W oparciu o wybrane teksty kultury, zaprezentuj swoje stanowisko na podstawie stwierdzenia Andre Malraux – francuskiego pisarza oraz polityka XX stulecia: „Kultura jest tym ,co sprawiło, że człowiek jest czymś innym niż tylko przypadkowym wydarzeniem w pr
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.07.2024 o 17:27
Kultura kształtuje ludzką tożsamość i pozwala przekroczyć granice natury. Od podróżników po eruditów i twórców, kultura jest fundamentem człowieczeństwa, umożliwiając rozwój i doskonałość. Refleksja nad postawami wobec kultury inspiruje do aktywnego uczestnictwa w jej tworzeniu i zachowaniu. ???
I. Wprowadzenie
Stwierdzenie Andre Malraux, że „Kultura jest tym, co sprawiło, że człowiek jest czymś innym niż tylko przypadkowym wydarzeniem w przyrodzie”, jest głęboką refleksją nad wyjątkowością ludzkiej egzystencji. Kultura, obejmująca zarówno materialne osiągnięcia, jak i duchowe uniesienia, jest tym, co odróżnia człowieka od innych bytów na Ziemi. Andre Malraux, francuski pisarz, intelektualista i polityk XX wieku, miał znaczący wkład w literaturę i refleksję nad istotą człowieczeństwa. Według Malraux, kultura pełni kluczową rolę w kształtowaniu tożsamości człowieka, umożliwiając mu rozwinięcie swojego potencjału i przejawienie unikalnych cech gatunku.
Naszą myśl przewodnią zaczerpniemy z twórczości Jana Kochanowskiego, która pięknie ujmuje ideę ludzkiej wyższości nad „bestyjkami” dzięki zdolności do rozumowania i komunikacji: „Nie chciał nas bóg położyć równo z bestyjkami. Dał nam rozum, dał mowę, a nikomu z nami” („Pieśń o dobrej sławie”). Te słowa odzwierciedlają przekonanie, że człowiek nie jest zwykłym stworzeniem, lecz istotą obdarzoną wyjątkowymi zdolnościami, które pozwoliły mu rozwijać kulturę.
W mojej pracy omówię pojęcie człowieczeństwa i kultury w kontekście europejskim, przedstawiając różne typy ludzkich postaw w oparciu o wybrane teksty kultury. Analizując postawy takie jak podróżnik (homo viator), erudyta (homo eruditus), twórca (homo faber), nuworysz (homo novus) i rozumny człowiek (homo sapiens), postaram się udowodnić, że kultura jest fundamentem, na którym opiera się nasza ludzka tożsamość.
II. Analiza pojęć
Definicja człowieczeństwa
Człowieczeństwo, według Jana Kochanowskiego, jest w głównej mierze definiowane przez dary rozumu i mowy, które odróżniają nas od zwierząt. W jego utworach można dostrzec przekonanie, że te cechy pozwalają człowiekowi wyjść poza ograniczenia natury i dążyć do wyższych celów. Czarnoleski poeta podkreśla, że dzięki tym zdolnościom ludzie mogą nie tylko przetrwać, ale i rozwijać wartości duchowe oraz intelektualne. W tym kontekście rozum i mowa stają się nie tylko narzędziami przetrwania, ale i środkami do tworzenia kultury.
Zasięg kultury
Choć kultura jest globalnym fenomenem, dla celów tej analizy skupię się na kulturze europejskiej, która znacząco wpłynęła na współczesne rozumienie człowieczeństwa. Europejska kultura, bogata w historię, filozofię, literaturę oraz sztukę, stanowi doskonały przykład, jak dorobek materialny i duchowy kształtuje ludzką tożsamość. Jednym z podstawowych twierdzeń, które można wysnuć, jest to, że „kultura jest całokształtem duchowych i materialnych osiągnięć ludzkości”. Ta definicja uwypukla dwoistość kultury, która obejmuje zarówno aspekty materialne (np. architektura, technologia), jak i duchowe (np. religie, sztuka).
Leszek Kołakowski, znany polski filozof, wskazuje, że postęp kulturalny jest wynikiem ludzkiej potrzeby przekraczania granic i dążenia do nowości oraz trwałości. W jego opinii, kultura jest nieustannym dążeniem do doskonałości, co czyni człowieka wyjątkowym bytem w przyrodzie.
III. Typologia człowieka
Podział ludzi według ich postaw wobec świata
Człowieka można podzielić na różne typy, w zależności od jego podejścia do życia i kultury. Wyróżnię tutaj pięć kluczowych typów:
- Homo viator - podróżujący, poszukiwacz sensu życia.
- Homo faber - twórca, rzemieślnik, człowiek pracy.
- Homo eruditus - wyedukowany, uczony.
- Homo novus - dorobkiewicz, noworysz.
- Homo sapiens - człowiek rozumny, refleksyjny.
IV. Omówienie typów na podstawie tekstów kultury
Homo viator
Archetypem homo viator jest Odyseusz z „Odysei” Homera. Jego podróż, pełna niebezpieczeństw i odkryć, odzwierciedla ludzkie dążenie do poznania i przekraczania granic. Podobnie, romantyczny wędrowiec z „Ksiąg narodu i pielgrzymstwa polskiego” Adama Mickiewicza symbolizuje człowieka szukającego głębszego sensu i tożsamości. Współczesnym nawiązaniem do tej postawy jest wiersz Leopolda Staffa „Odys”, który ukazuje życie jako nieustanną podróż, pełną wyzwań i refleksji. Fundamenty homo viator są także obecne w „Ocalonym” Tadeusza Różewicza, gdzie trudności życia są odniesieniem do fundamentalnych wartości ludzkich.
Homo eruditus
Jan Kochanowski jest doskonałym przykładem homo eruditus, człowieka uczonego i twórcy, który dzięki swojej wiedzy i mądrości wniósł wiele do kultury polskiej. Jego twórczość odzwierciedla szacunek dla wiedzy i intelektu. Z kolei Zbigniew Herbert, znany ze swoich wierszy i esejów, jest współczesnym erudytą, który poprzez swoje prace promuje wartość wiedzy i refleksji nad ludzką kondycją. Epoka oświecenia jest kolejnym przykładem, kiedy homo eruditus osiągnął swój szczyt, angażując się w poszukiwanie wiedzy i promując racjonalizm oraz naukę. Pozytywizm, jako nurt filozoficzny, koncentrował się na praktycznym wykorzystaniu wiedzy dla dobra społeczności, co jest esencją postawy homo eruditus.
Homo faber
Człowiek jako twórca, homo faber, jest zdefiniowany przez swoją zdolność do pracy i tworzenia wartości materialnych. Dedal z mitów greckich jest klasycznym przykładem homo faber, którego wynalazki i sztuka pozostają trwałym dziedzictwem kultury. Roman Ingarden w swojej refleksji „Człowiek uprawia ziemię…” ukazuje różnice między człowiekiem a zwierzętami, podkreślając, że działalność twórcza i umiejętność przekształcania środowiska są kluczowymi cechami człowieka.
Homo novus
Postawa homo novus, dorobkiewicza i nuworysza, jest często przedstawiana w literaturze jako symbol materializmu i braku głębszych wartości. Harpagon z komedii Moliera „Skąpiec” jest przykładem homo novus, którego jedynym celem jest gromadzenie bogactwa. Kler z „Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem i Plebanem” Mikołaja Reja ukazuje chciwość i korupcję wśród duchowieństwa. Współczesne postaci takie jak Eugeniusz Rastignac z „Ojca Goriot” Balzaka, Paweł Barecki z „Lalki” Prusa oraz pani Dulska z „Moralności pani Dulskiej” Zapolskiej, są również przykładami parweniuszowskich postaw.
Homo sapiens
Człowiek w uprzywilejowanej pozycji, homo sapiens, jest rozumnym bytem, który posiada zdolność refleksji, sumienia, uczucia oraz ofiarności. Homo sapiens docenia wartość zachowania dóbr kultury i wykorzystuje je dla własnego rozwoju i korzyści społecznych. Opinia Malraux, że „kultura jest tym, co sprawiło, że człowiek jest czymś innym niż tylko przypadkowym wydarzeniem w przyrodzie”, wpisuje się w to przekonanie. Leszek Kołakowski dodaje, że „jesteśmy naprawdę sprawcami czynów, które spełniamy, nie zaś tylko narzędziami różnych sił, jakie się w świecie ścierają...”. W opinii Kołakowskiego, dwie energie – potrzeba trwałości i nowości – napędzają rozwój człowieka i kultury.
V. Zakończenie
Podsumowanie stanowiska
Opierając się na różnych typach ludzkich postaw, można stwierdzić, że kultura odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu człowieczeństwa. Od podróżującego Odyseusza, przez erudytów takich jak Jan Kochanowski i Zbigniew Herbert, po twórców reprezentowanych przez Dedala, można zobaczyć, że kultura umożliwia ludziom przekraczanie granic natury.
Wnioski
Kultura jest fundamentem ludzkiej tożsamości, umożliwiając ludziom rozwój i osiągnięcia, które odróżniają nas od innych stworzeń. Człowiek nie jest przypadkowym wydarzeniem w przyrodzie, lecz aktywnym twórcą swojej rzeczywistości, który dzięki kulturze potrafi dążyć do doskonałości.
Końcowe przemyślenia
Zrozumienie różnych postaw wobec kultury może wpływać na nasze współczesne życie, motywując nas do refleksji nad własnym stanowiskiem i rolą w społeczeństwie. Zachęcam do pogłębienia wiedzy o kulturze i zastanowienia się, w jaki sposób możemy przyczyniać się do jej rozwoju i zachowania dla przyszłych pokoleń.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.07.2024 o 17:27
O nauczycielu: Nauczyciel - Krzysztof K.
Od 15 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym — prowadzę przygotowania maturalne i wspieram uczniów młodszych przed egzaminem ósmoklasisty. Uczę logicznego myślenia, klarownego planu i skutecznej argumentacji opartej na lekturach i tekstach nieliterackich. Na zajęciach panuje porządek i spokój, dzięki czemu łatwiej skupić się na meritum. Moi uczniowie cenią konkret, przykłady oraz powtarzalne schematy, które dają wyniki.
Ocena:5/ 514.07.2024 o 12:00
Wypracowanie jest bardzo wnikliwe i kompleksowe.
Oceniający:Nauczyciel - Krzysztof K.
Autor świetnie analizuje pojęcia człowieczeństwa i kultury, sięgając po różnorodne teksty kultury, aby udowodnić swoje stanowisko. W sposób klarowny i przemyślany omawia różne typy postaw ludzkich i ich związek z kulturą. Doskonale rozwinął rozważania na temat roli kultury w kształtowaniu tożsamości człowieka oraz w jego rozwoju. Zakończenie wnioskiem i przemyśleniami jest doskonale spójne z całością wypracowania. Gratuluję autorowi głębokiej analizy i wyraźnego wyrażania własnej refleksji na temat wpływu kultury na człowieka.
Komentarze naszych użytkowników:
Ocena:5/ 517.03.2025 o 3:35
Oceniający:Proeloelo
Dzięki za to streszczenie! W końcu rozumiem, o co chodzi w tym zapisie
Ocena:5/ 519.03.2025 o 17:22
Oceniający:Vaqu V.
Zastanawiam się, jak kultura wpływa na nas dzisiaj. Czy rzeczywiście jesteśmy bardziej "ludzcy" przez sztukę i literaturę? ?
Ocena:5/ 521.03.2025 o 22:17
Oceniający:Bartosz S.
Zgadzam się, kultura to wszystko! Bez niej pewnie byśmy się kłócili o bzdury, a tak możemy rozwijać nasze pasje
Ocena:5/ 523.03.2025 o 3:18
Oceniający:xx
Dzięki, mega pomocne! Byłem bliski załamania, nie miałem pojęcia, jak to ugryźć! ?
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.07.2024 o 17:27
O nauczycielu: Nauczyciel - Krzysztof K.
Od 15 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym — prowadzę przygotowania maturalne i wspieram uczniów młodszych przed egzaminem ósmoklasisty. Uczę logicznego myślenia, klarownego planu i skutecznej argumentacji opartej na lekturach i tekstach nieliterackich. Na zajęciach panuje porządek i spokój, dzięki czemu łatwiej skupić się na meritum. Moi uczniowie cenią konkret, przykłady oraz powtarzalne schematy, które dają wyniki.
Wypracowanie jest bardzo wnikliwe i kompleksowe.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się