często wpadają w kłótnie z błahych powodów. Jedna niewłaściwa uwaga, nieporozumienie czy nawet presja dnia codziennego może sprowokować konflikt. Często łatwo jest również dojść do zgody, ale zdarzają się sytuacje, kiedy poróżnieni ludzie nie odzywają się do siebie przez długie lata. Przebaczenie to ważny element ludzkiej egzystencji, zakorzeniony w wartościach religijnych i moralnych, które kształtują nasze życie i pomagają nam radzić sobie z emocjami. Literatura, jako zwierciadło rzeczywistości, często podejmuje temat przebaczenia, ukazując go w różnych aspektach.

W literaturze wielokrotnie poruszany jest problem winy, kary i przebaczenia. Klasyczni twórcy, tacy jak Homer w „Iliadzie” i Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu”, przedstawiają te zagadnienia bez jednoznacznej oceny, zmuszając czytelnika do własnych przemyśleń. Zarówno „Iliada”, jak i „Pan Tadeusz” przedstawiają postacie, które w wyniku swoich błędów i emocji znajdują się w trudnych sytuacjach moralnych. To zmusza nas do refleksji nad ludzką naturą, naszymi wyborami i konsekwencjami tych wyborów.

Priam i Achilles to jedne z najbardziej wyrazistych postaci w "Iliadzie" Homera, szczególnie w kontekście przebaczenia. Priam, jako czcigodny władca Troi, pokazuje niezwykłą odwagę i pokorę, gdy decyduje się prosić Achillesa o wydanie ciała jego syna Hektora. Wchodzi do obozu wroga, klęka przed Achillesem, obejmuje jego kolana i całuje ręce, które zabiły jego syna. Homer opisuje ten moment z niezwykłą precyzją: "Wtedy wszedł Priam czcigodny niepostrzeżenie. Przystąpił blisko Achilla i objął jego kolana, całując ręce zabójcy straszliwe." To nie tylko obraz działania zdesperowanego ojca, ale również pokazanie człowieka, który potrafi zrezygnować z dumy w imię miłości i szacunku dla zmarłego.

Achilles, znany ze swojej nieustraszoności i brutalności, doznaje przemiany pod wpływem spotkania z Priamem. Rozmowa z nim, wspomnienie własnego ojca, zmienia jego postawę. Homer ukazuje dramatyczny moment przemiany Achillesa, gdy wspominając swojego ojca, mówi: "Wspomnij na ojca swego, do bogów podobny Achillu. W moich on latach jest teraz...". Achilles w końcu decyduje się wydać zwłoki Hektora, co jest aktem niesłychanego przebaczenia. "Starcze nieszczęsny! Twe serce straszliwe ciosy przeżyło... Wstańże i siądź tu koło mnie," mówi Achilles, pokazując, że pod twardą skorupą wojownika kryje się człowiek zdolny do empatii.

Gest Achillesa wydania zwłok Hektora ma ogromne znaczenie symboliczne. Oznacza to nie tylko oddanie ciała syna jego ojcu, ale również akt pokoju i przebaczenia. Przygotowanie ciała Hektora, aby nie wzbudzić dodatkowego bólu u Priama, to wyraz szacunku i zrozumienia. "Brankom Achilles rozkazał, aby obmyły Hektora i namaściły tajemnie," pokazuje, że Achilles potrafi być nie tylko bezwzględnym wojownikiem, ale również człowiekiem zdolnym do aktu ludzkości.

Podobne motywy winy, kary i przebaczenia odnajdujemy w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza. Jacek Soplica, główna postać tego dzieła, przechodzi długą drogę od zbrodniarza do pokutnika. Młody Jacek to szlachcic z dobrą opinią i silnym charakterem. Jego relacje ze Stolnikiem Horeszką i miłość do jego córki, Ewy, napędzają akcję dzieła. "Soplicy Horeszkowie odmówili dziewkę! Że mnie, Jackowi, czarną podano polewkę!" – tak Mickiewicz opisuje dramatyczny punkt zwrotny w życiu Jacka. Odmówienie ręki ukochanej przez Stolnika staje się iskrą, która prowadzi do tragicznej zbrodni – zabójstwa Stolnika.

Jacek Soplica, strzelając do Stolnika w afekcie, nie zdaje sobie sprawy z pełnych konsekwencji swojego czynu. "Strzelając do Stolnika, tak naprawdę nie wiedział, co robi." Jednak ta zbrodnia kładzie się cieniem na jego życiu i zmusza do pokuty. Przemiana Jacka w Księdza Robaka to proces długi i trudny. Po zabójstwie Stolnika, Jacek przyłącza się do zakonów bernardynów, zmieniając całkowicie swoją tożsamość i poświęcając się służbie dla dobra innych. "Zabiłem; więc pokora, wszedłem między mnichy, Spuściłem głowę, kwestarz, zwałem się Robakiem..." – te słowa Jacka pokazują głęboką skruchę i chęć odkupienia win.

Ksiądz Robak, działając jako emisariusz, stara się odczynić swoje winy poprzez służbę i bohaterstwo. Jednak kluczowy moment jego życia następuje, gdy w obecności Gerwazego wyznaje prawdę o swojej tożsamości i przeszłych uczynkach. Gerwazy, który obiecał zemstę za zabicie Stolnika, staje przed trudnym moralnym wyborem. Jednak ostatecznie, bohaterska postawa Jacka i jego skrucha prowadzą do przebaczenia, ukazując, że nawet najcięższe zbrodnie mogą być odkupione przez moralną przemianę i akt odwagi.

Porównując postaci Priama i Achillesa z „Iliady” oraz Jacka Soplicy z „Pana Tadeusza”, można zauważyć wiele podobieństw. W obu przypadkach bohaterowie popełniają zbrodnię pod wpływem silnych emocji – Priam traci syna wskutek wojny, Jacek zabija w afekcie. Miłość jako siła napędowa działań bohaterów jest wyraźnie ukazana w obu utworach. Achilles zmienia swoje postępowanie z powodu wspomnienia ojca, natomiast Jacek zmienia się z miłości i poczucia winy. Obie historie ukazują przemiany bohaterów prowadzące do przebaczenia – Achilles pod wpływem rozmowy z Priamem, Jacek przez lata pokuty i bohaterskiej działalności jako Ksiądz Robak.

Różnice pomiędzy postaciami są również istotne. Priam i Achilles działają w kontekście starożytnej Grecji, gdzie honor i zemsta były kluczowymi elementami życia społecznego. Jacek Soplica, z kolei, żyje w Polsce szlacheckiej, gdzie honor również jest ważny, ale kontekst kulturowy i religijny jest inny. Procesy przemiany bohaterów także różnią się – Achilles przechodzi wewnętrzną transformację w wyniku jednej rozmowy, natomiast Jacek potrzebuje lat pokuty i walki o swoje odkupienie.

Wnioskiem płynącym z analizy obu dzieł jest uniwersalność problemu winy, kary i przebaczenia w literaturze. Zarówno Homer, jak i Mickiewicz ukazują, że każda zbrodnia niesie ze sobą konsekwencje, ale również możliwość odkupienia. Przesłanie obu utworów to studium ludzkiej natury, która, mimo popełnianych błędów, ma zdolność do przemiany i przebaczenia. Końcowy cytat Arystotelesa „Nie chowaj nienawiści po wieczne czasy, ty, który sam nie jesteś wieczny!” idealnie podkreśla morał tych historii, przypominając nam o konieczności przebaczenia i zrozumienia dla siebie nawzajem.

Łącząc refleksje nad losem Achillesa i Jacka Soplicy, możemy dojść do wniosku, że literatura, niezależnie od okresu historycznego, w którym powstała, porusza uniwersalne kwestie, które pozostają żywe i aktualne do dziś. Każdy z nas, jako część ludzkiej społeczności, jest zdolny do zbrodni, ale również do pokuty i przebaczenia. To właśnie te wartości, tak głęboko zakorzenione w naszej naturze, czynią nas ludźmi i pozwalają nam dążyć do lepszego, bardziej zrozumiejącego świata.