Motyw ojca na przykładzie wybranych utworów literackich obraz ojca w wybranych utworach literackich
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.06.2024 o 8:17
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 22.06.2024 o 8:05
Streszczenie:
Motyw ojca w literaturze od wieków wyraża wartości, emocje i dylematy moralne. Od biblijnej miłości po dramatyczne konflikty, ojcostwo w literaturze jest pełne różnorodności i głębi ?.
Motyw ojca jest jednym z najbardziej uniwersalnych i głęboko zakorzenionych w ludzkiej kulturze, a także literaturze. Od wieków artyści i pisarze różnorodnie interpretowali postacie ojcowskie, wyrażając przez nie wartości, emocje i dylematy moralne. W literaturze ojcowie pojawiają się w różnych formach, od idealnych miłosiernych postaci po bezwzględnych tyranów. Przyjrzyjmy się kilku przykładom z literatury światowej i polskiej, aby zobaczyć, jak różnorodne mogą być portrety ojców.
Motyw ojca w literaturze ma ogromne znaczenie, odgrywając kluczową rolę w kształtowaniu fabuły, a także w budowaniu psychologicznych portretów bohaterów. Emocjonalne konotacje związane z obrazem ojca są niezwykle silne; mogą one ukazywać miłość, troskę i oddanie, ale także surowość, dystans, a nawet brutalność. Literatura oferuje szeroką gamę wizerunków ojców – od tych idealnych, wyznaczających wzorce cnoty, do tych absolutnie negatywnych, będących synonimem egoizmu i okrucieństwa.
Ojciec jako wzorzec miłości i miłosierdzia
Biblia jest jednym z najważniejszych źródeł motywu ojca w literaturze. Jednym z najbardziej ikonicznych przykładów jest "Przypowieść o synu marnotrawnym" z Ewangelii, gdzie ojciec ukazany jest jako miłosierny, sprawiedliwy i kochający rodzic. Gdy syn, który marnotrawił majątek i wracał splamionym do domu, ojciec, zamiast go ukarać, reaguje w sposób niesłychanie humanitarny: "gdy […] zobaczył go [ojciec], ulitował się nad nim, przybiegł do niego, wziął go w swe objęcia i ucałował go" (Łk 15,20). Ten obraz ojca jest symbolem bezwarunkowej miłości i przebaczenia, która miała ogromny wpływ na późniejszą literaturę i sztukę, jak na przykład w obrazie Rembrandta "Powrót syna marnotrawnego".Ojciec w literaturze antycznej
W literaturze antycznej jednym z najbardziej złożonych portretów ojca jest Priam z „Iliady” Homera. Priam, król Troi, ukazany jest jako ojciec, który mimo swej królewskiej godności, jest gotów poniżyć się przed Achillesem, aby odzyskać ciało swojego poległego syna Hektora. Scena, w której Priam błaga Achillesa o zwłoki syna, jest jedną z najbardziej emocjonalnie poruszających w całej literaturze starożytnej. Przywołując sentyment ojca oprocz obowiązku monarchy, Homer ukazuje dualizm jego postaci: miłość ojcowska kontra obowiązki królewskie. Priam jest symbolem ekstremalnych poświęceń ojcowskich, co wywiera silne wrażenie na czytelniku i ukazuje potęgę ojcowskiej miłości.Ból ojca po stracie dziecka
Literatura polska dostarcza także przykładów ojców, którzy muszą zmierzyć się z ciężarem straty dziecka. Taką postacią jest Jan Kochanowski w swoich "Trenach". Po tragicznej śmierci córki Urszulki, poeta przekształca swoje cierpienie w szereg wierszy, które są jednymi z najbardziej przejmujących wyrazów ludzkiej żałoby w literaturze. "Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim, Moja droga Orszulo, tym zniknieniem swoim" – te wersy ukazują ogromny ból i pustkę, jaką odczuwa Kochanowski. Proces dochodzenia do akceptacji i ukojenia po stracie to tematy, które poeta analizuje w "Trenach", co czyni go jednym z najsilniejszych literackich obrazów ojca cierpiącego po stracie dziecka.Ojciec jako postać negatywna
Nie zawsze jednak literackie portrety ojców są pełne miłości i poświęcenia. W dramatach Moliera, takich jak "Skąpiec" i "Mieszczanin szlachcicem", spotykamy ojców, którzy są bardziej antywzorcami. Harpagon ze "Skąpca" to postać owładnięta obsesją na punkcie pieniędzy. Jego skąpstwo przeszkadza mu w prawdziwym kontakcie z dziećmi, a jego brutalność i egocentryzm sprawiają, że jest postrzegany jako negatywna postać. Podobnie, Jourdain z "Mieszczanina szlachcicem", jest człowiekiem, dla którego pozycja społeczna i ambicje są ważniejsze od miłości do rodziny. Obaj bohaterowie ilustrują dwoistość ludzkiej natury – dostatek materialny kontra bieda emocjonalna.Również w polskiej literaturze znajdujemy przykłady ojców negatywnych, takim jest Rejent Milczek z "Zemsty" Aleksandra Fredry. Jego intrygi i zimne kalkulacje stają się odniesieniem do despotycznej władzy ojcowskiej.
Ojcowie ulegli lub zaniedbujący
Literatura również prezentuje wizerunki ojców, którzy są ulegli lub zaniedbujący. Felicjan Dulski z "Moralności pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej jest tu doskonałym przykładem. Jego postać jest niemalże niewidzialna, przysłonięta dominującą postacią jego żony. Felicjan nie pełni aktywnej roli w życiu swoich dzieci, przez co brakuje im wsparcia emocjonalnego i moralnego. Jest to kolejny portret ojcostwa, który ukazuje jak brak zaangażowania ojca może wpływać na rodzinę.Ojcostwo pełne poświęceń, ale i błędów
Inny wymiar ojcostwa pokazuje Honoriusz Balzak w powieści „Ojciec Goriot". Główny bohater, Ojciec Goriot, poświęca wszystko dla swoich córek – swoje zdrowie, pieniądze i pozycję społeczną. Jednak jego nadmiar miłości i tolerancji wobec ich błędów prowadzi do tragicznych skutków. Z czasem okazuje się, że jego poświęcenia nie są doceniane przez córki, które traktują go instrumentalnie. Refleksja Goriota: „Najpiękniejsza natura, najszlachetniejsza dusza skaziłaby się od takiej pobłażliwości...” ukazuje, jak trudne może być znalezienie równowagi między miłością a odpowiedzialnością.Konflikt pokoleń i ojcowie próbujący sterować życiem dzieci
W literaturze polskiej nie brakuje również przykładów ojców, którzy wpadają w konflikt pokoleniowy, próbując narzucić swoje decyzje dzieciom. Benedykt Korczyński z powieści „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej stanowi przykład takiego konfliktu. Jego surowość i autorytaryzm powodują napięcia z synem Witoldem, który pragnie innego życia niż to, które wybrał dla niego ojciec.Podobnie w "Chłopach" Władysława Reymonta konflikt między Maciejem Boryną a jego synem Antkiem jest jednym z głównych wątków powieści. Maciej jest postrzegany jako twardy i nieugięty, co prowadzi do podobieństwa z mitycznym konfliktem Kronosa z Zeusem, gdzie stary bóg stara się zatrzymać młodego i ambitnego pretendenta.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.06.2024 o 8:17
O nauczycielu: Nauczyciel - Ewa B.
Od 7 lat pracuję w liceum i pomagam uczniom odkrywać satysfakcję z pisania. Pomagam w przygotowaniu do matury oraz w pracy nad czytaniem ze zrozumieniem przed egzaminem ósmoklasisty. Tworzę atmosferę, w której łatwo zadać pytanie i otrzymać jasną odpowiedź. Uczniowie podkreślają, że proste strategie i checklisty pozwalają im szybciej robić postępy.
Wypracowanie prezentuje kompleksowy i dogłębny analizę motywu ojca w literaturze, uwzględniając różnorodne wizerunki ojców, zarówno pozytywne, jak i negatywne.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się