O prawie i zasadności optymizmu w życiu człowieka XXI wieku.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.06.2024 o 14:52

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 22.06.2024 o 14:10

O prawie i zasadności optymizmu w życiu człowieka XXI wieku

1. Wstęp

Współczesność, czyli XXI wiek, jest okresem pełnym kontrastów i dynamicznych zmian, które determinują naszą codzienną egzystencję. Żyjemy w erze, której cechy charakterystyczne to m.in. przemoc, terroryzm, brutalizacja i znieczulica społeczna. Media nieustannie donoszą o morderstwach, zamachach i wojnach, co wzbudza wszechobecny strach i niepokój wśród ludzi. Codzienne relacje medialne z różnych zakątków świata utwierdzają nas w przekonaniu, że żyjemy w dobie nieprzerwanej walki o przetrwanie. W takim kontekście łatwo jest zrozumieć, dlaczego tak wielu ludzi poddaje się pesymistycznym nastrojom i wątpi w sens istnienia optymizmu.

Czy w obliczu tak nieprzyjaznej rzeczywistości istnieje miejsce na optymizm? Czy pozytywne nastawienie do życia jest w dzisiejszych czasach uzasadnione i rzeczywiście ma sens? Niniejsze wypracowanie podejmie próbę odpowiedzi na te pytania, analizując rolę i wartość optymizmu przez pryzmat literackich i filozoficznych interpretacji, m.in. dzieła Woltera oraz różnych postaw życiowych.

2. Czym jest optymizm?

Pojęcie optymizmu wywodzi się z łacińskiego słowa „optimus”, które oznacza „najlepszy”. W powszechnym rozumieniu optymizm jest to radosne, pozytywne nastawienie do życia i ludzi. Optymista to osoba, która dostrzega jasne strony nawet w najtrudniejszych sytuacjach i wierzy, że na końcu tunelu zawsze jest światło.

Optymizm można scharakteryzować jako tendencję do zauważania rzeczy dobrych i pięknych w rzeczywistości. Typowym wyrazem optymizmu jest przekonanie, że istnieją pozytywne rozwiązania nawet w obliczu trudności. Wizja „każdej ciemnej doliny mającej swoje wyjście, tęczowy szlak” oddaje istotę optymistycznego podejścia.

Optymizm nie jest jedynie naiwną wiarą w lepszą przyszłość, ale także przekonaniem, że pozytywne nastawienie można wypracować i utrzymać. Przykładem tego jest klasyczna metafora szklanki w połowie pełnej vs. w połowie pustej, która ilustruje, jak istotne jest nasze podejście do życia. Optymistyczne postrzeganie rzeczywistości opiera się na umiejętności znalezienia pozytywów w codziennych sytuacjach i nadawania im większego znaczenia.

3. Optymizm w literaturze: analiza „Kandyda” Woltera

Powieść filozoficzna „Kandyd” autorstwa Woltera jest znakomitym przykładem literackiego zderzenia się z ideą optymizmu. „Kandyd” jest krytyczną odpowiedzią Woltera na skrajny optymizm zaprezentowany przez Gottfrieda Wilhelma Leibniza w „Teodycei”. Leibniz uważał, że żyjemy w najlepszym z możliwych światów, co Wolter poddał ostrej krytyce, ukazując brutalność i absurdalność takiego myślenia.

Głównymi bohaterami „Kandyda” są młody, pełen naiwnych przekonań Kandyd oraz jego nauczyciel Pangloss, skrajny i absurdalny optymista. Kandyd, który wierzy w optymistyczne dogmaty swojego mentora, musi zmierzyć się z brutalną rzeczywistością, pełną nieszczęść, przemocy i prześladowań.

Wolter poprzez swoją powieść parodiuje skrajny optymizm, ukazując jego nieprzystosowanie do realnego życia. Przez ironię i humor, jakim przesiąknięte jest dzieło, Wolter obnaża naiwność i nielogiczność patrzenia na świat wyłącznie przez różowe okulary. Przykładowo, Pangloss, nawet po trzęsieniu ziemi w Lizbonie, które zniszczyło całe miasto i zabiło tysiące ludzi, z uporem twierdzi, że żyjemy w najlepszym z możliwych światów.

Kandyd, pod wpływem swoich doświadczeń, ostatecznie dochodzi do wniosku, że jedynym sensownym rozwiązaniem jest życie zgodnie z maksymą „uprawiajmy nasz ogródek”. To metaforyczne zakończenie powieści sugeruje, że rezygnacja z globalnych ambicji i skupienie się na małym, prywatnym świecie może być odpowiedzią na znieczulicę i brutalność otaczającej nas rzeczywistości.

4. Optymizm a współczesność

Czy bycie optymistą w obliczu dzisiejszych problemów – takich jak gwałty, zamachy czy bezrobocie – to przejaw naiwności, czy wręcz odwagi? W analizie użyteczności i racji bytu optymizmu w obliczu dominacji pesymizmu musimy uwzględnić także rolę rozumu i miłości.

W poemacie „Zaklęcie” Czesław Miłosz podkreśla, że rozum jest kluczem do zdrowego optymizmu. Zdrowy optymizm nie polega na przymykanie oczu na realne problemy, ale na świadomym wyborze, który pozwala dostrzegać brzemię piękna i dobra w otaczającym nas świecie. Rozum pozwala nam realistycznie ocenić sytuację, a jednocześnie nie popadać w nihilizm czy depresję.

Optymizm ma także związek z miłością, która jest siłą napędową pozytywnego nastawienia. Miłość do drugiego człowieka, do życia czy do otaczającej nas przyrody może być fundamentem, na którym budujemy nasz optymizm. Nawet w obliczu wszechobecnego zła miłość daje nam siłę, by wierzyć w sens i cel naszego istnienia.

W codziennym życiu optymizm odgrywa także kluczową rolę. Dzięki optymistycznemu podejściu dostrzegamy małe, codzienne radości, które umykają pesymistom. Docenianie chwil szczęścia, cieszenie się dniem codziennym i zauważanie piękna wokół nas to fundamenty, które pozwalają nam przetrwać trudne czasy. Zmiana perspektywy – widzenie świata jako pełnego możliwości, a nie zagrożeń – otwiera nas na nowe doświadczenia i pozwala żyć pełniej.

5. Zakończenie

Podsumowując, optymizm w życiu człowieka XXI wieku pomimo jego przeciwności jest możliwy i potrzebny. Przykłady literackie, takie jak „Kandyd” Woltera, pokazują, że skrajny optymizm może być niewłaściwy, ale zdrowy, racjonalny optymizm jest niezbędny dla naszego dobrostanu psychicznego i emocjonalnego. Współczesne wyzwania, jakie niesie ze sobą życie, nie powinny nas zniechęcać do pozytywnego nastawienia.

Optymizm to świadomy wybór, który pozwala dostrzegać piękno i dobro w otaczającym nas świecie. Ma on swoje uzasadnienie nie tylko jako sposób na przetrwanie trudnych chwil, ale także jako droga do pełniejszego, bardziej świadomego życia. Zachęcam, abyśmy otwarli się na optymizm, dbając o nasze „własne ogródki” i uprawiając je z miłością i troską. W ten sposób możemy zrobić krok ku lepszemu światu, niezależnie od okoliczności, które nas otaczają.

---

Przypisy

- Wolter, „Kandyd”, Warszawa, Wydawnictwo Twój Styl, 1995. - Roman Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena Standtmuller, „Słownik Encyklopedyczny Edukacji Obywatelskiej”, Warszawa, Wydawnictwo Europa, 1999. - Czesław Miłosz, „Zaklęcie. Starożytność-oświecenie”, Warszawa, Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, 1998.