Organizacyjne zachowania obywatelskie: system motywacyjny, społeczna odpowiedzialność biznesu i normy w organizacji

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: dzisiaj o 12:13

Organizacyjne zachowania obywatelskie są zjawiskiem, które występuje w kontekście funkcjonowania organizacji zarówno w literaturze, jak i w rzeczywistości. Pojęcie to odnosi się do dobrowolnych działań pracowników, które wykraczają poza ich formalne obowiązki, ale przyczyniają się do efektywności i harmonii w miejscu pracy. Główne pytanie, które pojawia się w kontekście tego tematu, brzmi: skąd właściwie biorą się takie zachowania? Czy są one wynikiem dobrze przemyślanych systemów motywacyjnych, społecznej odpowiedzialności biznesu, norm organizacyjnych, czy może czegoś zupełnie innego?

Pierwsza możliwość zakłada, że organizacyjne zachowania obywatelskie wpisane są w system motywacyjny organizacji. Przykładem literackim, który może ilustrować tę tezę, jest "Folwark zwierzęcy" George'a Orwella. W utworze tym zwierzęta, inspirowane idealistycznymi ideami, szczególnie na początku, zachowują się w sposób nadobowiązkowy i pracują na rzecz wspólnoty. Jednym z przykładów jest koń Boxer, który zawsze powtarzał swoje motto: „Będę pracować ciężej”. Jego postawa nie była bezpośrednio wynagradzana przez system, ale była motywowana wspólnym celem, który miał przynieść korzyść wszystkim mieszkańcom folwarku. Niemniej jednak, w dłuższej perspektywie, system ten okazał się skonstruowany tak, by wyzyskiwać takich pracowników jak Boxer.

Kolejna możliwość analizuje, że takie zachowania wynikają ze społecznej odpowiedzialności biznesu, która jest deklarowana w organizacji, przez co pracownicy dostosowują do tego swoje postępowanie. W literaturze odniesienie do tej tezy można znaleźć w powieści Charlesa Dickensa "Opowieść wigilijna". Bohaterem tej historii jest Ebenezer Scrooge, skąpy i zgorzkniały właściciel firmy, który nie troszczy się o dobro swoich pracowników. Jednakże, po przemianie duchowej, Scrooge zaczyna wykazywać troskę i wsparcie wobec swojego pracownika Boba Cratchita, manifestując w ten sposób nowo odkrytą społecznie odpowiedzialność. Bob, w odpowiedzi na przemianę swojego pracodawcy, zaczyna pracować z większym zaangażowaniem i lojalnością, co jest ilustracją zmiany organizacyjnych zachowań obywatelskich wynikających z zauważalnej zmiany w wartościach i praktykach niewypowiedzianych przez firmę.

Trzecia możliwość sugeruje, że organizacyjne zachowania obywatelskie są normą zachowania w danej organizacji, wynikającą z wymagań stawianych pracownikom. Na myśl przychodzi tutaj „Piekarnia Novaków” z powieści „Lalka” Bolesława Prusa. Firma Wokulskiego działała w sposób, który wymagał od pracowników pewnej etyki pracy i zaangażowania. Mimo że nie wszyscy pracownicy Wokulskiego byli idealni, dominującą normą była rzetelność i wysoka jakość pracy, której przykład dawał sam właściciel. Taki standard był nie tylko oczekiwany, ale i naśladowany przez pracowników, którzy w ten sposób przyczyniali się do sukcesu i reputacji firmy.

Ostatnia możliwość, czyli to, że organizacyjne zachowania obywatelskie nie wynikają z żadnej z powyższych odpowiedzi, można rozpatrzyć poprzez przyjrzenie się utworowi „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego. W kontekście tej powieści, postać Rodiona Raskolnikowa nie funkcjonuje w organizacji, ale jego działania mogą być interpretowane jako skutek złożonych motywacji osobistych i moralnych. Jego zachowania, choć nie można ich nazwać obywatelskimi w tradycyjnym znaczeniu, wynikają z wewnętrznego konfliktu moralnego i filozoficznych przemyśleń, które nie są związane ani z efektywnym systemem motywacyjnym, ani normami organizacyjnymi, ani deklarowaną odpowiedzialnością społeczną.

W świetle powyższego przeglądu, wydaje się, że prawdziwa istota organizacyjnych zachowań obywatelskich jest raczej złożona i wielowymiarowa. Nie można jednoznacznie przypisać tych zachowań do jednego konkretnego czynnika, ponieważ w rzeczywistości mogą one wynikać z kombinacji kilku różnych aspektów. W każdym konkretnym przypadku warto analizować kontekst i specyfikę danej organizacji oraz indywidualne motywacje pracowników, aby lepiej zrozumieć źródła i mechanizmy tych wartościowych zachowań.