Recenzja filmu Andrzeja Wajdy pod tytułem: „Wesele”.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 4.07.2024 o 10:52

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.06.2024 o 18:07

2 października 2002 roku, na jednej z lekcji języka polskiego, mieliśmy okazję obejrzeć filmową adaptację „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego, wyreżyserowaną przez Andrzeja Wajdę. To wyjątkowe dzieło wywiera ogromne wrażenie na widzach, ukazując w mistrzowski sposób zarówno realistyczną, jak i symboliczną wymowę dramatu. Film, wyprodukowany w 1972 roku, oparty na scenariuszu Andrzeja Kijowskiego, został uznany za jedną z najwierniejszych adaptacji literackich.

Wajda, poprzez swoją reżyserską wizję, doskonale przenosi na ekran ducha oryginału, zachowując jego kluczowe przesłanie. Film jest wiernym przełożeniem sztuki Wyspiańskiego, nie tylko pod względem treści, ale także w sposobie budowania napięcia i atmosfery.

Kontekst historyczny i literacki

Dramat „Wesele” powstał około 1900 roku, a jego premiera odbyła się 16 marca 1901 roku w Krakowie. Inspiracją dla Wyspiańskiego było prawdziwe wesele Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną, które miało miejsce 20 listopada 1900 roku w Bronowicach, w posiadłości Włodzimierza Tetmajera. Wyspiański, nie traktując swojego utworu jako reportażu, użył tego wydarzenia do głębokiej analizy kondycji polskiego społeczeństwa. Dramat podzielony jest na dwie płaszczyzny: realistyczną, obrazującą rzeczywiste postaci i ich problemy, oraz symboliczną, ukazującą głębsze, ukryte znaczenia.

Płaszczyzna realistyczna

Wajda, dbając o realizm, dokonał starannego doboru aktorów, którzy swoimi rolami wiernie oddali ducha postaci Wyspiańskiego. Film znakomicie pokazuje społeczne podziały obecne na weselu: zderzenie inteligencji i chłopstwa. Daniel Olbrychski, wcielający się w postać Pana Młodego, oddaje jego naiwność i fascynację chłopskim stylem życia. Z kolei Ewa Ziętek jako Panna Młoda doskonale wczuwa się w swoją rolę i jest prawdziwą gospodynią uroczystości.

Warto również zwrócić uwagę na postać Dziennikarza, którego pierwowzorem był Rudolf Starzewski, obrońca bezwartościowych idei, oraz Poetę, odzwierciedlenie Kazimierza Przerwy Tetmajera, ukazującego bezużyteczność i zagubienie w roli artysty. Filmowy Dziennikarz, podobnie jak w dramacie, zostaje ukazany jako człowiek cyniczny, będący w opozycji do wielkich słów i gestów.

Inne postaci, takie jak Radczyni (Anna Romańska) czy siostry Pareńskie, czyli Zosia i Marysia, również są wiernie oddane, co wzbogaca realizm filmu i pozwala widzowi lepiej zrozumieć ukazane w nim konflikty i relacje społeczne.

Płaszczyzna symboliczna

Symbole odgrywają w filmie Wajdy ogromną rolę. Postacie takie jak Rycerz, symbolizujący Zawiszę Czarnego, Stańczyk, Hetman czy Wernyhora, są kluczowe dla zrozumienia głębszej wymowy dzieła. Symboliczne postacie przybierają postacie z polskiej historii i literatury, pełniąc rolę przewodników i komentatorów, które pomagają bohaterom (oraz widzom) zrozumieć ich miejsce i misję.

Kostiumy i charakteryzacja mają tutaj zasadnicze znaczenie. Wajda zadbał o to, by każda postać symboliczna była nie tylko wyrazista, ale także zgodna z duchem epoki. Symbolizm postaci potęguje ich wpływ na wyobraźnię widza, zwłaszcza w momentach kulminacyjnych, kiedy spotykają się z głównymi bohaterami dramatu.

Scenografia i wizualizacje

Scenografia w filmie Wajdy odzwierciedla wizję Wyspiańskiego. Szczegółowe opisy w didaskaliach dramatu zostały wiernie przełożone na ekran, co sprawia, że widz ma wrażenie uczestnictwa w rzeczywistości tamtego czasu. Bronowice, ich wnętrza i atmosfera, zostały odtworzone z pietyzmem.

Różnice społeczne są ukazane nie tylko poprzez dialogi, ale przede wszystkim dzięki wizualnemu odwzorowaniu: stroje, sposób zachowania, styl rozmów, a nawet gesty postaci z różnych grup społecznych. Każdy detal scenografii został starannie przemyślany, co potęguje autentyczność i głębię przekazu.

Wrażenia i ocena

Praca Andrzeja Wajdy jako reżysera zasługuje na najwyższe uznanie. Jego adaptacja „Wesela” jest nie tylko wiernym przełożeniem dramatu teatralnego na film, ale także głębokim studium psychologicznym postaci. Wajda zdołał oddać napięcie, dynamikę i wielowarstwowość oryginału, co jest niewątpliwie dużym osiągnięciem.

Film jest również ważnym dziełem kulturowym i edukacyjnym. Każdy Polak powinien go obejrzeć, aby lepiej zrozumieć własne dziedzictwo kulturowe, konflikty społeczne i duchowe zmagania, które dotyczą nie tylko przeszłości, ale i teraźniejszości. Praca Wajdy i całej ekipy filmowej jest godna najwyższej pochwały i uznania.

Podsumowanie

Andrzej Wajda swoją adaptacją „Wesela” osiągnął znakomity sukces. Udało mu się zachować istotę oryginalnego dramatu, jego sens i atmosferę. Film pozwala widzom głęboko wniknąć w skomplikowaną tkankę polskiego społeczeństwa początku XX wieku, jednocześnie pochylając się nad uniwersalnymi problemami, które są aktualne również dzisiaj.

Adaptacja ta ma ogromne znaczenie dla polskiej kultury, będąc nie tylko wartościowym dziełem filmowym, ale także ważnym elementem edukacyjnym, który pomaga zrozumieć i docenić bogactwo polskiego dziedzictwa kulturowego. Praca reżysera i całej ekipy filmowej jest przykładem doskonałej współpracy artystycznej i technicznej, która przyniosła znakomite rezultaty.