"Dobro i zło muszą istnieć obok siebie, a człowiek musi dokonywać wyboru"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.06.2024 o 19:45

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.06.2024 o 18:49

---

Mahatma Gandhi powiedział kiedyś, że "dobro i zło muszą istnieć obok siebie, a człowiek musi dokonywać wyboru". Ten cytat trafnie oddaje dualizm ludzkiej egzystencji, w której dobro i zło są nieodłącznie związane. Nie istnieje świat bez jednego z tych elementów, a człowiek, obdarzony wolną wolą, jest zmuszony do dokonywania wyborów, które nieustannie kształtują jego życie oraz relacje z innymi. Gandhi podkreśla, że dobro i zło istnieją niezależnie od ludzkiej woli, ale to wybory, których dokonujemy, nadają im realny sens i kształt.

Temat dualizmu dobra i zła oraz ich konieczności współistnienia był eksplorowany przez licznych pisarzy i filozofów na przestrzeni wieków. W tym wypracowaniu skupię się na analizie literackich przykładów z "Makbeta" Williama Szekspira, "Balladyny" Juliusza Słowackiego oraz "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego, aby prześledzić, jak różni bohaterowie mierzą się z wyborami moralnymi i jakie są skutki ich decyzji.

Część I: Istnienie dobra i zła

Człowiek, jako istota obdarzona suwerennością wyboru, posiada wolną wolę, która pozwala mu na decydowanie o tym, jak chce postępować. Wolna wola jest zarówno darem, jak i odpowiedzialnością, ponieważ każde nasze działanie niesie ze sobą konsekwencje, zarówno dla nas samych, jak i dla otaczającego nas świata. Filozofia i psychologia od lat zajmują się analizą ludzkich decyzji moralnych, pokazując, jak trudne i złożone bywa wybieranie między dobrem a złem.

Część II: Ludzkie wybory i ich konsekwencje

Namowy żony, Lady Makbet oraz jego własna rosnąca żądza władzy prowadzą go do morderstwa króla. Ten przełomowy moment staje się początkiem jego moralnej degeneracji. Makbet, marnie próbując ukryć swoje zbrodnie, pogrąża się w coraz większym obłędzie, odczuwając nieustanne wyrzuty sumienia i strach przed odkryciem. Jego decyzje prowadzą do utraty zdrowia psychicznego, a ostatecznie do jego śmierci, co podkreśla tragiczną cenę, jaką płaci za dokonanie złych wyborów.

Podobnie dramatyczny jest los Balladyny, bohaterki dramatu Juliusza Słowackiego. Historia zaczyna się niewinnie, lecz z czasem ujawnia stopniowe narastanie zła w postępowaniu Balladyny. Jej chęć zdobycia władzy i luksusu prowadzi do mordu na własnej siostrze, Alinie, co staje się pierwszym krokiem na zbrodniczej ścieżce. Odtąd, aby ukryć swoje złe czyny, Balladyna popełnia kolejne morderstwa, coraz bardziej zatracając się w wirze zbrodni. W końcu ponosi klęskę - zło, które ją opanowało, prowadzi do jej śmierci jako ostatecznego odkupienia win.

Kolejnym przykładem postaci dokonującej moralnie trudnych wyborów jest Rodion Raskolnikow, bohater "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego. Raskolnikow zabija lichwiarkę, motywując swoje działania racjonalizacją, iż usuwa w ten sposób jednostkę szkodliwą społecznie, jednocześnie zyskując środki na ratowanie siostry przed niechcianym małżeństwem.

Ale jego próba usprawiedliwienia morderstwa odkrywa głębokie wyrzuty sumienia i świadomość niemoralności czynu. Raskolnikow zmaga się wewnętrznie, nie mogąc odnaleźć spokoju ducha. Ostateczne przyznanie się do winy i szukanie odkupienia podkreślają, jak skomplikowane mogą być konsekwencje wyborów moralnych i jak trudno jest uciec przed własnym sumieniem.

Chociaż każda z postaci różni się w swoich motywacjach i konsekwencjach swoich czynów, wszystkie łączy wspólny temat: dylemat wyboru między dobrem a złem oraz nieuchronność konsekwencji tych wyborów.

Część III: Filozoficzne rozważania nad dualizmem dobra i zła

Twórcy literatury i sztuki często wykorzystują symbolikę dobra i zła, aby podkreślić ich wagę. W "Makbecie" przykładem może być symbolika ciemności i światła – ciemność jako symbol zbrodni i korupcji, światło jako uosobienie prawdy i sprawiedliwości. W "Balladynie" jabłko, które Alina zbiera i które staje się przyczyną zbrodni, jest silnym symbolem kuszenia i grzechu, nawiązując do biblijnej opowieści o rajskim jabłku.

Człowieka często postrzega się jako pole bitwy między dobrem a złem, gdzie sumienie jest owym miejscem walki. Każdy bohater omawianych dzieł literackich przeżywa wewnętrzne zmagania, które są odzwierciedleniem uniwersalnych ludzkich doświadczeń. Wyrzuty sumienia, poczucie winy, a także wewnętrzne racjonalizacje i zmagania z konsekwencjami swoich czynów stanowią zarówno psychologiczny, jak i moralny aspekt każdego działań.

Zakończenie

Człowiek kształtuje nie tylko swoje losy, ale i otaczający go świat poprzez swoje moralne decyzje. To, jakie wybory podejmujemy na co dzień, determinuje nie tylko nasze życie, ale także wpływa na innych. Edukacja etyczna i moralna jest kluczowa w kształtowaniu odpowiedzialnych jednostek, które będą w stanie podejmować świadome i przemyślane decyzje.

Zastanówmy się teraz, jakie wybory sami dokonujemy i jak możemy wspierać dobro w naszym życiu. Czy kierujemy się moralnymi wartościami, czy pozwalamy, by nasze wybory były zdominowane przez egoistyczne pragnienia i krótkoterminowe korzyści? Refleksja nad naszymi codziennymi decyzjami może nie tylko pomóc nam stać się lepszymi ludźmi, ale także przyczynić się do stworzenia bardziej sprawiedliwego i harmonijnego świata.