W jaki sposÓb przeszŁoŚĆ wpŁywa na relacje miĘdzy inteligencjĄ i chŁopami w „weselu”?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.06.2024 o 14:07

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 27.06.2024 o 13:20

Stanisław Wyspiański, jeden z czołowych polskich dramaturgów przełomu XIX i XX wieku, jest autorem „Wesela”, dramatu będącego studium polskiego społeczeństwa. "Wesele" należy do kanonu polskiej literatury i cieszy się niesłabnącą popularnością na scenach teatralnych. Dzieło to, powstałe w 1901 roku, powstało na kanwie rzeczywistego wydarzenia – wesela poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną. Stanisław Wyspiański, będąc bezpośrednim obserwatorem tych wydarzeń, uwiecznił w swym dramacie zderzenie dwóch światów: inteligencji i chłopstwa.

Dramat rozgrywa się w chacie wiejskiej w Bronowicach, gdzie spotykają się przedstawiciele dwóch kluczowych warstw społeczeństwa polskiego. Wyspiański wykorzystuje ten kontekst, aby zadać fundamentalne pytania dotyczące polskości, patriotyzmu i jedności narodowej. Inspirując się obrazem Wernyhory, proroka narodowego, zastanawia się nad możliwością zjednoczenia narodu w obliczu wspólnych celów.

Pomimo zgromadzenia się w jednym miejscu, inteligencja i chłopi nie potrafią się porozumieć. Dramat ukazuje, że spotkanie jest nieudaną próbą pojednania tych dwu warstw społecznych. Inteligencja, oderwana od rzeczywistości chłopskiej, nie jest w stanie zrozumieć chłopów ani odczuć ich problemów. Przykładem tego jest Radczyni, która rozmawia z Kliminą, nie rozumiejąc jej prostego, pełnego trosk życia. Postać Radczyni symbolizuje inteligencję, która na wieś patrzy z góry, traktując chłopów jako egzotycznych i nieco prymitywnych.

Krytyka Wyspiańskiego wobec inteligencji nie ogranicza się jedynie do owego 'z góry' patrzenia. Wyspiański piętnuje również ludomanię, czyli idealizowane spojrzenie na wieś jako miejsce idylliczne. Dziennikarz, postać symbolizująca inteligencję, przedstawia wieś jako nieskażoną cywilizacją, pełną harmonii i naturalnego piękna. Wyspiański demaskuje tę postawę jako fałszywą i nieautentyczną, co prowadzi do dalszego konfliktu między tymi dwoma grupami.

Jednym z najważniejszych aspektów, który wpływa na relacje między inteligencją a chłopami, jest rabacja galicyjska z 1846 roku. To brutalne powstanie chłopskie wywołało głębokie rany po obu stronach. Pan Młody, reprezentujący młodą inteligencję, oraz Gospodarz, gospodarz wesela, odczuwają strach i niechęć z powodu niezaleczonych ran tego tragicznego wydarzenia. W ich rozmowach można wyczuć głęboko zakorzeniony lęk przed powtórzeniem się tragedii. Chociaż minęły lata, traumy związane z rabacją galicyjską nadal kształtują wzajemne postawy i zachowania.

Pomimo tych przeszłościowych urazów, chłopi w dramacie nie są przedstawiani jako bierni i naiwni. Przeciwnie, są świadomi swojej roli w społeczeństwie i są gotowi do działania. Czepiec, symbolizujący chłopów, otwarcie mówi o potrzebie politycznego zaangażowania i dumie z pochodzenia. Jego wypowiedzi ukazują chłopów jako aktywnych uczestników życia narodowego, gotowych do walki o swoje prawa i miejsce w społeczeństwie.

Równocześnie inteligencja wydaje się być pogrążona w apatii i marazmie, co symbolizuje chocholi taniec kończący dramat. Ten taniec, pełen niemocy i bezsilności, jest ostrzegawczym obrazem tego, co się stanie, jeśli społeczeństwo nie przezwycięży swoich wewnętrznych konfliktów. Chłopi oczekują od inteligencji liderów, którzy wskażą im drogę, jednak zamiast tego spotykają się z rozczarowaniem i obojętnością.

Przeszłość i stereotypy również odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu relacji między chłopami a inteligencją. Inteligenci widzą wieś przez pryzmat mitów i stereotypów, często idealizując lub demonizując wiejskie życie. Z kolei chłopi postrzegają inteligencję jako oderwaną od rzeczywistości, częstokroć arogancką elitę. Wzajemne urazy i nieufność, potęgowana przez historyczne wydarzenia, dodatkowo komplikują możliwość porozumienia.

Podsumowując, „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego jest dramatem, który głęboko analizuje i przedstawia złożone relacje między inteligencją a chłopami w kontekście historycznym i społecznym. Przepaść między tymi grupami, wynikająca z przeszłych wydarzeń takich jak rabacja galicyjska, jest jedną z głównych przeszkód na drodze do zjednoczenia społeczeństwa. Nieporozumienia, wzajemne urazy i stereotypy sprawiają, że spotkanie w Bronowicach nie owocuje pojednaniem, lecz ukazuje głębokie podziały.

Wyspiański pokazuje, że niemożność zjednoczenia wynika z braku realnego kontaktu i zrozumienia między obiema grupami, a także z historycznych urazów. Przeszłość nadal oddziałuje na teraźniejszość, hamując wspólne działania w imię odzyskania wolności ojczyzny.

Na zakończenie warto zwrócić uwagę na refleksję nad odpowiedzialnością obu grup za brak jedności. Zarówno inteligencja, jak i chłopi, muszą przezwyciężyć swoje obawy, stereotypy i uprzedzenia, aby tworzyć społeczeństwo zdolne do działania na rzecz wspólnego dobra. Mimo tragizmu sytuacji przedstawionej w "Weselu", pozostaje nadzieja, że w przyszłości uda się zapomnieć o przeszłości i zjednoczyć w imię wspólnych celów.