Kolejarz Filipek – charakterystyka bohatera „Początku” Andrzeja Szczypiorskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.07.2024 o 21:09

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 7.07.2024 o 20:15

Powieść „Początek” Andrzeja Szczypiorskiego to jedno z najważniejszych dzieł polskiej literatury o tematyce II wojny światowej. Akcja powieści rozgrywa się w Warszawie, a jej fabuła koncentruje się na tragicznym losie Żydów, Niemców i Polaków w czasie niemieckiej okupacji. Szczypiorski ukazuje w niej skomplikowaną mozaikę ludzkich losów i postaw wobec wszechobecnego terroru i śmierci. Na tle tych dramatycznych wydarzeń, autor ukazuje różnorodne postacie, zarówno te uwikłane w okupacyjną codzienność, jak i te aktywnie walczące z okupantem. Jednym z kluczowych bohaterów powieści jest kolejarz Filipek, postać pełna wewnętrznych sprzeczności, która w symboliczny sposób ukazuje moralne i etyczne zagadnienia, z jakimi zmagali się ludzie w tym tragicznym okresie.

Kolejarz Filipek to postać, którą czytelnik poznaje jako jednego z kluczowych bohaterów powieści. Jest człowiekiem prostym, ale nieprzeciętnie mądrym życiowo. Jego rola w powieści, mimo że pozornie skromna, okazuje się niezwykle istotna w kontekście zrozumienia głównych tematów dzieła – moralnych dylematów, wytrwałości w obliczu zła i codziennej walki o przetrwanie. Cel niniejszego wypracowania to szczegółowa charakterystyka Filipka z uwzględnieniem jego działań, cech charakteru i światopoglądu.

Biografia Filipka jest pełna trudności i wyzwań, które uczyniły go człowiekiem twardym i odpornym na przeciwności losu. Pochodzi on z warszawskiej Woli, co wiąże się z jego praca na Pradze, i codziennymi trudnościami, takimi jak długie dojazdy czy niechęć do pracy na drugiej zmianie. Już jako młody człowiek zaangażował się w działalność Frakcji Rewolucyjnej, gdzie nabył umiejętności fałszowania dokumentów. Jest to istotny element jego życia, który wielokrotnie wykorzystuje później, by pomagać osobom potrzebującym – Żydom, partyzantom i innym, którzy starają się przetrwać w tych trudnych czasach. Jego praca w tajnej drukarni i umiejętność adaptacji maszyn drukarskich do celów konspiracyjnych świadczą o jego niezwykłej pomysłowości i zaangażowaniu w walkę z okupantem.

Filipek to postać pełna głębokich i sprzecznych emocji. Jego wytrwałość i twardość wynikają z licznych doświadczeń, w tym częstych aresztowań i odsiadywania kar w różnych więzieniach. Przebywał między innymi na Pawiaku, w Krasnojarsku oraz w cesarskich cyrkułach. Te ciężkie doświadczenia wykształciły w nim silny charakter, ale również wyostrzyły jego poczucie moralności i etykę pracy. Filipek ma ogromny szacunek do pracy i jest niezwykle rzetelny i obowiązkowy. Jego „etyka ręki” – ocena ludzi na podstawie ich praktycznych umiejętności i przyzwoitości w pracy – jest jednym z kluczowych elementów jego światopoglądu. Wyraża on pogardę dla partyjnych agitatorów, którzy nie mają pojęcia o prawdziwym rzemiośle, ale jednocześnie uznaje odwagę niektórych komunistów, mimo że nie zgadza się z ich ideologią.

Relacje międzyludzkie Filipka również odgrywają ważną rolę w jego charakterystyce. Jest człowiekiem, który broni słabszych, niewinnych i wykorzystywanych. Choć dystansuje się wobec komunistów, nigdy nie używa przemocy jako środka walki z nimi. Przykładem tego jest jego rozmowa z Pawełkiem, podczas której tłumaczy, że walka z komunistami nie powinna przybierać formy zbrojnej agresji. Jego postawa świadczy o głębokim humanizmie i przemyślanej refleksji nad środkami i celami działania.

Wojna i faszyzm miały ogromny wpływ na poglądy i ideologię Filipka. Doświadczenia wojenne sprawiły, że stał się jeszcze bardziej krytyczny wobec postawy bierności. Działa aktywnie w imię dobra, sprzeciwia się złu i przemocy. Krytykuje postawę osób, które w obliczu wojny przyjmują postawę obojętności, wierząc, że jedynie aktywne działanie może przynieść zmianę na lepsze. Jego stosunek do rzeczywistości politycznej jest nacechowany pogardą dla politycznej propagandy bez pokrycia w realnych umiejętnościach oraz brakiem szacunku dla „partaczy”. Mimo to docenia odwagę indywidualnych osób, nawet z kręgów komunistycznych, które wykazały się męstwem w trudnych czasach.

Po wojnie życie Filipka nie staje się łatwiejsze. Jego starość to czas biedy i schorowanego ciała. Żyje w trudnych warunkach, co Szczypiorski opisuje jako "wegetację" zimą 1948 roku. Mimo tych trudności, Filipek zachowuje swoje przekonania o życiu i świecie. Jego refleksje nad miejscem w historii i przemyślenia na temat życia po śmierci wskazują na to, że nie wierzy w Boga, ale ma silną wiarę w socjalizm. Jego postać ukazana w starości staje się symbolem trwałości przekonań i lojalności wobec własnych wartości, nawet w obliczu najtrudniejszych wyzwań.

Postać Filipka w powieści Szczypiorskiego ma symboliczne znaczenie. Reprezentuje trwałość klasy robotniczej, lojalność wobec ojczyzny, praktyczne myślenie i rzetelność w pracy. Jego postać jest ucieleśnieniem twardego, solidnego człowieka, który swoją codzienną pracą przyczynia się do walki z okupantem. Nie jest to bohater o spektakularnych czynach, ale jego codzienna, niespektakularna praca i wytrwałość w dążeniu do celu czynią go postacią wyjątkową.

Podsumowując, kolejarz Filipek jest postacią niezwykle skomplikowaną i wielowymiarową. Jego rzetelność, lojalność, moralność i etyka pracy czynią go niezapomnianym bohaterem powieści "Początek". Jego wpływ na otoczenie, relacje z innymi bohaterami i postawa wobec rzeczywistości wojennej ukazują go jako postać głęboką i autentyczną. Szczypiorski w mistrzowski sposób ukazuje wielowymiarowość ludzkiej natury w czasie wojny, a postać Filipka staje się symbolem walki dobra ze złem, konieczności działania oraz oceny człowieka przez pryzmat jego czynów, a nie słów.

Postać Filipka, dzięki swojemu skomplikowanemu charakterowi i rzetelności, staje się reprezentantem tych wszystkich, którzy swoją codzienną, niespektakularną pracą przyczynili się do walki z okupantem. Jego życie i działania, pełne trudności i wyzwań, ukazują, że w najtrudniejszych czasach to właśnie tacy zwykli ludzie okazują się prawdziwymi bohaterami. Szczypiorski poprzez postać Filipka oddaje hołd wszystkim, którzy swoją codzienną pracą i wytrwałością przyczynili się do walki z okupantem, jednocześnie ukazując głęboką refleksję nad moralnością i etyką ludzkiego działania.