Władysław Gomułka i przemiany polityczne w Polsce powojennej
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.07.2024 o 18:20
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 11.07.2024 o 17:27
Streszczenie:
Władysław Gomułka, kluczowy polityk Polski powojennej, wywarł ogromny wpływ na sytuację polityczną kraju. Angażował się w ruch robotniczy, był sekretarzem PZPR, wprowadzał reformy, lecz represje i kryzysy zadecydowały o jego upadku. ??
Władysław Gomułka był jednym z kluczowych polityków w Polsce powojennej, którego działalność miała ogromny wpływ na kształtowanie się sytuacji politycznej w kraju. Urodzony w 1905 roku w Białobrzegach w rodzinie robotniczej, od młodości angażował się w działalność ruchu robotniczego, co wpłynęło na jego przyszłą karierę polityczną. Pseudonim „Wiesław”, którym posługiwał się w konspiracyjnej działalności, stał się rozpoznawalnym symbolem jego walki o prawa robotników. Był współzałożycielem Polskiej Partii Robotniczej (PPR) i pierwszym sekretarzem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR), wyróżniając się w tej roli swoją skomplikowaną i niejednoznaczną polityką.
Tło historyczne
Polska po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku była krajem zróżnicowanym politycznie i społecznie. Międzywojenne dwudziestolecie to czas prób stabilizacji i rozwoju, jednakże państwo było nieustannie narażone na wewnętrzne i zewnętrzne zagrożenia. II wojna światowa przyniosła ogromne zniszczenia i traumę, zarówno w sferze materialnej, jak i psychicznej. Po zakończeniu wojny Polska znalazła się w strefie wpływów Związku Radzieckiego, co zadecydowało o kierunku jej polityczno-gospodarczego rozwoju na wiele lat. Społeczeństwo polskie było zmęczone wojną, dotknięte przemocą i przetasowaniami politycznymi. W tych niespokojnych czasach Władysław Gomułka zaczął odgrywać coraz większą rolę na politycznej scenie.Droga do władzy
Wczesna działalność polityczna Gomułki zaczęła się na początku lat 20. XX wieku. Pracując w klasowych związkach zawodowych, szybko zorientował się, że to polityka jest narzędziem do wprowadzenia rzeczywistych zmian społecznych. W 1926 roku wstąpił do Komunistycznej Partii Polski (KPP), co zapoczątkowało jego głębsze zaangażowanie w ruch komunistyczny. Istotnym epizodem w jego karierze był udział w organizowaniu strajku włókniarzy w Łodzi w 1932 roku. Podczas tych wydarzeń został postrzelony i aresztowany, co zwiększyło jego determinację do walki o zmianę polityczną.Po wyjeździe do Związku Radzieckiego w 1932 roku, Gomułka zdobył wykształcenie w Międzynarodowej Szkole Leninowskiej, co ukształtowało jego ideologiczne poglądy. Po powrocie do kraju został mianowany sekretarzem KPP na Śląsku, ale jego działalność polityczna nie była wolna od represji. Aresztowany i więziony między 1936 a 1944 rokiem, Gomułka stał się jednym z wielu polskich komunistów, którzy doświadczyli represji w okresie międzywojennym.
Osadzanie się nowej władzy ludowej
W 1944 roku, po utworzeniu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN), Gomułka stanął na czele organizacji mającej na celu budowanie nowego, socjalistycznego porządku. Manifest PKWN, ogłoszony w lipcu 1944 roku, deklarował m.in. sojusz z ZSRR oraz odzyskanie Ziem Zachodnich. Władzom nowej Polski zależało głównie na centralizacji władzy i podporządkowaniu sobie wszystkich aspektów życia społecznego i politycznego. W tym celu stworzono aparat bezpieczeństwa, powołano Milicję Obywatelską i przystąpiono do masowych aresztowań członków Armii Krajowej oraz innych organizacji niepodległościowych.Reforma rolna przeprowadzona przez PKWN miała na celu upaństwowienie wielkich majątków oraz podział ziemi między bezrolnych chłopów. Miało to na celu zdobycie poparcia ludności wiejskiej i stabilizację sytuacji na wsi. W rękach władzy ludowej znalazła się także propaganda, która kładła nacisk na odbudowę kraju, tworzenie dobrobytu obywateli oraz promowanie socjalistycznego kultu pracy.
Od 1945 roku Gomułka pełnił funkcję ministra Ziem Odzyskanych oraz został wicepremierem, co umożliwiło mu wprowadzenie kolejnych reform oraz centralizację władzy w Polsce.
Okres stalinizmu i powrót do władzy (1948-1956)
Po zakończeniu II wojny światowej, Polska pod rządami komunistów przechodziła przez okres stalinizmu, co wiązało się z intensywną indoktrynacją oraz represjami wobec przeciwników politycznych. Władysław Gomułka, mimo swojej wcześniejszej działalności, nie uniknął represji. W 1948 roku wygłosił referat, w którym krytykował nihilizm narodowy komunistów, co stało się powodem jego aresztowania w 1951 roku. Skrytykował on stalinowską politykę jako zbyt autorytarną i kosztowną społecznie, za co został oskarżony o nacjonalistyczne i odchylenia od linii partii.Po śmierci Stalina w 1953 roku i gwałtownych przemianach w Związku Radzieckim, Gomułka został zwolniony z więzienia w 1956 roku. W październiku tego samego roku, podczas VIII Plenum KC PZPR, powrócił do władzy, obejmując stanowisko pierwszego sekretarza KC PZPR. Jego powrót został przyjęty z ogromnym entuzjazmem społecznym, który nadawał nową nadzieję na zmiany.
Przemiany polityczne pod rządami Gomułki (1956-1970)
Po powrocie do władzy, Gomułka zapoczątkował liberalizację i reformy w Polsce. Okres 1956-1958 to czas krytyki gospodarki planowej, zapowiedzi reform oraz ochrony gospodarstw indywidualnych. Zniesiono dostawy obowiązkowe, a w ruch młodzieżowy wstąpiło wielu entuzjastów, którzy wierzyli w możliwość zmiany systemowej.Październik 1956 roku przyniósł kluczowe przemiany - ograniczono cenzurę, zlikwidowano Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP), uwolniono więźniów politycznych. Gomułka dążył do zliberalizowania systemu, co miało poprawić stosunki społeczne i gospodarcze w kraju. Ostatecznie jednak, jego rządy napotkały wiele gospodarczych i politycznych wyzwań.
W latach 60. Polska musiała zmierzyć się z kryzysami ekonomicznymi i politycznymi. W marcu 1968 roku doszło do protestów studenckich, które zostały brutalnie stłumione przez władze. W kraju narastały antyżydowskie nastroje, co spotkało się z krytyką zarówno wewnętrzną, jak i międzynarodową. Reakcje władz były represyjne, a polityka Gomułki stawała się coraz mniej popularna.
Ostatecznym ciosem dla Gomułki były wydarzenia z grudnia 1970 roku. Negatywne reakcje społeczne na podwyżki cen doprowadziły do strajków i zamieszek na Wybrzeżu. Gomułka został zmuszony do ustąpienia ze stanowiska, a na jego miejsce przybył Edward Gierek.
Podsumowanie
Rządy Władysława Gomułki były pełne sprzeczności. Z jednej strony można dostrzec liberalizację i próby reform, z drugiej zaś represje i stagnację gospodarczą. Jego polityka miała długofalowe skutki dla Polski, wpływając na sytuację społeczną i gospodarczą przez wiele lat.Władysław Gomułka, mimo swych kontrowersyjnych rządów, pozostaje ważną postacią w historii Polski. Zmarł w 1982 roku, ale jego dziedzictwo wpływa na ocenę polityki powojennej w kraju. Jego działalność polityczną można uznać za symbol walki o zunifikowanie i zreformowanie polskiego społeczeństwa w trudnych powojennych czasach, jednak metody, jakie stosował, pozostają źródłem licznych debat i kontrowersji.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.07.2024 o 18:20
O nauczycielu: Nauczyciel - Paweł M.
Mam 14 lat doświadczenia w pracy w liceum ogólnokształcącym i systematycznie przygotowuję do matury. Stawiam na uporządkowane metody: od analizy tematu, przez plan, po dopracowanie stylu i argumentacji; młodszych uczniów wspieram w przygotowaniach do egzaminu ósmoklasisty. Na lekcjach łączę ćwiczenia praktyczne z krótkimi wskazówkami, które ułatwiają powtarzanie. Moi uczniowie cenią spokój, precyzyjne instrukcje i przewidywalną strukturę pracy.
Wypracowanie prezentuje kompleksowy i dobrze zorganizowany opis postaci Władysława Gomułki oraz przemian politycznych w Polsce powojennej.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się