Charakterystyka najdawniejszych kultur starożytnych i ich sztuki, od Mezopotamii do starożytnej Grecji.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.07.2024 o 22:18

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 23.07.2024 o 21:23

Najdawniejsze kultury starożytne, takie jak Mezopotamia, Egipt i Grecja, odegrały kluczową rolę w ukształtowaniu późniejszych cywilizacji, wnosząc znakomity dorobek do światowego dziedzictwa kulturowego. Ich wpływ na rozwój sztuki, architektury oraz innych dziedzin życia ludzkiego jest nieoceniony. Kultura mezopotamska, egipska i grecka stanowią kamienie milowe w historii ludzkości, a ich osiągnięcia artystyczne do dziś fascynują badaczy i miłośników sztuki. Prześledzenie dorobku tych cywilizacji pozwala zrozumieć, jakie kroki musiała przejść sztuka, by osiągnąć obecny poziom.

Chronologicznie obejmując okres od około czwartego tysiąclecia przed naszą erą do pierwszego wieku przed naszą erą, najdawniejsze kultury starożytne rozwijały się w rejonach, które są dzisiaj znane jako Mezopotamia, Egipt i Grecja. Każda z tych cywilizacji wyróżniała się specyficznymi cechami kulturowymi i artystycznymi, które miały ogromny wpływ na ich tożsamość oraz osiągnięcia w różnych dziedzinach życia.

Rozwinięcie

Mezopotamia

Sumeryjska kultura była jedną z najwcześniejszych cywilizacji w historii, która rozwinęła się na terenie dzisiejszej Iraku. Głównymi miastami Sumerów były Erid, Girsu, Uruk, Nippur, Ur i Lagasz. W centrach tych miast znajdowały się monumentalne budowle takie jak świątynie i pałace. Sumeryjczycy wznosili swoje budynki z suszonej i wypalanej cegły, co było charakterystyczne dla tego regionu z uwagi na brak naturalnych kamieni.

W architekturze sumeryjskiej wyróżniały się wielopoziomowe świątynie, zwane zigguratami, które miały formę piramid schodkowych. Przykładem może być ziggurat w Uruk, który stanowił centrum religijne miasta. Rzeźba sumeryjska była równie oryginalna; używano terakoty, alabastru i kamienia do tworzenia zgeometryzowanych postaci ludzkich oraz reliefów przedstawiających sceny religijne i mitologiczne. Sumerowie tworzyli także eleganckie naczynia z metali szlachetnych, które miały zarówno funkcje użytkowe, jak i artystyczne.

Babilońska kultura (ok. 1800-539 p.n.e.)

Babilonia przechodziła przez różne etapy rozwoju: okresy staro-, średnio- i nowo-babiloński. W architekturze babilońskiej wyróżniają się monumentalne pałace, takie jak pałac w Mari oraz świątynia w Tell Harmal. Stella Hammurabiego, przedstawiająca kodeks prawny, jest doskonałym przykładem rozwoju trójwymiarowej rzeźby. Babilońska sztuka obejmowała także kudurru - graniczne stele, wykonane techniką modelowanej cegły.

W czasach Nabuchodonozora II powstały imponujące budowle, w tym brama Isztar, która była wyłożona nietypowymi, polichromowanymi cegłami przedstawiającymi zwierzęta. Brama ta, stanowiąca wejście do miasta Babilon, symbolizuje rozwiniętą technikę oraz zdolności artystyczne Babilończyków.

Asyryjska kultura (ok. 2000-612 p.n.e.)

Podobnie jak Babilonia, także Asyria przechodziła przez etapy rozwoju: staro-, średnio- i nowo-asyryjski. Asyryjska architektura znana jest z monumentalizmu i dekoracyjnych ortostatów, które zdobiły budowle. Asyryjczycy budowali zigguraty oraz podwójne świątynie, a ich pałace w Kalchu, Niniwie i Durszarrukin były prawdziwymi arcydziełami architektury.

Rzeźbiarstwo asyryjskie równało się z monumentalizmem architektury. Płaskorzeźby przedstawiały sceny religijne i batalistyczne, a malowidła ścienne w Aszur i Durszarrukin zachwycały precyzją wykonania i bogactwem kolorów. Asyria była również znana z gliptyki, a pieczęcie cylindryczne były używane do pieczętowania dokumentów i zawierały skomplikowane reliefy przedstawiające sceny mitologiczne i codzienne życie.

Egipt

Kultura egipska opierała się na funkcjach sakralnych i politycznych, co dało jej niezwykłą jednorodność artystyczną i trwałość przez wieki. Sztuka egipska miała rolę propagandową, służyła wznoszeniu pomników władzy faraonów i bogów.

Architektura

Egipt jest słynny ze swoich budowli funeralnych, takich jak piramidy i mastaby. Piramida Cheopsa w Gizie to jedna z najbardziej znanych budowli na świecie, będąca świadectwem zaawansowanej inżynierii starożytnych Egipcjan. Monumentalne świątynie, takie jak w Luksorze i Karnaku, charakteryzowały się kolosalnymi kolumnami i pyloniami oraz bogatymi dekoracjami reliefowymi.

Rzeźba i sztuka zdobnicza

Rzeźbiarstwo egipskie wykorzystywało głównie drewno i kamień, tworząc portrety władców i dostojników państwowych. Polichromowane reliefy i malarstwo ścienne zdobiły wnętrza grobowców i świątyń, przedstawiając codzienne życie, religię i mitologię.

Egipskie rzemiosło artystyczne obejmowało także przedmioty użytkowe, takie jak biżuteria, meble czy naczynia, które wyróżniały się precyzyjnym wykonaniem i bogactwem zdobień. Egipscy złotnicy tworzyli niezwykle piękne i skomplikowane ozdoby ze złota i drogich kamieni, które znalazły swoje miejsce na wiekach historii.

Grecja

Archaiczny (ok. 1100-500 p.n.e.)

Sztuka Grecji archaicznej koncentrowała się na ceramice i terakocie, które zdobiono geometrycznymi ornamentami. W architekturze, budowle wznoszono na planie megaronu - prostokątnej sali z przedsionkiem. W VII wieku p.n.e. powstają pierwsze monumentalne budowle, na przykład świątynie w Koryncie i Efezie.

Klasyczny (ok. 500-323 p.n.e.)

W okresie klasycznym rozwijano planowanie urbanistyczne, co można zobaczyć w takich miastach jak Milet czy Pireus. Rzeźba tego okresu, znana z realizmu i dbałości o szczegóły anatomiczne, ukazywała ludzkie ciała w ruchu, co jest doskonale zilustrowane w "Dyskobolu" Myrona. Rozwijały się także prace Fidiasza i Polikleta, które wpłynęły na ewolucję greckiej rzeźby.

Malarstwo ścienne i wazowe z okresu klasycznego ukazywało sceny mitologiczne i codzienne życie, a dominującymi artystami byli Polignot i Mikon.

Hellenistyczny (323-30 p.n.e.)

Okres hellenistyczny przyniósł rozwój architektury miejskiej z perystylowymi domami, mozaikami i urządzeniami kanalizacyjnymi. Przykładem znakomitego osiągnięcia była latarnia morska na Faros. W rzeźbie, okres hellenistyczny przyniósł realizm i dramatyzm, jak można zobaczyć w "Nike z Samotraki" czy "Grupie Laokoona".

Ceramika hellenistyczna była bogato zdobiona, a złotnictwo i gliptyka osiągnęły niezwykle wysoki poziom artystyczny.

Zakończenie

Refleksja nad znaczeniem dorobku starożytności pozwala na lepsze zrozumienie i docenienie współczesnej sztuki i kultury. Studiowanie tych odległych czasów uświadamia, jak wiele wspólnych korzeni łączy nas ze starożytnymi cywilizacjami i jak ponadczasowe są ich idee i osiągnięcia.

Nawet dzisiaj, elementy artystyczne z tamtych czasów można dostrzec w nowoczesnej sztuce i architekturze, co pokazuje ich niezaprzeczalną wartość i wpływ na świat.